TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|॥ श्रीभक्तविजय ॥|
अध्याय २८

अध्याय २८

संतकवी महीपतीबोवा ताहराबादकर विरचित


अध्याय २८
श्रीगणेशाय नमः ॥ श्रीरुक्मिणीरमणाय नमः ॥    
पुंडलीकवरदा पांडुरंगा ॥ मदनताता रुक्मिणीरंगा ॥ व्रजनारींच्या रासरंगा ॥ तूं श्रीरंगा क्रीडसी ॥१॥
तुझा चित्तीं धरितां काम ॥ भक्त होती सदा निष्काम ॥ सकळ जीवांचा तूं विश्राम ॥ आत्माराम रघुवीर ॥२॥
तूं चित्तचालक चैतन्यघन ॥ गुणातीत आणि निर्गुण ॥ वैरियां देसी सायुज्यसदन ॥ आनंदघन तूं एक ॥३॥
तूं देवाधिदेव सनातन ॥ अंबरीष आला तुज शरण ॥ एकादशीव्रतादि नेम जाण ॥ करी सप्रेम आवडी ॥४॥
दुर्वासऋषि तपोनिधी ॥ पातला छळावया तयासंधी ॥ शाप देतां निष्ठुरबुद्धी ॥ कृपानिधि तुज स्तवियलें ॥५॥
अंबरीषाची ऐकोनि करुणा ॥ मोहें दाटला तुज पान्हा ॥ सत्वर पावलासी जगज्जीवना ॥ मनमोहना श्रीकृष्णा ॥६॥
चक्र लावूनि ऋषीचे पाठीं ॥ दुर्वास केला हिंपुटी ॥ अंबरीषास कृपादृष्टीं ॥ त्वां जगजेठी विलोकिलें ॥७॥
अभय देऊनि निजभक्तांसी ॥ दहा गर्भवास स्वयें सोशिसी ॥ मत्स्य कूर्म वराह होसी ॥ वसुधा दाढेसी धरूनियां ॥८॥
हिरण्यकश्यपें प्रल्हाद भक्त ॥ गांजितां पावलासी त्वरित ॥ गुरगुर करोनि स्तंभाआंत ॥ प्रकट त्वरित जाहलासी ॥९॥
क्रोधें मारूनियां असुर ॥ प्रल्हाद रक्षिला निजकिंकर ॥ क्षत्रिय माजतां पृथ्वीवर ॥ परशुधर तूं होसी ॥१०॥
जमदग्निरेणुकेचें उदरीं ॥ अवतार घेऊनि ते अवसरीं ॥ एकला एक तूं श्रीहरी ॥ केली बोहरी क्षत्रियांची ॥११॥
क्षत्रिय निवटूनि त्या अवसरा ॥ राज्य दिधलें धरामरां ॥ ऐसा तूं कृपासागरा ॥ विश्वोद्धारा रामकृष्णा ॥१२॥
अति उन्मत्त राक्षस रावण ॥ शिवें त्यास दिधलें वरदान ॥ सकळ देव जिंकूनि त्यानें ॥ बंदीं संपूर्ण घातले ॥१३॥
नवग्रहांच्या पायर्‍य़ा करून ॥ राज्य करीतसे तो दशानन ॥ वायु येऊनि झाडी अंगण ॥ सडा पर्जन्य घालीतसे ॥१४॥
मार्तंड नापिक होऊन ॥ श्मश्रु करी स्वकरेंकरून ॥ गाई राखी गजवदन ॥ मनांत लाज न धरितां ॥१५॥
आदिमाया जे भगवती ॥ नित्य रगडी रावणाप्रती ॥ सटवी धूतसे बाळंती ॥ लज्जा चित्तीं न धरीच ॥१६॥
कामें करिती सकळ देव ॥ बंदीं घातले इंद्रराव ॥ ऐसिया संकटीं तुझा स्तव ॥ करिती देव सकळिक ॥१७॥
ऐकोनि त्यांचीं करुणावचनें ॥ कृपा आली तुजकारण ॥ अवतार धरूनि रघुनंदन ॥ रावण मर्दोन टाकिला ॥१८॥
सकळ देवांसी सोडवून ॥ केलें धर्माचें स्थापन ॥ कंस चाणूर माजतां जाण ॥ स्वयें श्रीकृष्ण जाहलासी ॥१९॥
