TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

महाभूतविवेक प्रकरणम् - श्लोक ७६ ते ८०

वामन नरहरी शेष उर्फ वामन पंडित (इ.स.१६३६ ते १६९५) हे १७ व्या शतकात होऊन गेलेले प्रख्यात मराठी कवी होते.


श्लोक ७६ ते ८०
वासनायां प्रवृद्धायां वियत्सत्यत्ववादिनम् ॥
सन्मात्राबोधयुक्तं च द्दष्ट्वा विस्मयते बुध: ॥७६॥

वादी - बरें वियत् असत् ठरलें ॥ तुमचें सतचि सर्वत भरलें ॥
तरि आकाशीं सत्यत्व मानिलें ॥ तेणें काय होतें ॥३८७॥
सि० - ज्ञात्याचे समे माझारि ॥ मूर्खपणा येतो आंगावरी ॥
विस्मय करिती वरचे वरी ॥ मूढ म्हणोनी ॥३८८॥
आपणचि आपणा भुलला ॥ त्याला किती म्हणावा खुळा ॥
वासनाविशिष्ट जीवाला ॥ सद्बोधकैंचा ॥३८९॥
म्हणोनी सज्जन तिरस्कारिती ॥ बाल जाणूनी तुच्छमानिती ॥
स्मृती शास्त्रेंही डावलती ॥ द्विपदपशु म्हणोनी ॥३९०॥

एवमाकाशमिथ्यात्वे सत्सत्यत्वे च वासिते ॥
न्यायेनानेन वाय्वादे: सद्वस्तु प्रविविच्यताम् ॥७७॥

एवं ऐसें झालें सिद्ध ॥ तुटला सकलही वाद ॥
सत सत्य निर्विवाद ॥ आकाश मिथ्या ॥३९१॥
येणेंचि न्यायें करून ॥ वाय्वादिकांचें करावें विवरण ॥
सत् असत् निवडोन ॥ सतचि घ्यावे ॥३९२॥

सद्वस्तुन्येकदेशस्था माया तत्रैकदेशगम् ॥
वियत्तत्राप्येकदेशगतो वायु: प्रकल्पित: ॥७८॥

सद्वस्तुचे एकदेशीं ॥ माया आहे ऐसें जरि मानसी ॥
तरी तियेच्या ही एकदेशीं ॥ वियत् असे ॥३९३॥
तया वियताचे एकदेशीं ॥ वायु कल्पनाये जन्मासी ॥
एवं परंपर भूताशीं ॥ संबंध असे ॥३९४॥
परंपरेच्याही संबंधें ॥ सद्वस्तु कधींही न बाधे ॥
येच विषयीं प्रतिपादे ॥ मुनिवर्य पुढारी ॥३९५॥

शोषस्पर्शौ गतिर्वेगो वायुधर्मा इमेमता: ॥
त्रय:स्वभावा: सन्मायाव्योम्नां ये तेऽपि वायुगा: ॥७९॥

शोष, स्पर्श, वेग, गति ॥ हे वायुचे धर्म असती ॥
जे निरंतर राहती ॥ तया जवळी ॥३९६॥
सत्ता माया आणि आकाश ॥ हयाही त्रय धरी स्वभावास ॥
ते ही दाऊं प्रत्ययास ॥ पूढारी आतां ॥३९७॥

वायुरस्तीति सद्भाव: सतो वायौ पृथक्कृते ॥
निस्तत्त्वरूपता मायास्वभावो व्योमगो ध्वनि: ॥८०॥

वायुचा जो अस्तित्व भाव ॥ तोचि सत्तेचा स्वभाव ॥
तो पृथक्क केलियाही वाव ॥ वायु निस्तत्व ॥३९८॥
निस्तत्व स्वभाव मायेचा ॥ ध्वनि तो आकाशाचा ॥
एवं त्रय स्वभाव गुणाचा ॥ वायु झाला ॥३९९॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T12:53:45.1400000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

नंद II.

  • n. एक विष्णुभक्त राजा । इसकी भक्ति से संतुष्ट हो कर विष्णु ने इसे एक सुंदर विमान दिया था । एक बार इसे मानसरोवर के सुवर्णकमलों का अपहार करने की दुर्बुद्धि हुई । तत्काल इसका विमान नष्ट हो कर इसके सरे शरीर पर कोढ हुआ । पश्चात् वसिष्ठ की सलाह के अनुसार, इसने प्रभासक्षेत्र में तप किया । उस तप के पुण्यसंचय के कारण यह मुक्त हो गया [स्कंद.७.१.२५६] 
RANDOM WORD

Did you know?

जानवे म्हणजे नेमके काय ?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.