TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

व्यतिरेक अलंकारः - लक्षण १०

रसगंगाधर ग्रंथाचे लेखक पंडितराज जगन्नाथ होत. व्याकरण हा भाषेचा पाया आहे.


लक्षण १०
अलंकारान्तरोत्थापितोऽप्ययं संभवति । यथाईश्वरेण समो ब्रह्मा पिता साक्षान्महेश्वर: । पार्वत्या सदृशी लक्ष्मीर्माता मातु: समा भुवि ॥ पितास्य काष्ठसदृश: स्वयं पावकसंनिभ: ॥ ’
अत्र रूपकानन्वयोपमा उपमेयोत्कर्षस्योपमा एवोपमानापकर्षस्य च हेतव: ।
अस्य चालंकारस्य सादृश्यगर्भत्वात्‍ सादृश्यस्य च त्रिविधधर्मोत्थापित-
‘ अरुणमपि विद्रुमद्रुं मृदुलतरं चापि किसलयं बाले । अधरीकरोति नितरां तवाधरो मधुरिमातिशयात्‍ ॥ ’
अत्रारुण्यम्रदिमानावनुगामिनौ ।
बिम्बप्रतिबिम्बभावापन्ने यथा-‘ जलजं ललितविकासं सुन्दरहासं तवाननं हसति ’ । अत्र हासविकासयोर्बिम्बप्रतिबिम्बभाव: , ललित्यसौन्दर्य यो: शुद्धसामान्यता । श्लेषोपात्तं जडजत्वं स्वाश्रायापकर्षहेतु: ।
एवं सादृश्यनिषेधालीढो व्यतिरेको निरूपित: । अभेदालीढोऽप्येष
संभवति यथा-
‘ निष्कलड्क निरातड्क चतु: षष्टिकलाधर । सदापूर्ण महीप त्वं चन्द्रोऽसीति मृषा वच: ॥ ’
इति रसगंगाधरे व्यतिरेकप्रकरणम्‍ ।

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:52:08.6770000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

momism

  • पु. मातृत्वातिरेक 
RANDOM WORD

Did you know?

shatshastra konati?
Category : Puranic Literature
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site