सकळ निवटोनि दुराचारी ॥ भक्त रक्षिले नानापरी ॥ द्रौपदीस वस्त्रें मुरारी ॥ अंगें श्रीहरी नेसवी ॥२०॥
कलियुगींचे भक्तराज ॥ सद्भावें अनुसरले तुज ॥ निजांगेंकरून त्यांचें काज ॥ मुक्ति सायुज्य त्यां देशी ॥२१॥
रामदासाचे भक्तीसाठीं ॥ डाकुरा आलासी जगजेठी ॥ वालभर सोन्यासाठीं ॥ विकिलें हाटीं तुजलागीं ॥२२॥
जयदेव तुझा प्रेमळ भक्त ॥ त्याचें गह्रींचें उठविलें प्रेत ॥ वर देऊनि अभय हस्त ॥ जगीं कीर्ति वाढविली ॥२३॥
नरसी मेहेता भक्त प्रेमळ ॥ त्यास दाखविलें रासमंडळ ॥ आतां ऐका श्रोते सकळ ॥ कथा रसाळ निरुपम ॥२४॥
नरसी मेहेत्यासे धूर्जटी ॥ रासमंडळ दावी दिठी ॥ ते श्रीकृष्णलीला अति गोमटी ॥ त्याचें दृष्टी पडतसे ॥२५॥
जैसें दृष्टीसी देखिलें सांगे ॥ त्याचीं पदें रचिलीं अंगें ॥ वर दिधला श्रीरंगें ॥ भक्तभवसंगें तयासी ॥२६॥
नानापरींचे प्रबंध गात ॥ नित्य हरीचे गुण वर्णीत ॥ टाळ वीणा घेऊनि हातांत ॥ नृत्य करीत कीर्तनीं ॥२७॥
न करी कोणाचें उपार्जन ॥ अहोरात्र नामस्मरण ॥ राजा आणि रंक दीन ॥ लेखी समान निजदृष्टीं ॥२८॥
कल्पतरु आणि बाभुळ ॥ पंडित आणि अजापाळ ॥ साधु आणि निंदक खळ ॥ देखे सकळ समदृष्टीं ॥२९॥
अयाचितवृत्तीकरून ॥ कोणी देईल वस्त्र अन्न ॥ त्यांतचि अतीतां तोषवून ॥ कुटुंबरक्षण करीतसे ॥३०॥
जुन्यागडासमीप आणिक ॥ शामपुर ग्राम एक ॥ तेथील सावकार त्रिपुरांतक ॥ असे स्वशाखा तयाची ॥३१॥
त्याची कन्या जाहली उपवर ॥ लग्नविचार करी सावकार ॥ पुरोहित पाठविले सत्वर ॥ वरविचार करावया ॥३२॥
कृष्णभट नामाभिधान ॥ परम भाविक होता ब्राह्मण ॥ नरसी मेहेत्याच्या घरा येऊन ॥ काय वचन बोलिला ॥३३॥
कृष्णभट बोलिला वचनें ॥ आम्हांसी पाठविलें यजमानें ॥ कीं तुमच्या पुत्राकारणें ॥ कन्यादान अर्पावें ॥३४॥
राशि नक्षत्र पाहतां जाण ॥ घटित आले छत्तीस गुण ॥ लग्ननिश्चय करून ॥ आला परतोन मागुती ॥३५॥
पुरोहितें केली सोयरीक ॥ तेचि मान्य सर्वांसी देख ॥ त्या देशींचा ऐसा दंडक ॥ मान्य सकळिक करिती कीं ॥३६॥
पुरोहितें केलिया वचन ॥ नायकेल जरी यजमान ॥ तरी उपाध्याय अंगुली कापून ॥ वराकारणें देतसे ॥३७॥
देशदंडक ऐसा जाण ॥ म्हणोनि निश्चय करी ब्राह्मण ॥ यजमानासी बोले वचन ॥ धरिलें लग्न कन्येचें ॥३८॥
जुन्यागडीं नागर ब्राह्मण ॥ परम भाविक वैष्णव जाण ॥ त्याच्या पुत्रासी कन्या अर्पण ॥ निश्चय करून आलों मी ॥३९॥
अकोनि पुराहिताचें वचन ॥ हांसों लागले सकळ जन ॥ म्हणती मुलीचें प्राक्तन ॥ आलें दिसोन विपरीत ॥४०॥
