TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

मुमुक्षुवैराग्यप्रकरणम् - सर्ग बारावा

‘ योगवासिष्ठ ’ एक प्राचीन ग्रंथ.
Yoga Vasistha is famous as one of the historically popular and influential texts of Hinduism.


सर्ग बारावा
श्रीवाल्मीकिरुवाच ॥
इति पृष्टो मुनीन्द्रेण समाश्वास्य च राघवः । उवाच वचनं चारु परिपूर्णार्थमन्थरम् ॥१॥
श्रीराम उवाच ॥
भगवन्भवता पृष्टो यथावदधुनाखिलम् । कथयाम्यहमज्ञोपि को लङ्ह्यति सद्वचः ॥२॥
अहं तावदयं जातो निजेस्मिन्पितृसद्मनि । क्रमेण वृद्धिं संप्राप्तः प्राप्तविद्यश्च संस्थितः ॥३॥
ततः सदाचारपरो भूत्वाहं मुनिनायक । विहृतस्तीर्थयात्रार्थमुर्वीमम्बुधिमेखलाम् ॥४॥
एतावताथ कालेन संसारास्थामिमां हरन् । समुद्भूतो मनसि मे विचारः सोयमीदृशः ॥५॥
विवेकेन परीतात्मा तेनाहं तदनु स्वयम् । भोगनीरसया बुद्ध्या प्रविचारितवानिदम् ॥६॥
किं नामेदं बत सुखं येयं संसारसन्ततिः । जायते मृतये लोको म्रियते जननाय च ॥७॥
अस्थिराः सर्व एवेमे सचराचरचेष्टिताः । आपदां पतयः पापा भावा विभवभूमयः ॥८॥
अयःशलाकासदृशाः परस्परमसङ्गिनः । श्लिष्यन्ते केवलं भावा मनःकल्पनया स्वया ॥९॥
मनःसमायत्तमिदं जगदाभोगि दृश्यते । मनश्चासदिवाभाति केन स्म परिमोहिताः ॥१०॥
असतैव वयं कष्टं विकृष्टा मूढबुद्धयः । मृगतृष्णाम्भसा दूरे वने मुग्धमृगा इव ॥११॥
न केनचिच्च विक्रीता विक्रीता इव संस्थिताः । बत मूढा वयं सर्वे जानाना अपि शाम्बरम् ॥१२॥
किमेतेषु प्रपञ्चेषु भोगा नाम सुदुर्भगाः । मुधैव हि वयं मोहात्संस्थिता बद्धभावनाः ॥१३॥
आ ज्ञातं बहुकालेन व्यर्थमेव वयं वने । मोहे निपतिता मुग्धाः श्वभ्रे मुग्धा मृगा इव ॥१४॥
किं मे राज्येन किं भोगैः कोहं किमिदमागतम् । यन्मिथ्यैवास्तु तन्मिथ्या कस्य नाम किमागतम् ॥१५॥
एवं विमृशतो ब्रह्मन्सर्वेष्वेव ततो मम । भावेष्वरतिरायाता पिथकस्य मरुष्विव ॥१६॥
तदेतद्भगवन्ब्रूहि किमिदं परिणश्यति । किमिदं जायते भूयः किमिदं परिवर्धते ॥१७॥
जरामरणमापच्च जननं संपदस्तथा । आविर्भावतिरोभबैर्विवर्धन्ते पुनः पुनः ॥१८॥
भोगैस्तैरेव तैरेव तुच्छैर्वयममी किल । पश्य जर्जरतां नीता वातैरिव गिरिद्रुमाः ॥१९॥
अचेतना इव जनाः पवनैः प्राणनामभिः । ध्वनन्तः संस्थिता व्यर्थं यथा कीचकवेणवः ॥२०॥
श्याम्यतीदं कथं दुःखमिति तप्तोस्मि चिन्तया । जरत्द्रुम इवोग्रेण कोटरस्थेन वह्निना ॥२१॥
संसारदुःखापाषाणनीरन्ध्रहृदयोप्यहम् । निजलोकभयादेव गलद्बाष्पं न रोदिमि ॥२२॥
शून्या मन्मुखवृत्तीस्ताः शुष्करोदननीरसाः । विवेक एव हृत्संस्थो ममैकान्तेषु पश्यति ॥२३॥
भृशं मुह्यामि संस्मृत्य भावाभावमयीं स्थितिम् । दारिद्र्येणेव सुभगो दूरे संचारचेष्ट्या ॥२४॥
मोहयन्ति मनोवृत्तिं खण्डयन्ति गुणावलिम् । दुःखजालं प्रयच्छन्ति विप्रलम्भराः श्रियः ॥२५॥
चिन्तानिचयचक्राणि नानन्दाय धनानि मे । संप्रसूतकलत्राणि गृहाण्युग्रापदामिव ॥२६॥
विविधदोषदशापरिचिन्तनैर्विततभङ्गुरकारणकल्पितैः । मम न निर्वृतिमेति मनो मुने निगडितस्य यथा वनदन्तिनः ॥२७॥
खलाः काले काले निशि निशि तमोहैकमिहिकागता लोके लोके विषयशतचोराः सुचतुराः । प्रवृत्ताः प्रोद्युक्ता दिशि दिशि विवेकैकहरणे रणे शक्तास्तेषां क इव विदुषः प्रोज्झ्य सुभटाः ॥२८॥
[ ४२७ ] इत्यार्षे वासिष्ठमहारामायणे वाल्मीकीये देवदूतोक्ते मोक्षोपाये द्वात्रिंशत्साहस्र्यां संहितायां वैराग्यप्रकरणे प्रथमपरितापो नाम द्वादशः सर्गः ॥१२॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:55:16.8330000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

collum

  • (pl. colla) 
  • स्त्री. Bot. (a collet) गळपट्टी 
  • Zool. (as, a neck or necklike part or process) ग्रीवारूप (न.) (ग्रीवारूप भाग, प्रवर्ध, वगैरे) 
RANDOM WORD

Did you know?

लग्न ठरवितांना पत्रिका पाहणे किती योग्य आहे? पत्रिका पाहूनही कांही विवाह अयशस्वी कां होतात
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.