TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|पांडवप्रताप|
अध्याय २८ वा

पांडवप्रताप - अध्याय २८ वा

पांडवप्रताप ग्रंथवाचन म्हणजे चंचल मनाला भक्तियोगाकडे वळविण्याचा प्रवास.


अध्याय २८ वा
अध्याय २८.

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ लोमशऋषि परम चतुर ॥ बोलका जैसा अंगिरापुत्र ॥ याज्ञवल्क्याचें चरित्र ॥ धर्माप्रति कथियेलें ॥१॥
तीर्थयात्रा पावन परम ॥ त्याहीवरी संतसमागम ॥ मार्गीं जातां लोमश उत्तम ॥ इतिहास सुरस सांगत ॥२॥
पुण्यश्लोकांच्या कथा पावन ॥ निर्दोष यश ऐकतां पूर्ण ॥ चरणीं चालतीं निर्भर मन ॥ शीण न वाटे मानसीं ॥३॥
धर्म म्हणे लोमशमुनी ॥ द्रौपदीसारिखी सद्नुणखाणी ॥ रूपवती मधुरवचनी ॥ पूर्वीं कोण होती पैं ॥४॥
लोमश म्हणे सावधान ॥ ऐकें इतिहास पावन ॥ स्त्रियांहीं ऐकतां सौभाग्यवर्धन ॥ परम कल्याण पुरुषांसी ॥५॥
मद्रदेशींचा नृपती ॥ नाम ज्याचें अश्वपती ॥ वेदविहित चाले नीतीं ॥ उदार धर्मात्मा सर्वज्ञ ॥६॥
त्यासी नसे पुत्रसंतान ॥ म्हणोनि बहुत वर्षें तप करून ॥ सावित्रीचें आराधन ॥ करिता जाहला तो साक्षेपें ॥७॥
करी दहा लक्ष जप पूर्ण ॥ लक्षसंख्य प्रत्यहीं हवन ॥ पलमात्र दुग्धप्राशन ॥ दहा दिवसांत एकदां करी ॥८॥
यावरी अष्टादश वर्षें भरलीं ॥ सावित्री देवी प्रसन्न जाहली ॥ अश्वपति म्हणे ते वेळीं ॥ पुत्रसंतान मज द्यावें ॥९॥
देवी म्हणे पुत्रसंतान ॥ तुझे अद्दष्टीं नसे जाण ॥ परी लावण्यखाणी दिव्यरत्न ॥ कन्या एक होईल तुज ॥१०॥
भूमंडळीं विख्यात होईल ॥ त्रिभुवनीं महिमा वाढेल ॥ पतिव्रताशिरोमणि सुशील ॥ कीर्ति वर्णितील पुराणीं ॥११॥
ऐसें बोलूनि अर्कनंदिनी ॥ गुप्त जाहली तेचि क्षणीं ॥ हर्ष खेद दोन्ही पावोनी ॥ राव आला स्वनगरा ॥१२॥
नवमास भरतां पूर्ण ॥ पट्टराणी गुणनिधान ॥ तिचे पोटीं दिव्यरत्न ॥ कन्या सगुण जाहली ॥१३॥
ते साक्षात सूर्यपुत्री ॥ नाम ठेविलें सावित्री ॥ उमा रमा निर्जरेंद्रनारी ॥ उपमे सरी त्यांचीच ॥१४॥
तिचें स्वरूप तेजःपुंज ॥ देखोनि नाचे शफरीध्वज ॥ कीं लावण्यामृताची सहज ॥ निन्मगा भरूनि चालिली ॥१५॥
बहुत वर्णिल्या नितंबिनी ॥ मयजा सुलोचना नैषधराणी ॥ परी अश्वपतीची नंदिनी ॥ सावित्री श्रेष्ठ सर्वांत ॥१६॥
मृगशावाक्षी सुहास्यवदनी ॥ विद्रुमाधरी द्विज हिरेखाणी ॥ पिकस्वरी ताटंक कर्णीं ॥ मित्रमृगांकांसमान ॥१७॥
हरिमध्या हंसगमनी ॥ अंगसुवास न माये सदनीं ॥ सरलघ्राणी मुक्तासुपाणी ॥ भुंजगवेणी कोमलांगी ॥१८॥
चातुर्यसरोवरमराळी ॥ परम सुकुमार श्रृंगारवल्ली ॥ दिवसेंदिवस थोर जाहली ॥ ते वेल्हाळी गुणालय ॥१९॥
कन्या अवतरतां परम ॥ वृद्धिंगत होत ऐश्वर्यद्रुम ॥ सावित्रीऐसें ललाम ॥ राव लाधला परम तपें ॥२०॥
तिजयोग्य वर न दिसे क्षितीं ॥ मग तो नृप म्हणे कन्येप्रती ॥ तूं पुरुषरत्न शोधूनि निश्चितीं ॥ वर वरीं मानेल तो ॥२१॥
सवें दळबार घेऊनी ॥ कन्या बैसली दिव्य यानीं ॥ छप्पन्न देश स्वनयनीं ॥ पहातसे राजबाळा ॥२२॥
तों द्युमत्सेन राजेश्वर ॥ सत्यवान त्याचा कुमार ॥ तो ईश्वराचा अंश साचार ॥ तिणें वर नेमिला ॥२३॥
ग्रामासी आली परतोन ॥ सांगे पितयासी वर्तमान ॥ राव संतोषला ऐकोन ॥ तों नारदमुनि पातला ॥२४॥
रायें बैसवूनि उत्तमासनीं ॥ मुक्ताभिषेक केला ते क्षणीं ॥ पूजासंभार समर्पूनी ॥ सांगे वर्तमान कन्येचें ॥२५॥
मग नारद बोले वचन ॥ सत्यवानपिता द्युमत्सेन ॥ त्याचे गेले जाण ॥ दायादीं हिरोन राज्य घेतलें ॥२६॥
दारिद्यदूःखे व्यापूनी ॥ भार्यापुत्र संगें घेऊनी ॥ द्युमत्सेन हिंडे वनीं ॥ आपदा नयनीं पहावेना ॥२७॥
कंदमूलें सेवून ॥ वृक्षातळीं करिती शयन ॥ पिता म्हणे दुजा वर पाहून ॥ लावण्यगंगा हे द्यावी ॥२८॥
येरी म्हणे प्राण जावो निर्धार ॥ मनें वरिला तो न सांडीं भ्रतार ॥ प्रत्यक्ष घडतो व्यभिचार ॥ पतिव्रताधर्म बुडेल ॥२९॥
सत्यवानावांचून ॥ वडील समवय लहान ॥ पिता बंधु कीं नंदन ॥ पुरुषमात्र सर्व मातें ॥३०॥