म्हणती तो वैष्णव उदासी ॥ कीर्तनीं नाचे अहर्निशीं ॥ कन्या त्यासी अर्पिली कैसी ॥ सोयरा आम्हांसी साजेना ॥४१॥
ज्याचें घरीं श्रीभागवत ॥ श्रवण करिती साधुसंत ॥ अवघे उदास आणि विरक्त ॥ तो सोयरा आम्हांतें साजेना ॥४२॥
जयासी आपुलें आणि परावें ॥ सम विषम नाहीं ठावें ॥ सर्वां भूतीं सारिख्या भावें ॥ सोयरा नव्हे तो आम्हां ॥४३॥
अक्रोध आणि सदाचारी ॥ सर्वां भूतीं मैत्री बरी ॥ अन्न वस्त्र संकीर्ण घरीं ॥ कैसी नोवरी दिधली तया ॥४४॥
पुरोहित म्हणे ऐका वचन ॥ मी तरी आलों निश्चय करून ॥ तुम्हीं करितां अनुमान ॥ देईन कापून अंगुली ॥४५॥
ऐसें ऐकूनि म्हणे त्रिपुरांतक ॥ लग्नतिथि आहे उदयीक ॥ सर्व साहित्य घेऊनि देख ॥ यावें सम्यक लग्नासी ॥४६॥
आम्ही गृहस्थ नामांकित ॥ सोयरा दुर्बळ विष्णुभक्त ॥ हांसें होईल पिशुनांत ॥ ऐसी मात न करावी ॥४७॥
लग्ना आणावें पांचशत ॥ हत्ती घोडे शिबिका रथ ॥ वाद्यें लावूनि अपरिमित ॥ यावें त्वरित सप्रेमें ॥४८॥
वस्त्रें अलंकार भूषणें ॥ घेऊनि यावें वधूकारण ॥ आमुचे ग्रामवासी जनांलागून ॥ मिष्टान्न भोजन द्यावें ॥४९॥
ऐसें साहित्य घेऊन ॥ उदयीक न होतां त्यांचें आगमन ॥ तरी निश्चयेंसीं मोडेल लग्न ॥ सत्य जाण गुरुवर्या ॥५०॥
ऐसी अटक घालितां जाण ॥ पुरोहितासी कळली खूण ॥ त्रिपुरांतकास उपलक्षण ॥ दृष्टांत देऊन बोलत ॥५१॥
म्हणे भीमकरायाची कन्या नोवरी ॥ कृष्णासी अर्पिली जे अवसरीं ॥ रुक्मी तयाची हेळणा करी ॥ तैसी परी त्वां केली ॥५२॥
कीं पार्वती हिमालयाची कुमरी ॥ तीस वर नेमिला त्रिपुरारी ॥ हेळणा करिती त्याच्या नारी ॥ तैसी परी त्वां केली ॥५३॥
तुमचें इच्छित असेल जें मन ॥ तें सर्वही येईल घडोन ॥ ऐसें म्हणोनि ब्राह्मण ॥ गेला परतोन सांगावया ॥५४॥
नरसी मेहेत्यासी बोले वचन ॥ उदयीक उत्तम आहे लग्न ॥ तुम्ही सर्व साहित्य घेऊन ॥ साह्य श्रीकृष्ण करावा ॥५५॥
परम चतुर कृष्णभट जाण ॥ अति भाविक वैष्णवजन ॥ जेणें सिद्धीस जाईल लग्न ॥ तैसीं वचनें बोलिला ॥५६॥
म्हणे तिकडील गोष्टी सांगतां यास ॥ तरी आतांचि होईल नाश ॥ नरसी मेहेता परम उदास ॥ न धरी आस कवणाची ॥५७॥
लग्नसिद्धि होईल जेण ॥ तैसींच बोलोनि नम्रवचन ॥ पुरोहित निश्चय करून ॥ आला कुर्‍हाड कातर कुमानुष ॥५८॥
सुई सुहागी सुमनुष्य पाहीं ॥ मध्यस्थ पडिलीं जिये ठायीं ॥ तेथें द्वैत न दिसे कांहीं ॥ एके ठायीं करिती कीं ॥५९॥
