TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

बहीणभाऊ - रसपरिचय ६

चार भिंतींच्या आत जे जे स्त्रीहृदयाला अनुभव येतात, त्याची यथार्थ कल्पना देणार्‍या या ओव्या आहेत, यावरून तिच्या समजुती, प्रीतीचे अनुभव, तिची वैयक्तिक सुखदुःखे यांची कल्पना येते.


रसपरिचय ६
वैनी उभ्या उभ्या कुंकूं नीट बसून प्रेमाने सौभाग्यतिलक लावीत नाहीं. कपालींच्या कुंकवाची सुद्धां वैनी अशी हयगय करते हें पाहून बहिणीचें ह्रदय चरकतें. ती म्हणते :

वैनीबाई भावजये उभ्यानें कुंकूं लावूं
नवसाचा माझा भाऊ किती सांगूं ॥

घरीं दोन दिवस बहिणी आलेल्या. भावाला वाटतें कौतुक करावें. परंतु त्याच्या पत्नीला राग येतो. बहिणी कशाला लुटायला आल्या असें ती म्हणते :

भाऊ ग म्हणती आल्या बहिणी भेटाला
भावजया ग म्हणती आल्या नणंदा लुटाला ॥
भाऊ ग म्हणती बहिणीला द्यावा पाट
भावजया ग म्हणती  धरा नणंदा आपुली वाट ॥

बहिणी मनीं म्हणतात, “आपण वैनीपासून अपेक्षा तरी कां करावी ? किती झालें तरी परक्या घरून ती आलेली :”

माउलीची माया काय करील भावजयी
पाण्यावीण जाईजुई सुकतील ॥
आईबापांच्या राज्यांत खाल्या दुधावरल्या साई
भावजयांच्या राज्यांत ताक घेण्या सत्ता नाहीं ॥

परंतु सर्वच भावजया वाईट नसतात. कधीं भावजयाच मनाच्या थोर असतात व भाऊ उलट असतात. भावयीचें कौतुक करायला नणंद तयार असते :

भावा ग परीस भावजय फार भली
कोणा अशीलाची केली वयनीबाई ॥
भावा ग परीस भावजय ग रतन
सोन्याच्या कारणें चिंधी करावी जतना ॥

कोणा कुलशीलवंताच्या घरची ही ? किती चांगली वागते. सोन्यासारखी आहे. माझा भाऊ म्हणजे फाटकी चिंधी. परंतु त्या सोन्यासाठीं हया चिंधीला जपलें पाहिजे. लहानशी चिंधी सोन्याला सांभाळते. किती सुंदर आहे द्दष्टान्त ! भाऊ व भावजय यांचें परस्परप्रेम पाहून बहिणीला धन्यता वाटते :

अतिप्रीत बहु प्रीतीचीं दोघेंजण
विदा रंगे कातावीण भाईरायाचा ॥

इतर जगांतल्या भावजया पाहिल्या म्हणजे स्वत:च्या भावजयीची किंमत कळते :

भावजयांमध्यें वहिनीबाई शांत
भाऊ माझे सूर्यकांत उगवले ॥

भाऊ तेजस्वी, जरा प्रखर. परंतु वैनी अगदीं शांत व सौम्य पाहून बहिणीला समाधान होतें :

भावाचें वर्णन करताना बहिणीच्या वाणींत सारी सरस्वती जणुं येऊन बसते. माझे भाऊ म्हणजे देवळांतील निर्मळ आरसे, देवळांतले अभंग खांब, देवळाजवळचीं शीतळ झाडें :

माझे दोघे भाऊ देवळाचे खांब
अभंग प्रेमरंग मला ठावें ॥
माझे दोघे भाऊ बिल्लोरी आरसे
देवळीं सरिसे लावीयेले ॥
माझे दोघे भाऊ मला ते वाणीचे
देवाच्या दारींचे कहुलिंब ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T12:54:37.2200000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

काठाण

  • न. कडदण ; कडधान्य ; कांहींच्या मतें हरभरा वाटाणा मसूर लाख इ . रवीच्या पिकाला हा शब्द लागत नाहीं . बाकीच्या खरीपांतील द्विदल धान्याला लावतात . ' कांठाणी तील उडीद , तुरी वगैरे पावसाळी ' - मसाप २ . २ . ६९ . ( सं . काष्ठ + अन्न ) 
RANDOM WORD

Did you know?

Is there any reference in Vedas or puranas for eating non-veg food?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.