शुद्ध कृष्ण पक्ष निश्चित ॥ तैसें दारिद्य ऐश्वर्य येत जात ॥ भाग्याभ्र कालीं वितळत ॥ परी निश्चयध्रुव न ढले पैं ॥३१॥
नारद म्हणे तुझा नेम सत्य ॥ परी तेथें आहे अनर्थ ॥ एक संवत्सर भरतां मृत्य ॥ सत्यवाना असे हो ॥३२॥
तो मरण पावलियावरी ॥ तूं काय करिशील राजकुमारी ॥ येरी म्हणे निर्धारीं ॥ प्राण देईन त्यासवें ॥३३॥
सुकृत पदरीं असेल निश्चय ॥ तरी विष तेंचि अमृत होय ॥ मृत्तिका जेथें खणों जाय ॥ तेथें निधान लागेन ॥३४॥
हातीं धरितां पाषाण ॥ तो परीस होय करी सुवर्ण ॥ घरच्या दासी दिद्धी होऊन ॥ कल्पिलेंमात्र पुरविती ॥३५॥
कृपा करील कमलदलाक्ष ॥ तरी अंगणींचे तरु होतील कल्पवृक्ष ॥ शत्रु ते मित्र होती प्रत्यक्ष ॥ पूजा करूनि वंदिती ॥३६॥
क्षण न लागतां निर्धारें ॥ तृणगृहें होतील सुवर्णमंदिरें ॥ नृप येऊनि गृहा आदरें ॥ राखितील सर्वस्वें ॥३७॥
नारद म्हणे धन्य धन्य ॥ माझें तुज आशीर्वचन ॥ तुझेही मनोरथ पूर्ण ॥ मद्वरें होतील पैं ॥३८॥
यावरी विष्णुनाभनदंन ॥ तत्काल पावला अंतर्धान ॥ अश्वपति कन्या घेऊन ॥ तया वनाप्रति पावला ॥३९॥
त्याच्या आपदा देखूनि डोळां ॥ अश्वपति सद्नद जाहला ॥ द्युमत्सेन म्हणे अंधाला ॥ मावळला भाग्यसूर्य ॥४०॥
आम्हांसी अवदशा संपूर्ण ॥ तुझें व बैसे कदा मन ॥ हे कन्या सुलक्षण ॥ देईं नेऊन आणिका वरा ॥४१॥
राव म्हणे कन्येचा निर्धार ॥ वरुणदिशेसी उगवेल मित्र ॥ हेंही घडेल परी मी वर ॥ दुसरा न वरीं निर्धारें ॥४२॥
मग पाहूनियां सुदिन ॥ रायें लावविलें तेथें लग्न ॥ चार दिवस संपादून ॥ दिधलें आंदण बहुतचि ॥४३॥
कन्या ठेवूनि त्यापाशीं ॥ अश्वपति गेला स्वनगरासी ॥ सावित्री भ्रतारसेवेसी ॥ दिवसनिशीं सादर ॥४४॥
सासू सासरा भ्रतार ॥ यांचे सेवेसी परम पत्पर ॥ हेंचि तप खडतर ॥ आचरे तेव्हां सावित्री ॥४५॥
स्त्रियांसी साधन हेंचि थोर ॥ आपुला पति तोचि ईश्वर ॥ सेवा करावी सादर ॥ दुजा विचार नसावा ॥४६॥
सकळांचे अन्याय सोसून ॥ दासदासींचें राखी मन ॥ अवघीं निजल्या करी शयन ॥ सर्वांआधीं जागी होय ॥४७॥
चार प्रहर रात्र स्वयें ॥ तळहातीं भ्रताराचे पाये ॥ पतीनें आग्रह करितां पाहें ॥ निद्रा करीत क्षणभरी ॥४८॥
दरिद्री हो वृद्ध भ्रतार ॥ दीर्घरोगी दुःखें जर्जर ॥ द्वव्य न जोडी क्रूर ॥ परी न कंटाळे पतिव्रता ॥४९॥
सेवा करी घडोघडी ॥ म्हणे जितुकी पडे तितुकी थोडी ॥ शारीरपोषणीं आवडी ॥ सर्वही सोडी सती ते ॥५०॥
पिता वृद्ध दरिद्री भ्रतार ॥ अक्षीर गाय अनाथप्रेतसंस्कार ॥ अंध पांगुळ मुके बधिर ॥ यांसी पाळितां हरि तुष्टे ॥५१॥
व्याथाभूत गुरूचें सेवन ॥ दरिद्री ब्राह्मणाचें कुटुंबपालन ॥ दरिद्रियाचें करितां लग्न ॥ हरि तुष्टे त्यावरी ॥५२॥
असो ते पतिव्रता नारी ॥ भ्रताराआधीं भोजन न करी ॥ षड्रस उत्तम फळे निर्धारीं ॥ न भक्षीच पतीविणें ॥५३॥
ग्रामासी जातां भ्रतार ॥ न सेवी उत्तम वस्त्रालंकार ॥ दर्पण न पाहे अहोरात्र ॥ चिंता मानसीं पतीची ॥५४॥
जारजारिणींचा संग न धरी ॥ परवस्त्र न नेसे निर्धारीं ॥ न्याहाळूनि क्षणभरी ॥ परपुरुषा न पाहे ॥५५॥
एकान्त जरी निःसंग ॥ पडदणीविण न धुई अंग ॥ परम पुरुषार्थी अभंग ॥ पतीच आपुला भावीत ॥५६॥
परघरीं निद्रा न करी ॥ एकली मार्ग न चाले क्षणभरी ॥ क्रीडासमयींच विनोद करी ॥ पतीचें मन पाहूनि ॥५७॥
गुणसरिता ते परम चतुर ॥ निजमनें मोहीत प्राणेश्वर ॥ पतिकार्या दक्ष गुणगंभीर ॥ साध्यसाधनभाव जाणे ॥५८॥
दूर गेल्या प्राणनाथ ॥ सर्व भोगांचें धरी व्रत ॥ पांच दिवसपर्यंत ॥ रजस्वला द्दष्टीं न पडे ॥५९॥
भ्रताराची प्रीति जे ठायीं ॥ तिचा स्त्रेह तिकडेचि पाहीं ॥ पतिद्वेषी सहसाही ॥ त्यातें प्रीति करीना ॥६०॥
जारजारीण येऊं नेदी घरा ॥ आपण न जाई त्यांच्या मंदिरा ॥ संगें नसतां भ्रतारा ॥ विवाहयात्रे नवजाय ॥६१॥
पतीचे अवगुण लपवीत ॥ कीर्ति सद्नुण वर्णीत ॥ पतीचें आयुष्य वित्त ॥ कळों नेदी कोणातें ॥६२॥