कुर्‍हाड कातर कुमानुष ॥ मध्यस्थ पडिले ज्या ठायास ॥ तेथें तत्काल होईल नाश ॥ अनर्थास हेंचि मूळ ॥६०॥
लग्नांत नसावा चाहाड ॥ युद्धांत नसावा अत्यंत भ्याड ॥ कीर्तनीं नसावी बडबड ॥ तुळसींत बोकड नसावा ॥६१॥
पुराणांत नसावा अति वाचाळ ॥ भाविकांत नसावा निंदक खळ ॥ प्रवासीं नसावा भुकाळ ॥ भजनीं तळमळ नसावी ॥६२॥
शेजारी नसावा सोयरा ॥ पर्जन्यीं नसावा दक्षिणवारा ॥ श्रीगुरुमंत्र घेतां खरा ॥ विकल्प दुसरा नसावा ॥६३॥
विरक्तांस नसावा द्रव्यसांठा ॥ दुर्बळांत नसावा उन्मत्तगाठा ॥ सूक्ष्ममार्गीं नसावा कांटा ॥ ज्ञानियासी ताठा नसावा ॥६४॥
आशाबद्ध नसावा सत्पात्र ॥ कुग्रामीं न घ्यावें अग्निहोत्र ॥ अपथ्यासी औषधमात्र ॥ स्वतंत्र वैद्यें न द्यावें ॥६५॥
मित्र नसावा कंटक कृपण ॥ सोयर्‍याची न द्यावें व्याजीं धन ॥ साधकीं सेवितां राजान्न ॥ सुकृतखंडन होतसे ॥६६॥
असो आतां बहु भाषण ॥ राहील ग्रंथनिरूपण ॥ पुरोहित निश्चय सांगून ॥ आला परतोन निजग्रामा ॥६७॥
यजमानासी सांगे वचन ॥ उदयीक सत्वर येईल लग्न ॥ तुम्ही सर्व साहित्य करून ॥ सावधपणें असावें ॥६८॥
हांसोनि बोले त्रिपुरांतक ॥ नरसी मेहेता एकला एक ॥ कांहीं साहित्य नसतां देख ॥ कैसा उदयीक येईल ॥६९॥
सोयरीक मोडावयाकारण ॥ म्हणवोनि उदयीक धरिलें लग्न ॥ येचविषयीं उपक्रम करून ॥ दृष्टांतवचन बोलत ॥७०॥
दुतोंडे दवणे श्रावणमासीं ॥ मागों गले शेषकन्येसी ॥ तेणें उत्तर दिधलें त्यांसी ॥ वैशाख मासीं लग्न करूं ॥७१॥
उष्णकाळ येतां जवळ ॥ तों दवणे पावले अंतकाळ ॥ तेवीं मी बोलिलों उतावीळ ॥ लग्न सकाळीं म्हणोनी ॥७२॥
पुरोहित म्हणे तूं अविश्वासी ॥ विवेक नाहीं निजमानसीं ॥ अहंभाव धरिला चित्तासी ॥ तरी शीघ्रचि पावसी अपमान ॥७३॥
द्रौपदी सतीचें करितां हेळण ॥ अपमान पावला सुयोधन ॥ तैसेंचि आजि तुजकारण ॥ होईल मज वाटतसे ॥७४॥
तों दुसरे दिवसीं नरसी मेहेता ॥ वासरमणि उदयासी येतां ॥ स्नान करूनियां तत्त्वतां ॥ श्रीकृष्णनाथा पूजीतसे ॥७५॥
द्वादश टिळे रेखिले जाण ॥ गळां घातलें तुलसीभूषण ॥ सवें घेऊनि वैष्णवजन ॥ नामस्मरण करीतसे ॥७६॥
पुत्र कांता घेऊनि त्वरित ॥ लग्नासीं चालिला विष्णुभक्त ॥ टाळ मृदंग वीणे वाजत ॥ गुण वर्णीत हरीचे ॥७७॥
जय जय मुकुंदा मुरारी ॥ अनाथनाथा भक्तकैवारी ॥ पुराणपुरुषा मधुकैटभारी ॥ वससी अंतरीं भक्तांचिया ॥७८॥
जय द्वारकावासी जयन्नायका ॥ रुक्मिणीकांता विधिजनका ॥ मथुरावासी कंतांतकां ॥ भक्तांसी सखा तूं एक ॥७९॥
