TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

महाभूतविवेक प्रकरणम् - श्लोक ६ ते ९

वामन नरहरी शेष उर्फ वामन पंडित (इ.स.१६३६ ते १६९५) हे १७ व्या शतकात होऊन गेलेले प्रख्यात मराठी कवी होते


श्लोक ६ ते ९
श्रोत्रं त्वकचक्षुषी जिव्हा घ्राणं चेंद्रियपंचकं ॥६॥
कर्णादिगोलकस्थं तच्छब्दादिग्राहकं क्रमात् ॥
सौक्ष्म्यात्कार्यानुमेयं तत्प्रायो धावेद्बहिर्मुखम् ॥७॥

आकाशाचें इंद्रिय श्रोत्र होत ॥ तें कर्णगोलकीं राहत ॥
शब्दाशीं ग्रहण करीत ॥ अंतर्बाहय ॥२३॥
वायुचें त्वगेंद्रिय होत ॥ तें सर्वशरीरभर राहत ॥
स्पर्शानें झालें जाणत ॥ अंतर्बाहय ॥२४॥
अग्रींपासून चक्षु झाले ॥ ते नेत्रगोलकीं राहिले ॥
अंतर्बाहय पहाते झाले ॥ रूपालागीं ॥२५॥
आपाची जिव्हा झाली ॥ ती रस चाखुं लागली ॥
रसना नाम पावली ॥ मुखगोलकीं ॥२६॥
पृथ्वीचें झालें घ्राण ॥ तें गंधातें करी ग्रहण ॥
नासिकगोलकीं राहून ॥ अंतर्बाहय ॥२७॥
इंद्रियें असती सूक्ष्म जाण ॥ तयांचा कार्यावरूनी अनुमान ॥
जयाचें नेहमी क्रमण ॥ बाहयप्रदेशीं ॥२८॥
“परांचि खानिव्यतृणत्स्वयंभू:” इति ॥ प्रमाण बोलियली श्रुति ॥
अनुभवें पहावें निश्चिती ॥ आपणही ॥२९॥
शंका - बाहयार्थ इंद्रियें ग्रहण करिती ॥ परि अंतर कैसेनी जाणती ॥
तयाची करावया प्रचिती ॥ श्लोकद्वय बोलिले ॥३०॥

कदाचित् पिहिते कर्णे श्रूयते शब्द आंतर: ॥
प्राणवायौ जाठराग्नौ जलपानेऽन्नभक्षणे ॥८॥
व्यज्यंते हयांतरा: स्पर्शा मीलने चांतरं तम: ॥
उद्नारेरसगंधौचेत्यक्षाणामांतरग्रह: ॥९॥

कर्णीं बोटें घालुनी पाहतां ॥ ऐकुं येती अंतर्ध्वनिता ॥
जलपानें किंवा अन्न भक्षितां ॥ स्पर्श समजे ॥३१॥
नेत्रांचें करितां मीलन ॥ अंतर तम दिसतसे जाण ॥
ढेंकर येतां तत्क्षण ॥ गंव रस समजे ॥३२॥
येणेंयेणें सर्वो परी ॥ अंतरजाणती चतुरी ॥
अंतर ग्राहक निर्भारी ॥ इंद्रियें असती ॥३३॥
आतां कर्मेद्रियांचें करावया कथन ॥ मुनी बोलियेले श्लोक दोन ॥
तयांचें ही विवरण ॥ करूं पुढती ॥३४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2014-11-29T23:22:54.8800000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

बटकुरें

  • नस्त्रीन . 
  • ( निंदार्थी ) बटीक ; दासी ; मोलकरीण . 
  • पु. बटकीशीं संभोग करणारा . [ बटीक ] बटिकरी , बटकी , बटीक - स्त्री . मूळची गरत असून पुढें व्यभिचारी झालेली स्त्री व तोच धंदा चालविणारी तिची मुलगी ; दासी ; मोलकरीण ; कुणबीण . आहेत कितव पुष्कळ , पुष्कळ त्यांच्या गृहांत बटकीही । - मोसभा ५ . ३३ . बटकीचा - पुअव . दासीपुत्र . ( ग्राम्य शिवी ). किती सांगों तरी न मानिती बटकीचे । - दावि ४५० . बटक्या , बटुकर्‍या , रा - पु . दासीशीं संभोग करणारा . म्ह० देव झाले लटकें ब्राह्मण झाले बटके . बटीक धंदा , काम - न . हलकासलका , दासपणाचा धंदा . बटीकपुरा - पु . गांवांतील दुराचरणी स्त्रियांची पेठ ; ( सिवराळपणें ) स्त्रियांचा जमाव . बटीकपोर - पु . बटकीचें मूल ( मुलगा , मुलगी ). 
RANDOM WORD

Did you know?

What is Gotra?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.