भ्रतारासी प्रिय निर्धारीं ॥ त्या त्या गोष्टींचा साक्षेप करी ॥ अंतर्बाह्य अहोरात्रीं ॥ तिरस्कार नसे तीतें ॥६३॥
पतीच्या मनांतील सर्व जाणे ॥ स्वामीवरी रुसों कधीं नेणे ॥ भ्रतार मारितां हंसतचि म्हणे ॥ कर तुमचे दुखती पैं ॥६४॥
न घेतां भ्रताराची आज्ञा ॥ कोणएक व्रत नेम करीना ॥ आचरे ती आयुष्यवर्धना ॥ पतीचें व्हावया निर्धारें ॥६५॥
भ्रतार दूर गेलिया जाण ॥ त्यासी प्रिय तें न भक्षी आपण ॥ नाना वस्त्र भोग भूषण ॥ सतीस न गमे कदाही ॥६६॥
धनधान्य वस्त्रालंकार ॥ भ्रतारासी न वंची अणुमात्र ॥ असूनि नाहीं म्हणणें निर्धार ॥ प्राणांतींही घडेना ॥६७॥
कांहींएक संकटव्यथा ॥ कदा न घाली प्राणनाथा ॥ पति आनंदरूप असतां ॥ आपण सुख मानीतसे ॥६८॥
भ्रतारा होय व्यथा भारी ॥ अन्न न घे उपवास करी ॥ नानावस्तु निर्धारीं ॥ मन त्यांवरी नसे तिचें ॥६९॥
भ्रताराचें स्वरूप लिहून ॥ दूरी गेलिया पाहे विलोकून ॥ अन्न न घे तीर्थाविण ॥ पादुकापूजन ह्रदयीं करी ॥७०॥
ऐसी उत्तम गुणखाणी ॥ पतीचा वेध लावी मनीं ॥ जागृतीं सुषुप्तीं स्वप्नीं ॥ न वंची कांहीं तयातें ॥७१॥
जाईल तरी जावो प्राण ॥ परी पतीचें न बोले न्य़ून ॥ जन्मोजन्मीं हाचि हो म्हणोन ॥ सर्व देवां नमस्कारी ॥७२॥
भ्रतारासी न कळत ॥ कांहींएक न ठेवी वस्त ॥ ब्रह्मा विष्णु उमाकांत ॥ स्वरूप भावी पतीचें ॥७३॥
पतीचें मन रंजे जेणें ॥ तेंचि बोले कौतुकवचनें ॥ मनीं म्हणे अहेवपणें ॥ मी जाईन याआधीं ॥७४॥
पूर्वतपाच्या राशी पूर्ण ॥ तरी ऐसी पावे सुलक्षण ॥ तीस इहलोकीं मान ॥ परत्रीं धन्य म्हणवीत ॥७५॥
स्वर्गींच्या सर्व पतिव्रता ॥ तीस सामोर्‍या येती तत्त्वतां ॥ ओंवाळूनि आरत्या ॥ दिव्य पुष्पवृष्टि करिती ॥७६॥
या सद्नुणें मंडित पूर्ण ॥ सवित्री देवी गुणनिधान ॥ परी नारद गेला सांगोन ॥ तो दिवस जवळी आला ॥७७॥
मरणाचे दिवस चारी ॥ उरले तें कळलें सुंदरी ॥ तीन दिवस निर्धारीं ॥ सावित्री करी उपोषण ॥७८॥
न घे फल मूल जीवन ॥ अंध श्वशुर बोले वचन ॥ म्हणे माये करिसी उपोषण ॥ कां निर्वाण मांडिलें ॥७९॥
पतीचा मृत्युदिवस आला जवळी ॥ कोणा न सांगे वेल्हाली ॥ तों सत्यवान सकाळीं ॥ वनाप्रति चालिला ॥८०॥
सावित्रीदेवी वारीत ॥ परी त्यासी जवळी आला मृत्य ॥ फरशी घेऊनि निघत ॥ फळें मूळें आणावया ॥८१॥
सवें सुकुमार ॥ हिंडती दोघें घोरकांतार ॥ पतीचे चरण वारंवार ॥ धुऊनि चुरी वृक्षातळीं ॥८२॥
पर्यटन करितां तये वेळीं ॥ अस्ताचला गेला चंडमौळी ॥ निशा घोर प्राप्त जाहली ॥ झगमगती उडुगणें ॥८३॥
पतीस विनवी राजबाळा ॥ आश्रमाप्रति स्वामी चला ॥ तो वटवृक्षीं उभा ठेला ॥ शुष्क काष्ठें मोडीत ॥८४॥
एक काष्ठ बळें मोडीत ॥ तें कपाळीं आदळलें अकस्मात ॥ पाषाण जेवीं वर्मीं बैसत ॥ पडिला मूर्च्छित सत्यवान ॥८५॥
देखोनि पतिव्रता धांवली ॥ मुखीं मस्तकीं उदक घाली ॥ मांडी आपुली उसां दिधली ॥ वारी घाली निजपल्लवें ॥८६॥
रात्र एकप्रहर पूर्ण ॥ तेव्हां गेला पतीचा प्राण ॥ लावण्यसागरींचें निधान ॥ शोकार्णवीं पडियेलें ॥८७॥
म्हणे जी प्राणनाथा ॥ आश्रमीं वाट पाहती मातापिता ॥ मज सांडूनि तत्त्वतां ॥ दूरी पंथा सेविलें ॥८८॥
पिता अंध माता अशक्त ॥ प्राण देतील ऐकतां मात ॥ उठा जाहलां क्षुधाक्रांत ॥ बोला शब्द एक मजशीं ॥८९॥
माझे अन्याय बहुत ॥ समर्थें घालावे पोटांत ॥ रुसणें सांडूनि एक मात ॥ मजशीं बोला प्रियकरा ॥९०॥
आपुली प्रिया सोडून ॥ उचित नव्हे करितां गमन ॥ तुम्हांसी फल मूल जीवन ॥ आणूनि कोण देईल ॥९१॥
अहा कर्म कैसें विचित्र ॥ भंगूनि गेलें माझें छत्र ॥ दिसे शून्य त्रिभूवनमात्र ॥ काय करूं यावरी ॥९२॥
मज टाकूनि कांतारीं ॥ सांगातिया गेलां दूरी ॥ शोक करितां सुंदरी ॥ यम तेथें पातला ॥९३॥
त्याचा लिंगदेह काढून ॥ यम चालिला दक्षिणपंथें घेऊन ॥ सवित्रीने प्रत्यक्ष देखोन ॥ पाठीं धांवे तयाचे ॥९४॥
मुखें करीत स्तवन ॥ क्षणक्षणां घाली लोटांगण ॥ म्हणे महाराज तूं कोण ॥ नाम खूण सांगें पां ॥९५॥