जय जेवाधिदेवा सनातना ॥ भक्तरक्षका मधुसूदना ॥ विश्वव्यापका जगज्जीवना ॥ मनमोहना गोविंदा ॥८०॥
जय पुराणपुरुषा अनंतनामा ॥ सगुणपुरुषा मेघश्यामा ॥ भक्तकामकल्पद्रुमा ॥ मनोभिरामा श्रीहरे ॥८१॥
ऐसें श्रीहरीचे गुण वर्णींत ॥ प्रेमेंकरूनि गात नाचत ॥ नरसी मेहेता चालिला त्वरित ॥ स्वानंदभरित ते काळीं ॥८२॥
तंव द्वारकेमाजी चक्रपाणी ॥ बैसले असतां सिंहासनीं ॥ जाऊनियां एकांतसदनीं ॥ जवळी रुक्मिणी बोलाविली ॥८३॥
म्हणे नरसी मेहेता भक्तराज ॥ सद्भावें अनुसरला मज ॥ त्याचे पुत्राचें लग्न आज ॥ गातो निर्लज्ज गुण नाम ॥८४॥
तरी आपण जाऊनि तयाआधीं ॥ स्वअंगें करावी कार्यसिद्धी ॥ ऐसें म्हणूनि कृपानिधी ॥ मेळवी मांदी भक्तांची ॥८५॥
उद्धव अक्रून नारद तुंबर ॥ शुक वाल्मीकि प्रल्हाद थोर ॥ भीष्म विभीषण आणि विदुर ॥ मारुती सत्वर पाचारिला ॥८६॥
सुदामा पेंदा आणि बांकडा ॥ वडजा काना मुका बोबडा ॥ एकडोळा खुजट लंगडा ॥ चिपडा शेंबडा गोपाळ ॥८७॥
ऐसे लहानथोर सकळ ॥ भक्त बोलावूनि ते वेळ ॥ तयांसी सांगे घननीळ ॥ लग्नासी तत्काळ चला कीं ॥८८॥
ऐसें सांगोनि तयांप्रती ॥ बोलाविली जांबवती ॥ सत्यभामा कालिंदी सती ॥ स्वयें श्रीपती बोलावी ॥८९॥
मित्रविंदा आणि याज्ञजिती ॥ लक्ष्मणा आणि मद्रावती ॥ यांसी घेऊनि सत्वरगती ॥ लग्नासी श्रीपती चालिले ॥९०॥
गोपिका घेऊनि वर्‍हाडिणी ॥ शिबिकेंत बैसे माता रुक्मिणी ॥ लागल्या वाजंत्र्यांच्या ध्वनी ॥ घाव निशाणीं घातला ॥९१॥
अष्टसिद्धि सकळ दासी ॥ सवें घेऊनि हृषीकेशी ॥ नरसी मेहेत्याचिया लग्नासी ॥ अतिवेगेंसीं चालिले ॥९२॥
नरसी मेहेता मार्गीं चालत ॥ प्रेमभरें गात नाचत ॥ तयापुढें जगन्नाथ ॥ जाती त्वरित लगबगें ॥९३॥
सन्निध नगर देखतां कृष्णें ॥ सांगूनि पाठविलें त्याकारणें ॥ त्रिपुरांतक ऐकोनि वचनें ॥ विस्मित मनें जाहला ॥९४॥
गांवींचें लोक सांगती मात ॥ लग्न आलें असंख्यात ॥ ठाव न पुरे गांग आंत ॥ कैशी मात करावी ॥९५॥
उपरिया माड्यांवर चढोनी ॥ लोक पाहती विलोकूनी ॥ मंगळवाद्यें वाजतां ऐकतां कर्णीं ॥ गगन भरूनि कोंदलें ॥९६॥
ग्रामवासी घेऊनी लोक ॥ सामोरा चालिला त्रिपुरांतक ॥ वाजंत्र्यांचा जोड एक ॥ घेऊनियां देख निघाला ॥९७॥
जैसा उगवतां वासरमणी ॥ चांदण्या जाती हारपोनी ॥ कीं समुद्रजळ देखोनि नयनीं ॥ थिल्लर मनीं लज्जित ॥९८॥
गरुडाचे उड्डाणापुढें ॥ शलभ काय तें बापुडें ॥ अमूल्य रत्नांचियापुढें ॥ कांचखडे झांकोळती ॥९९॥
कीं सिद्धांतज्ञानियापुढें ॥ धादांत हारपे बापुडें ॥ किंवा सज्ञान पंडितापुढें ॥ मूर्ख बापुडें लज्जित ॥१००॥
