TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

चुडालाख्यान सार - पद २५१ ते ३००

सदर ग्रंथाची किंमत होती - जो जी देईल ती.
सदर पुस्तकाबद्दल दैनिक सकाळ २६/०६/१९३८ चे अंकात अभिप्राय छापून आलेला आहे.


कवी - हंसराज स्वामी
कुंभक करी, जसजसें बोले, ‘बरवेंच’ तो म्हणत गेला ॥
आग्रह निग्रह सुटला, भाव दुजा नच मनीं कधीं आला ॥२५१॥
घेउनि अशी परिक्षा, कुंभक परतोनि येइ गुंफेसी ॥
आतां काय करावें, स्त्रीसान्निध्यें बघूं स्थिती कैसी ॥२५२॥
चिंतातुर होउनिया कुंभक एके दिनीं बळें बसला ॥
काय तुम्हांसी झालें, पाहुनि ऐसें तयास नृप वदला ॥२५३॥
काय करूं मी राया आतां, मम पूर्व कर्म ओढवलें ॥
आजचि संध्यासमयीं, येइल स्त्रीदेह मजसि शापबळें ॥२५४॥
दुर्वास कुचेष्टा मी केली मागे, तयेंच शाप दिला ॥
‘वर्षानंतर होशिल स्त्री’ म्हणुनि, तोच दिवस हा आला ॥२५५॥
दुर्वासास विनवितां, दिधला उ:शाप कीं पुन्हां मजला ॥
दिवसा नर, रात्री तूं नारी होशील, काय करु याला ॥२५६॥
इतुकेंच ना म्हणे तो राजा, गुरुराय कासया चिंता ॥
होणार चुकेना कीं, शोक कशासी करीतसा आतां ॥२५७॥
देह असो स्त्रीची वा पुरुषाचा, काया आत्मया तेणें ॥
आत्मा तो होइल कां आत्मी, स्त्रीदेह त्यास आल्यानें ॥२५८॥
मी काय आपणासी उपदेशूं, घेतलें दिसे सोंग ॥
माझा निश्चय बघण्या, शोकरसाचा करीतसा ढंग ॥२५९॥
कुंभक मनीं सकजला ! रायाचा निश्चयो न डळमळला ॥
तरि प्रत्यक्ष स्त्रीचें घेउनियां रूप, हालवूं याला ॥२६०॥
राया पहा पहा रे गेला दिनराज सूर्य अस्ताला ॥
मजला स्त्रीचे अवयव अंकुरले, घात निश्चयें झाला ॥२६१॥
लावण्याची खाणी तरुणी, रायापुढें उभी ठेली ॥
नाम मदनिका, पाहुनि, नाहीं तिळ भूप-वृत्ती बावरली ॥२६२॥
राया आज उभयतां, एके शयनीं कसें निजूं न सुचे ॥
झाला वियोग आतां, स्त्री मी, तूं पुरुष, हें जमे कैचें ॥२६३॥
राजा म्हणे विनवुनी मी आत्मा, मज न भेद हा स्फुरतो ॥
भितीवर नर-नारी-चित्र, तसा भास हा मला गमतो ॥२६४॥
भितीविण काय असे ? स्त्री पुरुषादीक द्दश्य तो भास ॥
स्त्री देह तुम्हा आला, गुरुवांचुनि अन्य ना दिसे खास ॥२६५॥
मातेपाशीं निजले बाळ, तया काय काम बुद्धी ये ॥
शयनीं तुझ्या निजे मी, पदराखालींच गे गुरू माये ॥२६६॥
जरि पुरुषबुद्धि मजला, गेली मातींत आत्मबुद्धी ती ॥
पुरुषत्व नसें तेथें, कोण अपेक्षिल तरूण ही युवती ॥२६७॥
ऐकुनि नृपवचंनातें, कुंभक संतोषला मनीं भारी ॥
आलिंगिलें म्हणोनी, धन्य नृपा जाहलास अधिकारी ॥२६८॥
शंकर म्हणो तुला तरि, तो भुलला मोहिनीस पाहून ॥
ब्रह्मा सरस्वतीसी, विष्णू वृंदेस जाइ मोहून ॥२६९॥
उपमा तुला कशाची देऊ, इंद्रियजयो तुंबा केला ॥
विषयाची स्फूर्ति नसे, केवल आत्माच यापरी झाला ॥२७०॥
दिवसा कुंभक, रात्रीं नारि बने मदनिका, असें चाले ॥
एकत्र शयन करिती रात्रीं, षण्मास यापरी गेले ॥२७१॥
कुंभक विचार करिता झाला, बहु क्षीण जाहल्या वृत्ती ॥
अभ्यासबलें, याची विषयासी इंद्रियें न आकलिती ॥२७२॥
इंद्रिय वृत्ती असुनी नसल्या परि, आज दिसति रायांत ॥
प्रारब्धवशें चालन मिळतां, त्या केंचि शांत व्हाव्यात ॥२७३॥
विकृती मग होइलची, त्यानें नासेल नृप-समाधान ॥
कर्म अहंकाराचें, “मी करितों जाणणेंच” उत्थान ॥२७४॥
नसतां विषयाचा तो भोग, समाधान हेंहि एक उणें ॥