येरू म्हणे मी यम जाण ॥ तूं पतिव्रता थोर म्हणोन ॥ दूत न दिले धाडून ॥ मीच आलों न्यावयातें ॥९६॥
ऋणानुबंध सरला पूर्ण ॥ जाई भ्रताराचें करीं दहन ॥ येरी म्हणे गेलिया प्राण ॥ तुझे चरण न सोडीं मी ॥९७॥
पतिप्राणासांगातें आतां ॥ मजही नेईं त्वरें समर्था ॥ मी तुझी कन्या तत्त्वतां ॥ उठवीं जामाता आपुल्या ॥९८॥
तुझी कन्या वेल्हाळा ॥ तीस वैधव्यशब्द नको दयाळा ॥ यावरी प्रेतनाथ बोलिला ॥ सहसा न घडे गोष्टी हे ॥९९॥
एक पतिप्राण वेगळा करून ॥ माग तुज जाहलों प्रसन्न ॥ मागसी तें देईन ॥ बोलें वचन सुकुमारे ॥१००॥
येरी म्हणे द्युमत्सेन श्वशुर ॥ देईं त्यासी महाराजा नेत्र ॥ यम म्हणे तुझा लागतां कर ॥ येईल द्दष्टि निर्धारें ॥१०१॥
यावरी माघारीं जाईं आतां ॥ म्हणे सोडूनि तुजऐसा पिता ॥ कोणीकडे जावें ताता ॥ मज माहेरा न्यावें समागमें ॥१०२॥
माझें भ्रतारचरणीं असेल मन ॥ तरी तूं होसील दयाघन ॥ संत महंत साधुजन ॥ भावें वंदिले असतील जरी ॥१०३॥
मग बोले विश्वहंता ॥ पति वेगळा करूनि माग आतां ॥ पतिव्रता म्हणोनि तत्त्वतां ॥ प्रसन्न जाहलों दुसर्‍यानें ॥१०४॥
यावरी बोले सुंदरी ॥ श्वशुराचें राज्य दे झडकरी ॥ तथास्तु म्हणे भास्करी ॥ आतां माघारीं जाईं कां ॥१०५॥
येरी म्हणे दयाळा वैवस्वता ॥ पतिसमागमें मज ने आतां ॥ आम्हां चक्रवाकांसी तत्त्वतां ॥ आदित्यात्मजा एक करीं ॥१०६॥
ब्रत तप आणि दान ॥ जरी घडलें असेल पूर्वीहून ॥ माता पिता लक्षूनि नारायण ॥ मानूनि पूजिलीं असतील ॥१०७॥
अनाथप्रेताचें दहन ॥ केलें असेल दरिद्रियाचें लग्न ॥ सत्समागम सच्छास्त्रश्रवण ॥ सद्नुरुसेवन भावार्थें ॥१०८॥
तरी तुज दया उपजेल मनीं ॥ मग तो बोले यम वाणी ॥ सत्यवान वेगळा करूनी ॥ माग साजणी अभीष्ट ॥१०९॥
माझ्या पित्यासी शत पुत्र ॥ देईं अर्कजा तूं सत्वर ॥ धर्मराज देत उत्तर ॥ तथास्तु ऐसें त्रिवाचा ॥११०॥
बाई तुझी भीड फार ॥ म्हणूनि दिधले इतुके वर ॥ आतां जाईं सत्वर ॥ अग्नि देईं पतिलागीं ॥१११॥
बोले पतिव्रताशिरोरत्न ॥ दुष्काळामाजी अन्नदान ॥ तृषार्तासी जलपान ॥ करविलें असेल उष्णकाळीं ॥११२॥
व्याधिग्रस्त दुर्बल क्षीण ॥ त्याचें केलें असेल रक्षण ॥ हरिस्वरूप मानून ॥ जरी ब्राह्मण पूजिले मीं ॥११३॥
हरिहरां अभेद पूर्ण ॥ मानूनि केलें असेल भजन ॥ हरिकथा पुराणश्रवण ॥ केलें असेल भावार्थें ॥११४॥
तरीच मज देखोन ॥ दयाळु होय भानुनंदन ॥ मग यम बोले हांसोन ॥ चतुर्थ वर मागें कां ॥११५॥
व्यर्थ शब्द तत्त्वतां ॥ मज नको दयाळा आतां ॥ शतपुत्री सफल ताता ॥ उदरलतिका करीं माझी ॥११६॥
पुत्रवती गुणवती ॥ जन्मसावित्री सौभाग्यवती ॥ मंगलमाहेश्वरी मज म्हणती ॥ करीं ख्याती त्रिभुवनीं ॥११७॥
फलविण तरु जाण ॥ कीं वेदघोषाविण द्विजसदन ॥ हरिस्मरणाविण वदन ॥ व्यर्थ जैसें पशुवत ॥११८॥
तेवीं कुळीं नसतां पुत्र ॥ कैसा होईल वंश पवित्र ॥ मी तुझें ताता कृपापात्र ॥ करीं माहेर कन्येसी ॥११९॥
तुजसंगें पंथ क्रमिला आतां ॥ नाहीं मजऐशी सौभाग्यसरिता ॥ मज रिकामें सर्वथा ॥ दवडूं नको या वेळीं ॥१२०॥
श्राद्धदेव होऊनि दयाळ ॥ म्हणे कन्ये तुज दिधलें सकळ ॥ तुझे गुण देखोनि निर्मळ ॥ संतुष्ट जाहलों सर्वस्वें ॥१२१॥
सावित्री म्हणे सर्वज्ञमूर्ती ॥ बोलें सत्यवानासी आयुष्य किती ॥ येरू म्हणे तूं मम कन्या सुमती ॥ महासती विख्यात ॥१२२॥
चारशत वर्षेंपर्यंत ॥ सत्यवान आयुष्यवंत ॥ तुज होतील शंभर सुत ॥ पौत्रही बहुत देखसी ॥१२३॥
वैरी नासती सर्वथा ॥ सकळ राज्य येईल हाता ॥ तूं पतीपाशीं जाईं आतां ॥ स्पर्शतां प्राण येईल पैं ॥१२४॥
मग तो दक्षिणदिशेचा इंद्र ॥ अंतर्धान पावला सत्वर ॥ सावित्रिस आनंद थोर ॥ भ्रतारासन्निध पातली ॥१२५॥
हनुवटीस लावूनि हात ॥ म्हणे प्राणवल्लभा उठा त्वरित ॥ तंव तो गडबडोनि उठत ॥ आलिंगीत प्राणप्रिये ॥१२६॥
म्हणे तूं श्रमलीस फार ॥ फळें भक्षीं न करीं निराहार ॥ येरी म्हणे सासू श्वशुर ॥ त्यांविण न भक्षीं सर्वथा ॥१२७॥