तेवीं वराकडील देखोनि लग्न ॥ सकळ जाहले लज्जायमान ॥ पुरोहित म्हणे जगज्जीवन ॥ मजकारणें पावला ॥१॥
विश्वकर्मा येऊनि आपण ॥ सर्व साहित्य केलें त्याण ॥ दिव्य मंडप विस्तीर्ण ॥ बैठका संपूर्ण साधिल्या ॥२॥
लोडें तिवाशा गालिचे ॥ चौक घातले नानापरींचे ॥ रंभा तिलोत्तमा येऊनि नाचे ॥ देव स्वर्गींचें पाहाती ॥३॥
नानापरींचीं उपायन ॥ केशर कस्तूरी सुगंध चंदन ॥ वरासमवेत नारायण ॥ तेथें येऊन बैसले ॥४॥
भोंवत्या शोभती वर्‍हाडिणी ॥ मध्यें बसली माता रुक्मिणी ॥ नरसी मेहेत्याची राणी ॥ बैसली येऊनी सन्निध ॥५॥
नानापरींचे सुमनहार ॥ गळां घातले परिकर ॥ वैष्णवमेळीं स्वानंदनिर्भर ॥ शारंगधर बैसले ॥६॥
सवें घेऊनि ग्रामवासी लोक ॥ सामोरा आला त्रिपुरांतक ॥ जवळी येतां सम्यक ॥ वैकुंठनायक ऊठिले ॥७॥
सकळ भक्तांसमवेत हरी ॥ सोयर्‍यांसी भेटले ते अवसरीं ॥ त्रिपुरांतकासी मुरारी ॥ मधुरोत्तरीं बोलत ॥८॥
म्हणे नदीस पूर आलिया बरा ॥ भोंपळा पाववी पैलतीरा ॥ तेवीं नरसी मेहेता तुम्हांसी खरा ॥ सखा सोयरा जोडला ॥९॥
कां आयुष्य सरतिये वेळ ॥ सुधारस चुकवी मृत्युकाळ ॥ तेवीं नरसी मेहेता भक्त प्रेमळ ॥ सोयरा केवळ तुम्हांसी ॥११०॥
कामक्रोधादि अहंभाव ॥ भवरोगें पीडला होता जीव ॥ तेचि निवारावया सर्व ॥ सोयरा वैष्णव केला कीं ॥११॥
कीं लोह परिसासी लागतां जाण ॥ अलंकार करिती श्रीमंत जन ॥ तेवीं याच्या योगें तुमचें दर्शन ॥ आम्हांकारण घडलें कीं ॥१२॥
ऐकोनि त्रिपुरांतक बोले वचन ॥ आपुलें सांगा जी नामाभिधान ॥ जाहलें नव्हतें कधीं दर्शन ॥ केलें आगमन कोठोनि ॥१३॥
ऐकोनि बोले देवाधिदेव ॥ सांवळसा आमुचें नांव ॥ नरसी मेहेत्याचा देवघेव ॥ करितों सर्व निजांगें ॥१४॥
गुमास्तेगिरी करितों त्याची ॥ द्वारकेमाजी वस्ति आमुची ॥ निजखूण याचे जीवींची ॥ एक मीच जाणता ॥१५॥
ऐसें बोले जगज्जीवन ॥ परी कोणासी न कळे निजखूण ॥ तो मायालाघवी मनमोहन ॥ न कळे महिमान तयाचें ॥१६॥
सीमांतपूजन करावयासी ॥ वस्त्रें आणिलीं जीं वरासी ॥ तीं नीच म्हणोनि अर्पावयासी ॥ लज्जित मानसीं जाहले ॥१७॥
ऐसें जाणोनि वैकुंठनाथ ॥ त्रिपुरांतकासी काय बोलत ॥ लग्न तों आलें अगणित ॥ संकोचे चित्त तूमचें ॥१८॥
तरी स्वयंपाक करितां रुचिकर ॥ त्यांत लवण न घालावें फार ॥ आणि आपुलेपरीस थोर ॥ सोयरा साचार न करावा ॥१९॥
आणि आपुले गांवींचा राजा जाण ॥ त्यासी न द्यावें व्याजी धन ॥ तेवीं सोयरा थोर पाहून ॥ कन्यादान न करावें ॥१२०॥