इंद्रियसमन नपुंसका सहजीं, साधू तयास कोण म्हणें ॥२७५॥
अंध न देखे, बहिरा ऐकेना, म्हणुनि काय ते ज्ञानी ॥
संकल्प नसे म्हणुनि मूढासी निर्विकल्प कोण गणी ॥२७६॥
रायास भोग न घडे, यास्तव उघडें दिसे समाधान ॥
तो नित्यमुक्त जाणा, जो न ढळे सर्व विषय भोगून ॥२७७॥
चिदचिद्‌ग्रंथी तुटली, ती करिता एक पुनरपी न जडे ॥
पूर्ण समाधान वसे, भलतें देहा मनास कांहीं घडे ॥२७८॥
ऐसा विचार करुनी, दुसराची बेत कुंभकें रचिला ॥
एकांत पाहुनी मग रायासी बोलतां कसा झाला ॥२७९॥
रात्रीं स्त्री देह मला, तेव्हांचा समय कठिण मी जाणे ॥
निद्रा न ये सुखानें, कामेच्छा आवरूं किती भेणें ॥२८०॥
मज कामरोग जडला, औषध नरसंग केधवां प्राप्त ॥
ऐसी तळमळ मजला, नित्य तयानेंच राहि संतप्त ॥२८१॥
राजा म्हणे गुरूजी, आपण नि:संग काम कोठोनी ॥
माझें धैर्य अशानें, पाहतसा का कसास लावोनी ॥२८२॥
अपुलीच कृपा झाली निजतृप्ती, नाश तीप्रती नाहीं ॥
कृत्रिम तृप्ती वांछिल, कोण असा मूर्ख या जगीं पाही ॥२८३॥
कुंभक वदे असो दे. बोल तुझे फोल वाटती मजला ॥
ज्या सर्पदंश झाला तीव्र, मधु होय तेंच कटु त्याला ॥२८४॥
मज कामव्याळ डसला, वचनामृत तव विषापरी भासे ॥
पुरुषसुखाविण मजला, रात्रीं क्षणएक चैन पडत नसे ॥२८५॥
राजा विनवी स्वामी, ब्रह्मविदासी सदोष कोण म्हणे ॥
इच्छा पुरवुनि घ्यावी, मन माने तेच सद्रुरू करणें ॥२८६॥
देव ऋषी, यक्ष, पितर यांतुनि वाटेल जो तुम्हास बरा ॥
त्यासी वरा, नको हे तरि, आणा येथ पुरुष कुणि दुसरा ॥२८७॥
प्रहरच चार चिसाचें, संगतिचा लाभ आपुल्या घ्यावा ॥
कुंभक म्हणे नृपा तूं प्रियतम माझा, दुजा कसा व्हावा ? ॥२८८॥
सहन न वियोग मातें, क्षणही लोटूं नको मला दूर ॥
राया तूंचि वरी मज, लावूंया लग्न हें उचित फार ॥२८९॥
ऐकुनि कामुक बोलां, मुर्च्छित मग भूप भूवरी पडला ॥
सावध झाल्यानंतर कुंभक वदला, असा कसा भ्रमला ॥२९०॥
राजा वदे, तुम्ही मज मातेसम सद्नुरो कृपा करणें ॥
अन्याय लेकुराच्या हातीं घडणें, असें कसें होणें ॥२९१॥
ऐसें कधीं न झालें मागें, होणार तें कधीं न पुढें ॥
मृत्यू याहुनि बरवा, स्वामी घालूं नका असें कोडें ॥२९२॥
कुंभक म्हणे नृपाला बडबडशी काय लागलें वेड ॥
गुरु काय समजशी हा देह, तुझा औट हात कां पेड ॥२९३॥
गुरुशिष्यपणा कोठें निजरूपीं, फिरुनि जीवबुद्धीशीं ॥
झाला भ्रम अज्ञानें, भिन्नत्वानेंच यापरी वदशी ॥२९४॥
जें जें उपाधियोगें घडतें, अभिमान घेतसे जीव ॥
संचित तें, आतां जें भोगी प्रारब्ध तेंच सोलीव ॥२९५॥
जें वर्तमान कालीं घडतें अभिमानपूर्ण क्रियमाण ॥
कर्तुत्व तुझ्या ठायीं कोठुनि, नि:संग आत्मया पूर्ण ॥२९६॥
आपण असंग ऐसें कळतां, संचित जळेच परिपूर्ण ॥
नि:संशय आपण नच कर्ता कळतांच, जाय क्रियमाण ॥२९७॥
प्रारब्ध भोगल्याविण, कल्पांती नाशची नसे त्यास ॥२९८॥
ज्ञानी वा अज्ञानी न म्हणे प्रारब्ध, भोग देइ बळें ॥
स्त्रीदेह मला आला प्रारब्धानेंच, कां तुला नकळे ॥२९९॥
टाकुनि राज्य, वनीं तूं खाशी फलमूल हेंच प्रारब्ध ॥
विष्णू वृंदेसि रतें, ब्रह्मा कन्येशि हेंच प्रारब्ध ॥३००॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2014-04-16T10:23:49.6830000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