भाग्य येई दरिद्र सरतां ॥ तेवीं उदय पावे यमपिता ॥ स्वर्गाहूनि सकल पतिव्रता ॥ सावित्रीदर्शना पातल्या ॥१२८॥
कुंभिनीवरील सर्व कामिनी ॥ षोडशोपचारें पूजा घेऊनी ॥ वटवृक्षातळीं येऊनी ॥ पूजिती सावित्रीसत्यवानां ॥१२९॥
सौभाग्यद्रव्यें अर्पून ॥ वटवृक्षासी करिती प्रदक्षिण ॥ वटसावित्री तैंपासून ॥ अद्यापि पूजिती सर्व वनिता ॥१३०॥
जी न पूजितां गर्वें राहे ॥ ती जन्मोजन्मीं विधवा होये ॥ आचरती त्यांतें सौभाग्य़ पाहें ॥ सर्वदाही वर्धमान ॥१३१॥
असो यावरी सावित्री सती ॥ भ्रतारासी धरूनि हातीं ॥ जात आपुले स्थलाप्रती ॥ बोलें तोषवी पतीतें ॥१३२॥
सिंह व्याघ्र सर्पादि येऊन ॥ सवित्रीचे वंदिती चरण ॥ माते तुझें घेतां दर्शन ॥ निष्पाप आम्ही जाहलों ॥१३३॥
सावित्री म्हणे पतीलगून ॥ तुचचे निजकेशीं झाडीन चरण ॥ हळू चला कंटक पाषाण ॥ चरणीं रुतती सुकुमारा ॥१३४॥
तों इकडे काय जाहलीं पुत्र सून ॥ दोघें वृद्धें करिती रोदन त्यांचा शोक ऋषी ऐकोन ॥ धांवोनि समाधान करिताती ॥१३५॥
तों अकस्मात येऊन ॥ उभीं ठाकलीं पुत्र सून ॥ सावित्री स्पर्शतां नयन ॥ उघडले तत्काळ तयांचे ॥१३६॥
जाहला एकचि ब्रह्मानंद ॥ गगनीं पाहती निर्जरवृंद ॥ दिव्य सुमनें सुगंध ॥ वर्षती तेव्हां उल्हासें ॥१३७॥
वृद्धांसी फळें अर्पूनि तत्त्वतां ॥ देता जाहला मग समस्तां ॥ तों दळभार वाद्यांसह येतां ॥ मंत्री देखिले द्युमत्सेनें ॥१३८॥
वैरी प्रधानें निवटोन ॥ सर्वांसी चालिला घेऊन ॥ रत्नजडित शिविकेंत निधान ॥ सवित्रीदेवी बैसविली ॥१३९॥
मागें पुढें दळभार घेऊन ॥ स्त्रीपुत्रांसमवेत द्युमत्सेन ॥ दिव्यवहनीं बैसोन ॥ वाद्यगजरें चालती ॥१४०॥
सत्यवानावरी छत्र ॥ पित्यानें धरिलें पवित्र ॥ सावित्रीस शतपुत्र ॥ पित्याशीं समान जाहले ॥१४१॥
ऐकोनि कन्येची कीर्ति ॥ दर्शना धांवला अश्वपति ॥ सावित्रीच्या वरें तो नृपति ॥ शतपुत्र पावला ॥१४२॥
लोमश म्हणे धर्माप्रती ॥ ऐसी सावित्रीची सत्कीर्ती ॥ तेवीं हे द्रौपदी सती ॥ श्रींरगभगिनी पतिव्रता ॥१४३॥
सावित्रीसत्यवानांचे परी ॥ तुम्ही स्वराज्य पावाल झडकरी ॥ हें चरित्र ऐकतां नरनारी ॥ दीर्घायुषी होतील ॥१४४॥
स्त्रियांसी सौभाग्य पूर्ण ॥ पुरुषांसी ऐश्वर्य कल्याण ॥ महारोग होय हरण ॥ गंडांतर मृत्यु निरसे पैं ॥१४५॥
धर्म मार्गें तीर्थासी जातां ॥ लोमशें सांगितली जे कथा ॥ कथारूपें हे तत्त्वतां ॥ चंपकमाला सुवासिक ॥१४६॥
मूर्ख जे मतिमंद मिलिंद ॥ त्यांसी नावडे तेथींचा सुगंध ॥ पुढें चित्त द्या सज्जनवृंद ॥ कथेलागीं अत्यादरें ॥१४७॥
श्रीधर म्हणे ब्रह्मानंद पिता ॥ सावित्री माता गुणसरिता ॥ त्यांसी वंदिलें पुढें आतां ॥ कथा परिसा नवलाची ॥१४८॥
धर्म म्हणे लोमशमुनी ॥ कथा पवित्र ऐकिली श्रवलीं ॥ तीर्थेंही दावसी मेदिनीं ॥ श्रेयस्कर परम जीं ॥१४९॥
लोमश म्हणे कुरुभूषणा ॥ तिसरी आवृत्ति तीर्थाटना ॥ तुझे संगें पुण्यपरायणा ॥ सौख्य अद्भुत वाततें ॥१५०॥
असो यावरी ब्रह्मांडभुवनीं ॥ सकल तीर्थांत मुकुटमणी ॥ तीर्थराज प्रयाग नयनीं ॥ धर्मरायें देखिला ॥१५१॥
द्दष्टी देखतां संगमत्रिवेणी ॥ शतजन्मांचीं पापें जाती जळोनी ॥ होतां स्पर्श जीवनीं ॥ त्रिशतजन्मांचे दोष जाती ॥१५२॥
तेथें जे स्त्रान करिती ॥ त्यांचीं सहस्त्रजन्मांचीं दुःखें वितळती ॥ याहूनि तीर्थ नसे जगतीं ॥ साक्ष सरस्वती देतसे ॥१५३॥ 
तेथें जो देहू समर्पीत ॥ त्यासी नसे पुनर्जन्म सत्य ॥ ब्रह्मानंदसुख अद्भुत ॥ होय हस्तगत तयाचे ॥१५४॥
यद्यपि प्राप्त जाहलें अंग सहज ॥ तरी बैसावया होय द्विजराज ॥ भोगेंद्रतल्पकीं शेज ॥ होय सतेज अद्भुत ॥१५५॥
चतुर्भुज होय तो सांग ॥ शंख पद्म गदा रथांग ॥ सच्चिदानंदतनु अभंग ॥ होय अव्यंग हरिरूप ॥१५६॥
आपुले घरीं करितां स्त्रान ॥ करिती जे प्रयागस्मरण ॥ सकल पापें संहारून ॥ विष्णुपदाप्रति जाती ते ॥१५७॥
प्रयागमाहात्म्य संपूर्ण ॥ धर्मराजें केलें श्रवण ॥ तीर्थविधि करूनि आनंदवन ॥ पहावया सर्व चालिले ॥१५८॥