कीं कवीश्वराची वाणी ॥ वाद घालितां न पुरे कोणी ॥ तेवीं सोयरा थोर आपणाहूनी ॥ सर्व जनीं न करावा ॥२१॥
जैसा उदयासी येतां गभस्ती ॥ तेजोहीन दिसे निशापती ॥ तेवीं नरसी मेहेत्याची देखोनि संपत्ती ॥ संकोच चित्तीं जाहला ॥२२॥
सामग्री केली असेल किंचित ॥ लग्न तों आलें अपरिमित ॥ ऐसें बोलोनि वैकुंठनाथ ॥ विचार सांगत तयासी ॥२३॥
त्रिपुरांतकासी म्हणे घननीळ ॥ जें साहित्य असेल अनुकूळ ॥ तें येथें आणोनि तत्काळ ॥ न्यावें मंगळ सिद्धीसी ॥२४॥
सर्वसिद्धि अनुकूळ येथ ॥ किंचित आणोनि टाकीं यांत ॥ मनीं होऊनि संकोचित ॥ चित्तीं द्वैत न धरावें ॥२५॥
शरीरसंबंधाच्या साठीं ॥ पडिल्या रेशमाच्या गांठी ॥ विचरा करूनि ज्ञानदृष्टीं ॥ द्वैत पोटीं न धरावें ॥२६॥
अवश्य म्हणोनि तये क्षणीं ॥ नगरासी गेला परतोनी ॥ वधूसह साहित्य घेऊनी ॥ आला परतोनि त्या ठाया ॥२७॥
भीमकराजा अनन्यभक्ती ॥ कन्या अर्पोनि श्रीपती ॥ मूळमाधवीं सत्वरगती ॥ लग्नासी प्रीतीं पावला ॥२८॥
तयापरी त्रिपुरांतक ॥ विरोधभाव त्यागोनि देख ॥ वधूसह साहित्य सकळिक ॥ घेऊनियां पातला ॥२९॥
गंगेंसी ओहळ मिळतां जाण ॥ तयासी अपवित्र म्हणे कोण ॥ तेवीं अंगिकार करितां जगज्जीवन ॥ भाविकासी उणें न ये कीं ॥१३०॥
लग्न मांडिलें अति गजरें ॥ वाद्यें वाजती मंगलतुरें ॥ हळदी लाविल्या परिकरें ॥ सोहळा थोर मांडला ॥३१॥
देवकप्रतिष्ठा ब्राह्मणभोजनें ॥ नानापरींचीं दिव्यान्नें ॥ द्विजांसी अर्पूनि नारायणें ॥ दक्षिणादानें दीधलीं ॥३२॥
नरसी मेहेत्यासी श्रीपती ॥ अहेर अर्पी निजप्रीतीं ॥ तों अस्तमाना पातला गभस्ती ॥ विप्र बोलती मंगलाष्टकें ॥३३॥
दुर्वासें छळितां अंबरीषासी ॥ दहा गर्भवास अंगें सोशी ॥ तो देवाधिदेव वैकुंठवासी ॥ वधूवरांसी रक्षिता ॥३४॥
जयाचें करितां नामस्मरण ॥ सकळ दुरितें जाती जळोन ॥ तो द्वारकावासी मनमोहन ॥ याकारणें रक्षिता ॥३५॥
ब्रह्मादि शंकर जयासी ॥ अखंड ध्याती निजमानसीं ॥ तो भक्तवत्सल हृषीकेशी ॥ वधूवरांसी रक्षिता ॥३६॥
तूं देवाधिदेव सनातन ॥ क्षीरसागरीं शेषशयन ॥ लक्ष्मीकांत जगजीवन ॥ वधूवरांसी रक्षीं कां ॥३७॥
ऐसीं अष्टकें म्हणूनी ॥ लग्न लाविलें तेव्हां ब्राह्मणीं ॥ वाद्यें वाजती मंगळध्वनी ॥ घाव निशाणीं घातला ॥३८॥
जेथें आला वैकुंठनायक ॥ उणा पदार्थ न दिसे तेथ ॥ कन्यादानीं अपरिमित ॥ विप्रांसी देत दक्षिणा ॥३९॥
ग्रामवासी सकल जन ॥ त्यांसी दिधलें इच्छाभोजन ॥ दिव्यालंकार वस्त्रभूषणें ॥ वधूवरांकारणें दीधलीं ॥१४०॥