DHAUMYA I(धौम्य)

  • A hermit.
    1) General information.
    This hermit was the younger brother of Devala, a hermit. The Pāṇḍavas, who escaped from burning in the Lākṣā house, reached the banks of the Ganges when this hermit was performing penance in the holy tīrtha of Utkoca. Arjuna defeated Citraratha, a Gandharva. After that Citraratha and Arjuna became friends. The gandharva advised him that a priest was unavoidable and that the Pāṇḍavas should accept the hermit Dhaumya who was doing penance in the Utkocatīrtha as their priest. Accordingly the Pāṇḍavas accepted Dhaumya as their priest. From that day onwards in everything the Pāṇḍavas did, Dhaumya was their priest. [M.B. Ādi Parva, Chapter 182].
    2) Other details.
    (1) After the Svayaṁvara of Pāñcālī, Dhaumya performed the marriage ceremony for each of the Pāṇḍavas from Dharmaputra to Sahadeva separately with Pāñcālī. [M.B. Ādi Parva, Chapter 197].
    (2) When sons were born to the Pāṇḍavas, Dhaumya performed the rites of investiture etc. with the Brahma string etc. [M.B. Ādi Parva, Chapter 220, Stanza 87].
    (3) Dhaumya was the chief priest who performed the rites of sacrifice at the Rājasūya of Yudhiṣṭhira. He anointed Yudhiṣṭhira as King. [M.B. Sabhā Parva, Chapter 53, Stanza 10].
    (4) When the Pāṇḍavas started for forest life, Dhaumya walked in front of them with Kuśa grass in his hands, singing Yamasāma and Rudrasāma songs. [M.B. Sabhā Parva, Chapter 80, Stanza 8].
    (5) Once Dhaumya talked about the attributes of the Sun and advised Dharmaputra to worship the Sun. [M.B. Vana Parva, Chapter 3].
    (6) In the forest Dhaumya rendered powerless the illusive and magical arts of Kirmīra, an asura (demon). [Mahābhārata, Vana parva, Chapter 11, Stanza 20].
    (7) Dhaumya described to Dharmaputra the importance of several holy tīrthas or Baths. [M.B. Vana Parva, Chapters 87 to 90].
    (8) On another occasion Dhaumya described to Dharmaputra the motions of the Sun and the Moon and the positions of Viṣṇu and Brahmā. [M.B. Vana Parva, Chapter 163].
    (9) When Jayadratha had stolen Pāñcālī, Dhaumya blamed him and tried to recover Pāñcālī. [M.B. Vana Parva, Chapter 238, Stanza 26].
    (10) Dhaumya advised the Pāṇḍavas how to preserve pseudonymity in the capital of Virāṭa. [M.B. Virāṭa Parva, Chapter 4].
    (11) When the Pāṇḍavas started their life incognito Dhaumya performed the rite of Agniṣṭoma and uttered the Veda mantras for their prosperity, recovery of kingdom and victory in the world etc. When they started Dhaumya took the fire with oblations and went to the country of Pāñcāla. [M.B. Virāṭa Parva, Chapter 4, Stanza 54].
    (12) After the bhārata battle, Dhaumya performed the funeral ceremonies, offerings etc. of the relatives of the Pāṇḍavas. [M.B. Strī Parva, Chapter 24].
    (13) After Dharmaputra was anointed King, Dhaumya disclosed to him the secrets of righteousness. [M.B. Anuśāsana Parva, Chapter 127, Stanza 15].
     
RANDOM WORD

Did you know?

यज्ञोपवीत ( जानवे ) म्हणजे काय? त्याला किती दोरे असतात? त्याच्या गाठीला काय म्हणतात
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site