शास्त्रांमाजी वेदांतज्ञान ॥ देवांमाजी इंदिरारमण ॥ कीं शस्त्रांमाजी सुदर्शन ॥ तेवीं वाराणसी क्षेत्रांत ॥१५९॥
जे पाहतां वाराणसी ॥ घरोघरीं मुक्ति दासी ॥ वाहती पाणी दिवसनिशीं ॥ सिद्धि सेवेसी तिष्ठती ॥१६०॥
नंदीवरी बैसोनि कैलासनाथ ॥ क्षेत्रामाजी सर्वदा हिंडत ॥ तारकमंत्र उपदेशीत ॥ प्राणी मरण पावतां ॥१६१॥
अहंकार टाकूनि शमदमीं ॥ नित्य स्मरे जो निजधामीं ॥ त्यासी काशीवास नेहमीं ॥ प्राप्त होतो निश्चयें ॥१६२॥
असो काशीमाहात्म्य ॥ श्रवण करी महाराज धर्म ॥ तीर्थविधि करूनि उत्तम ॥ गयादर्शन घेतलें ॥१६३॥
फल्गूचे वाळवंटीं जाण ॥ तिष्ठती सर्व पितृगण ॥ कीं आम्हां येथें पिंडदान ॥ स्ववंशीं येऊन करील कोणी ॥१६४॥
गदाधरपदीं पिंडदान ॥ दे जरी शमीपत्रप्रमाण ॥ तरी सप्तगोत्रें उद्धरोन ॥ हरिपदा पावे तो ॥१६५॥
धर्मरायें गयावर्जन ॥ यथाविधि केलें संपूर्ण ॥ अक्षय्यवटीं विप्रभोजन ॥ पितृगण तृप्त तेणें ॥१६६॥
गयावासियांसी धन ॥ अपार देत कुंतीनंदन ॥ जें लागे तें रुक्मिणीरमण ॥ द्वारकेहून पुरवीत ॥१६७॥
गयामाहात्म्य श्रवण करीत ॥ पुढें देखिलें अगस्त्यतीर्थ ॥ लोपामुद्रेसी वंदूनि समस्त ॥ श्रवण करी महिमा तो ॥१६८॥
आतापी वातापी इल्वल ॥ अगस्त्य ऋषीनें मारिले सबळ ॥ केला समुद्राचा चूल ॥ मग भरिला जान्हवीनें ॥१६९॥
कपिलाच्या शापापासून ॥ सगर उद्धरिले संपूर्ण ॥ लोमशऋषि सर्वप्रवीण ॥ आख्यानें श्रवण करवीत ॥१७०॥
श्रृंगऋषिमहिमा विचित्र ॥ श्रवण केलें परशुरामचरित्र ॥ कार्तवीर्यमहिमा अपार ॥ स्मरणें निर्भय जयाचे ॥१७१॥
कार्तवीर्याचे स्मरणें ॥ बारा वाटां पळती विघ्नें ॥ धर्मराज ऐकूइ श्रवणें ॥ परम सुख पावला ॥१७२॥
पुढें प्रभासतीर्था आले ॥ यादव सर्व तेथें भेटले ॥ गंधमादन पर्वताखालें ॥ वारा सुटला अद्भुत ॥१७३॥
वृक्ष पडती उन्मळून ॥ उडोनि जाती जड पाषाण ॥ द्रौपदीस मूर्च्छा येऊन ॥ भ्रमित तेव्हां पडियेली ॥१७४॥
सुटलासे प्रलयवात ॥ मार्ग पुढें न दिसत ॥ मग घटोत्कचाचें स्मरण करीत ॥ भीमसेन तेधवां ॥१७५॥
तो पावला सेनेसहित ॥ ऋषींसमवेत चार्‍ही पार्थ ॥ द्रौपदीसह स्कंधीं घेत ॥ मग नेत द्वीपांतरा ॥१७६॥
पुढें देखिला बदरिकाश्रम ॥ अलकनंदा पावन परम ॥ नरनारायणाश्रम उत्तम ॥ दर्शन घेत चालिले ॥१७७॥
तेथें सहस्त्रदलकमलसुवास ॥ द्रौपदीसी येत आसमास ॥ जैसे संतांचे गुण निर्दिष ॥ न सांगतां प्रकट होती ॥१७८॥
द्रौपदी भीमाचा हात धरून ॥ सहास्य वदनें बोले वचन ॥ म्हणे या सुवासिक कमलेंकरून ॥ धर्मराया पुजावें ॥१७९॥
माझें ह्रदयींचें आर्त ॥ तुजविण पुरवील कोण यथार्थ ॥ यावरी पृथेचा द्वितीय सुत ॥ वचनासरसा चालिला ॥१८०॥
ऐकतां अवनिजेचें वचन ॥ मृगवधा धांवे मित्रकुलभूषण ॥ त्याचि प्रकारेकरून ॥ भीमसेन धांवला ॥१८१॥
नाना पर्वत घोर कांतार ॥ उल्लंघोत जाय वृकोदर ॥ नाना श्वापदें पक्षी अपार ॥ भयंकर देखिले ॥१८२॥
चंचूहस्तीम चारा धरून ॥ जे पक्षी जाती उडोन ॥ तितुक्यांचाही ग्रास करून ॥ सवेंचि धांवती आणिक ॥१८३॥
कर्दलीवन ओलांडिलें ॥ पुढें महापर्वत देखिले ॥ तेथें हनुमंत बैसला निजबळें ॥ आगळा श्रेष्ठ ब्रह्मांडीं ॥१८४॥
जांभई देतां वाढे आवेश ॥ वाटे ग्रासील हें आकाश ॥ भुभुःकार देतां आसमास ॥ कमलभवांड गजबजे ॥१८५॥
भयानक भ्रुकुटी पाहतां पूर्ण ॥ वाटे कृतांताचा जाईल प्राण ॥ ऐसा अंजनीह्रदयरत्न ॥ सीतासंतापहरण देखिला ॥१८६॥
शेषाकृति लांगूल पसरून ॥ बैसलासे मार्ग रोधून ॥ देखोनि भीमें केलें गर्जन ॥ खेचर भूचर हडबडले ॥१८७॥
कपींद्र म्हणे मानवा ॥ हांकेनें पळविलें सर्वजीवां ॥ हा पुरुषार्थ बरवा ॥ पाहतां न भरे मन्मानसीं ॥१८८॥
सर्वांभूतीं राम व्यापक ॥ त्यावरी दया असावी सम्यक ॥ पुढें तूं नको जाऊं एकाएक ॥ महा अनर्थ दिसतसे ॥१८९॥
भीम म्हणे पुच्छ काढीं त्वरा ॥ आंजनेय म्हणे मी म्हातारा ॥ मज उचलेना चतुरा ॥ वृकोदरा काढीं तूं ॥१९०॥