धन्य धन्य तेथींचे जन ॥ जयांसी भेटले नारायण ॥ दोन्ही पक्षीं जगज्जीवन ॥ सोहळा संपूर्ण करीतसे ॥४१॥
संभ्रमें मिरवती वर्‍हाडिणी ॥ लागल्या वाजंत्रांच्या ध्वनी ॥ चारी मुक्ती अंगें येऊनी ॥ पायीं लोळणी घालितीं ॥४२॥
नळे हवया चंद्रज्योती ॥ नानापरींचीं यंत्रें सुटती ॥ अष्ट नायिका गात नाचती ॥ वैष्णव गर्जती हरिनामें ॥४३॥
नानापरींचे सोहळे करूनी ॥ सन्मुख पाहे माता रुक्मिणी ॥ नरसी मेहेत्याची राणी ॥ विस्मित मनीं जाहली ॥४४॥
पांच दिवस करूनि लग्न ॥ साडे करीत जगज्जीवन ॥ वर्‍हाडियांसी श्रीकृष्णें ॥ वस्त्रें भूषणें अर्पिलीं ॥४५॥
त्रिपुरांतकासी पुसोनि त्वरित ॥ काय बोले वैकुंठनाथ ॥ सोयरा केला विष्णुभक्त ॥ देखिला परमार्थ प्रपंची ॥४६॥
लग्नासमवेत वर्‍हाडी ॥ परतोनि आले जुन्यागडीं ॥ नरसी मेहेता श्रीकृष्णप्रौढी ॥ गातो गोडीं हरिनाम ॥४७॥
नरसी मेहेत्याकारण ॥ कानीं सांगे जगज्जीवन ॥ कांहीं संकट पडतां जाण ॥ माझें चिंतन करावें ॥४८॥
ऐसें बोलोनि तयाप्रती ॥ द्वारकेसी गेला रुक्मिणीपती ॥ पुढें सादर होऊन श्रोतीं ॥ अवधान प्रीतीं मज द्यावें ॥४९॥
अहो भक्तविजयग्रंथ जाण ॥ कीं हें कोमळ तुळसीचें वन ॥ भीमातीरवासी रुक्मिणीरमण ॥ ये स्थळीं जाण वसतसे ॥१५०॥
आवडी सप्रेम जीवन ॥ त्यावरी वर्षला आनंदघन ॥ भाविक सभाग्य वैष्णव जन ॥ जाहले ऐकूनि निजसुखी ॥५१॥
पुढील अध्यायीं रसाळ कथा ॥ हुंडी लिहील नरसी मेहेता ॥ महीपति म्हणे सभाग्य श्रोता ॥ सादर श्रवणार्था असावा ॥५२॥
स्वस्ति श्रीभक्तविजय ग्रंथ ॥ ऐकतां तुष्टेल जगन्नाथ ॥ प्रेमळ ऐका भाविक भक्त ॥ अष्टविंशाध्याय रसाळ हा ॥१५३॥
॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥    ॥ अध्याय ॥२८॥ ओंव्या ॥१५३॥
श्रीभक्तविजय अष्टविंशाध्याय समाप्त

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T12:54:45.1870000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

पाप्याला पंढरपूर आणि नकटयाला तुळजापूर

  • पापी मनुष्य ज्याप्रमाणें पंढरपुरास कधीं जाणार नाहीं, कारण त्याच्या ठिकाणी देवावर भावच नसतो, त्याप्रमाणेंच नकटा मनुष्य कधीं तुळजापुरास जाऊं इच्छित नाहीं कारण तेथील मुरळ्या किंवा देवदासी त्याच्याकडे ढुंकूनहि पाहणार नाहींत. 
RANDOM WORD

Did you know?

जीवनात वयाच्या कोणत्या वर्षी कोणती शांती करावी?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site