TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

द्वितीयाः पाद: - सूत्र ४०

ब्रह्मसूत्र वरील हा टीकाग्रंथ आहे. ब्रह्मसूत्र ग्रंथात एकंदर चार अध्याय आहेत.


सूत्र ४०
करणवच्चेन्न भोगादिभ्य: ॥४०॥

करणवच्चेन्न भोगादिभ्य: ।
स्यादेतत् । यथा करणग्रामं चक्षुरादिकमप्रत्यक्षं रूपादिहीनं च पुरुषोऽधितिष्ठत्येवं प्रधानमीश्वरोऽधिष्ठास्यतीति ।
तथापि नोपपद्यते ।
भोगादिदर्शनाद्धि करणग्रामस्याधिष्ठितत्वं गम्यते ।
न चात्र भोगादयो दृश्यन्ते ।
करणग्रामसाम्ये वाभ्युपगम्यमाने संसारिणामिवेश्वरस्यापि भोगादय: प्रसज्येरन् ।
अन्यथा वा सूत्रद्वयं व्याख्यायते ।
अधिष्ठानानुपपत्तेश्च ।
इतश्चानुपपत्तिस्तार्किकपरिकल्पितस्येश्वरस्य ।
साधिष्ठानो हि लोके सशरीरो राजा राष्ट्रस्येश्वरो दृश्यते ।
न निरधिष्ठान: ।
अतश्च तद्दृष्टान्तवशेनादृष्टमीश्वरं कल्पयितुमिच्छत ईश्वरस्यापि किंचिच्छरीरं करणायतनं वर्णयितव्यं स्यात् ।
न च तद्वर्णयितुं शक्यते ।
सृष्टयुत्तरकालभावित्वाच्छरीरस्य प्राक्सृष्टेस्तदनुपपत्ते: ।
निरधिष्ठानत्वे चेश्वरस्य प्रवर्तकत्वानुपपत्ति: ।
एवं लोके दृष्टत्वात् ।
करणवच्चेन्न भोगादिभ्य: ।
अथ लोकदर्शनानुसारेणेश्रस्यापि किंचित्करणानामायतनं शरीरं कामेन कल्प्येत ।
एवमपि नोपपद्यते ।
सशरीरत्वे हि सति संसारिवद्भोगादिप्रसङ्गादीश्वरस्याप्यनीश्वरत्वं प्रसज्येत ॥४०॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2014-12-07T20:03:21.2970000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

संकेश्वर

  • पु. संकासूर पहा . राजतुरा ; एक फुलझाड व फूल . जाणें ; मिटणें ; चिरमुटणें ; अवटरणें . आपलिया संकोच विकाशा । आपणचि रुप वीरेशा । - ज्ञा १५ . ५५३ . २ अरुंदपणा ; निमूळतेपणा ; जागेची दाटी ; गर्दी ; मोकळेपणाचा अभाव ; निरुंदपणा ; ( जागा वगैरे ) प्रशस्त नसणें ; आवळपणा ( भांडयाचा ) ३ जागा मोकळी , ग्रशस्त नसल्यामुळें होणारी अडचण ; दाटी ; दाटणी . मला येथें संकोच होतो , स्वस्थ लिहवत नाहीं . ४ ( ल . ) मनावर निर्बंध घातला गेल्यामुळें विकारांची होणारी दाटी ; स्वातंत्र्याभाव ; मनमोकळेपणाचा अभाव ; मनाचा खोलपणा . ५ लज्जा , विनय , भीड , मर्यादा वगैरेमुळें वागणुकीवर पडणारा निर्बंध , दाब ; अडचणल्यासारखी वागणूक . ( क्रि० वाटणें ; होणें ). [ सं . सं + कुच् ‍ ] संकोचणें - अक्रि . १ आकुंचित होणें ; लहान होणें ; आंखडणें आणि गंगा शंभूच्या माथां । पावोनि संकोचे पार्था । - ज्ञा १६ . २०५ . २ दाब पडणें ; प्रतिबंध वाटणें ; अडचणणें . ३ मोकळेपणानें न वागणें ; दुरून असणें ; बेताबातानें असणें ; निर्बंधित वर्तन करणें . ४ भीड , मर्यादा , लज्जा यांनीं मोकळेपणा न वाटणें ; लाजणें ; संकोचन - न . आखडणें ; आकसणें ; मिटणें ; दाटणें ; कोंडणें ; अडचणणें ; कोताई ; दाटी ; चिंचोळेपणा . संकोचित - धावि . १ आंखडलेलें ; आकसलेलें ; आकुंचित ; दाटलेलें ; एकत्र आलेलें . २ अरुंद ; चिंचोळे ; आवळलेलें ; अडचणलेलें ; प्रशस्त नसलेलें ; दाटीचें . ३ निर्बंधित ; नियंत्रित ; रेखलेलें . ४ दबलेलें ; निरुध्द ; भिडस्त ; शरमिंदा ; लज्जित ; विनत . ५ ( सामान्यतः ) आशंकित ; बुचकळयांत पडलेलें ; सांशंक ; भीतिग्रस्त . संकोची - वि . भिडस्त ; लाजाळू ; मागें राहणारा ; मनमोकळा नव्हे असा . 
RANDOM WORD

Did you know?

जर सर्व प्राण्य़ांचा आत्मा एकच असेल तर प्राणी पक्ष्यांची भुते होतात काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.