मग भीम रगडुनि अधर ॥ मदोन्मत्त इभ नवसहस्त्र ॥ त्यांचें बळ समग्र ॥ पंडुपुत्र वेंची तेव्हां ॥१९१॥
धापें दाटला अद्भुत ॥ न चाले कांहीं पुरुषार्थ ॥ म्हणे सांग तूं कोण यथार्थ ॥ विधि रमावर कीं उमावर ॥१९२॥
मग बोले वानरेश ॥ दशकंठहरणाचा मी दास ॥ तूं श्रीकृष्णभक्त महापुरुष ॥ गर्वरहित वर्तें सदा ॥१९३॥
मग लोकप्राणेशसुत ॥ घटोत्कचजनकातें आलिंगन देत ॥ भीमसेन स्तवन करीत ॥ मी भावंड धाकुटें तुझें ॥१९४॥
षोडशसहस्त्र योजन ॥ येतां जातां मार्ग क्रमून ॥ तुवां आणिला गिरिद्रोण ॥ लक्ष्मणा प्राणदान दीधलें ॥१९५॥
तो नव्हेचि गिरिद्रोण ॥ तो साक्षात लक्ष्मणाचा प्राण ॥ जो जात होता रुसोन ॥ तो समजावून आणिला ॥१९६॥
कीं द्रोणाचल दीप जाण ॥ महावली वाती उजळोन ॥ ओंवाळिला जनकजाप्राणजीवन ॥ प्रेमेंकरून कपिराया ॥१९७॥
कीं जय घेऊनि गेला दशकंधर ॥ कपिसेनेंत पडला अंधार ॥ तूं नगरूप आणोनि भास्कर ॥ जय समग्र ओढिला ॥१९८॥
माझी आळी पुरवीं ये वेळे ॥ तुवां लंकादहनीं रूप धरिलें ॥ तें मज दाखवावें दयाळें ॥ कृपा करोनि क्षणभरी ॥१९९॥
बोले राघवचरणारविंदमिलिंद ॥ तें भयानक रूप अगाध ॥ अपरप्रतिमा कृतान्त विशद ॥ द्दष्टीं पाहूं शकेना ॥२००॥
तूं पाहतां पडशील मूर्च्छित ॥ जीवां प्रलय होईल अत्यंत ॥ ब्रह्मकटाह समस्त ॥ डळमळेल एकदांचि ॥२०१॥
त्या रूपाचे सहस्त्रांशेंकरून ॥ रूप धरितों आतां लहान ॥ मग भीमाचे उभय नयन ॥ निजकरें कपीनें स्पर्शिले ॥२०२॥
म्हणे भीमा पाहें सावधान ॥ तों आकाशा दिलें टेंकण ॥ तैसा कपि भयानक दारूण ॥ काळासही न देखवे ॥२०३॥
ब्रह्मांड रगडील दाढेखालें ऐसें विशाळ मुख पसरिलें ॥ सूर्यबिंब वाटे हारपलें ॥ नेत्रप्रकाशें त्याचिया ॥२०४॥
भीम भयभीत नुघडी डोळे ॥ म्हणे झांकीं रूप ये वेळे ॥ ऐकतां लघु स्वरूप प्रकटविलें ॥ सावध केलें वृकोदरा ॥२०५॥
प्रसन्न होऊनि मारुती ॥ म्हणे मी साह्य होईन किरीटीप्रती ॥ कौरव दैत्य पापमती ॥ संहारीन वृकोदरा ॥२०६॥
ऐसें बोलूनि त्वरितगतीं ॥ गुप्त जाहला तेथें मारुती ॥ पुढें निःशंक होऊनि पंथीं ॥ भीम जात पवनवेगें ॥२०७॥
उल्लंघीत नानावनें गहन ॥ बहुत तरु न कळे नामाभिधान ॥ नवलक्ष योनींत पक्षी निर्माण ॥ नाना वर्ण भिन्न ध्वनि ॥२०८॥
सुवर्णभूनि रत्नमय पाषाण ॥ सरोवरें देखिलीं विशाल गहन ॥ दशदिशा कोंदल्या सुवासेंकरून ॥ कमळें पाहिली सहस्त्रदलें ॥२०९॥
भीमें घेतलीं बहुत कमळें ॥ युद्धा निघाले राक्षसपाळे ॥ ते कुबेरदूत वहिले ॥ रक्षक होते कमळांसी ॥२१०॥
मांडिलें युद्ध परम दुर्धर ॥ भीमें संहारिले बहुत असुर ॥ धनेशा जाणविती समाचार ॥ पुरुष भयानक एक आला ॥२११॥
कुबेर म्हणे तो कृष्णभक्त ॥ कमळें नेऊं द्या त्यासी बहुत ॥ मग यातुधान जाहले शांत ॥ भीम त्वरें परतला ॥२१२॥
प्रभंजन सुटला अद्भुत ॥ उडोनि जाती थोर पर्वत ॥ तैसाचि भीम गडगडत ॥ धर्मदर्शना जात त्वरें ॥२१३॥
चिंता करीत युधिष्ठिर ॥ कमळें आणूं गेला वृकोदर ॥ केव्हां पाहीन सहोदर ॥ त्याविण दीन सर्व आम्ही ॥२१४॥
तों अकस्मात कमळें घेऊन ॥ उभा ठाकला भीमसेन ॥ वंदिले धर्माचे चरण ॥ वर्तमान सांगीतलें ॥२१५॥
ऐकोनि संतोषला धर्म ॥ मग कल्हारें आणिलीं जीं उत्तम ॥ त्यांहीं पूजिले द्विजोत्तम ॥ लोमशधौम्यादि सर्वही ॥२१६॥
गुंफुनि कमळांच्या माळा ॥ द्रौपदी घाली धर्माचे गळां ॥ भीम नकुल सहदेव पूजिला ॥ अत्यादरेंकरूनियां ॥२१७॥
यावरी गंधमादनीं परतोन ॥ येते जाहले कुंतीनंदन ॥ तों तेथें ब्राह्मणवेष धरून ॥ जटासुर पातला ॥२१८॥
नित्य सेवेसी तिष्ठत ॥ धर्मपंक्तीस भोजन करीत ॥ जेवीं मैंद यात्रेसी येत ॥ वेष धरूनि साधूचा ॥२१९॥
भीम नसतां अकस्मात ॥ द्रौपदीस न्यावया तो जपत ॥ जेवीं दुर्जन उणें पाहात ॥ सज्जनांचें सर्वदा ॥२२०॥
घटोत्कचासह भीमसेन ॥ गेला वना मृगयेलागून ॥ धौम्य लोमश अनुष्ठान ॥ स्वर्धुनीतीरा करूं गेले ॥२२१॥
तिघां बंधूसह द्रौपदी ॥ असूरें उचलोनि घेतली स्कंधीं ॥ अंतरिक्ष उडाला कुबुद्धी ॥ अंडजाऐसा त्वरेनें ॥२२२॥
तिघांचीं शस्त्रें घेतलीं हिरोन ॥ मागुती न देचि परतोन ॥ धर्मराज बोले वचन ॥ जटासुराप्रति तेधवां ॥२२३॥
शस्त्रें आमुचीं दे झडकरी ॥ समरांगणीं धर्मयुद्ध करीं ॥ तंव तो म्हणे गिरिकंदरीं ॥ तुम्हां तिघांसी मारीन ॥२२४॥
भीमासही वधीन शोधून ॥ द्रौपदीस माझी स्त्री करीन ॥ धर्म दशदिशा विलोकून ॥ वाट पाहे बंधूची ॥२२५॥
तों ईश्वरगति विचित्र ॥ त्याचि मागें आला वृकोदर ॥ तों चौघांसी घेऊनि असुर ॥ पळतां देखिला ते वेळी ॥२२६॥
गर्जना करी भीमसेन ॥ म्हणे आमुचें अन्न भक्षून ॥ बरा जाहलासी उत्तीर्ण ॥ महापतिता राक्षसा ॥२२७॥
दैत्य चौघांसी उतरोन ॥ युद्धा प्रवर्तला दुर्जन ॥ दहा घटिला संपूर्ण ॥ युद्ध जाहलें सबळ तेथें ॥२२८॥
वाली सुग्रीव जेवीं भिडती ॥ सुंदोपसुंद जेवीं युद्ध करिती ॥ हिडिंबाऐसा पापमती ॥ जटासुर प्रबल तो ॥२२९॥
बकासुर आणि किर्मीर ॥ तेवीं भीमाशीं झगटत असुर ॥ मग त्यासी भोंवंडूनि सत्वर ॥ वृकोदरें आपटिला ॥२३०॥
तेव्हां त्याचें शिर मोडूनी ॥ महीवरूनि भिरकाविलें गगनीं ॥ शशी आणि तरणी दोन्ही ॥ देखोनि कंपित जाहले ॥२३१॥
शिर पडलें भूमंडळीं ॥ आनंदे सर्व ऋषिमंडळी ॥ सुमनवर्षात ते काळीं ॥ सुखरीं केला प्रीतीनें ॥२३२॥
मग आश्रमासी आले परतोन ॥ चालिले ऋषिमंडळ घेऊन ॥ घेती महापुरुषांचें दर्शन ॥ गिरि उपगिरि ओलांडिती ॥२३३॥
यम नियम प्राणायाम प्रत्याहार ॥ ध्यान धारणादि प्रकार ॥ समाधिलक्षण साचार ॥ जाणते पुरुष देखिले ॥२३४॥
एक शमदमसादनीं प्रवर्तले ॥ एकीं मनोजय वासनाक्षय केले ॥ ते महाराज धर्में वंदिले ॥ पूजाप्रकार समर्पूनि ॥२३५॥
अगस्त्याच्या आश्रमीं अपार ॥ सुख पावला युधिष्ठिर ॥ पुढें माल्यवंत धराधर ॥ सरळ विशाल उंच तो ॥२३६॥
त्या पर्वतावरी चढोन ॥ कुबेरनगर पाहती देदीप्यमान ॥ तेथें कलधौतभूमिका समान ॥ सर्व पाषाण रत्नमय ॥२३७॥
त्या नगराचि पाहतां रचना ॥ धणी न पुरे सर्वांच्या मना ॥ परकीय देखतां नयना ॥ मणिमंत पुत्र धांवला ॥२३८॥
यक्ष धांवले अपार ॥ युद्ध जाहलें घोरांदर ॥ भीमें दळ संहारिलें समग्र ॥ मग धनेश्वर धांवला ॥२३९॥
तेणें ओळखिले पंडुनंदन ॥ वैश्रवणें दिलें आलिंगन ॥ घटोद्भवाचें शापवचन ॥ येथें सत्य जाहलें ॥२४०॥
मानवहस्तें दळ ॥ संहारेल तुझें सकळ ॥ असो कुबेर म्हणे स्थल निर्मळ ॥ येथें सुखी राहा तुम्ही ॥२४१॥
वांच्छित असेल जें मन ॥ तें कार्य सांगा मजलागून ॥ धर्म म्हणे जाहलें तव दर्शन ॥ इतुकेन कृतकृत्य जाहलों ॥२४२॥
तों तेथें कलशोद्भव येऊन ॥ निजकरें शिंपूनि जीवन ॥ कुबेरपृतना उठवून ॥ सजीव केली मागुती ॥२४३॥
अगस्त्याचे चरणीं ॥ पांडव लागती तये क्षणीं ॥ तीर्थें पाहात मेदिनीं ॥ तेथूनि पुढें चालिले ॥२४४॥
पांडवप्रताप मित्र केवळ ॥ उदय पावला तेजाळ ॥ संशयभगणें सकळ ॥ लया पावतील एकदांचि ॥२४५॥
पंडित भक्त श्रवणसत्कर्म ॥ करूं लागले होऊनि सप्रेम ॥ फिटोनि गेला तेव्हां भ्रम ॥ वस्तु संपूर्ण विलोकिती ॥२४६॥
परी दिवाभीत दुर्जन ॥ न येती समोर घेऊनि वदन ॥ असो जे सुरस ज्ञानसंपन्न ॥ आनंदघन देखतां ॥२४७॥
श्रीमद्भीमातटविहारा ॥ ब्रह्मानंदा दिगंबरा ॥ श्रीधरवरदा निर्विकारा ॥ अक्षया अभंगा निरुपाधिका ॥२४८॥
स्वस्ति श्रीपांडवप्रताप ग्रंथ ॥ वनपर्व व्यासभारत ॥ त्यांतील सारांश यथार्थ ॥ अठ्ठाविसाव्यांत कथियेला ॥२४९॥
इति श्रीपांडवप्रताप वनपर्वणि अष्टाविंशतितमाध्यायः ॥२८॥ श्रीकृष्णार्पनमस्तु ॥



Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2012-02-10T03:13:34.8100000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

entostroma

  • स्त्री. Bot.(the part of the stroma within the host plant, it is made up of the fungus and host tissue) अंतःपीठिका 
RANDOM WORD

Did you know?

गणेश गीतेचा मराठी अनुवाद कुठे आणि कसा मिळेल या बद्दल सांगावे
Category : Puranic Literature
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.