TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|श्रीमुद्‍गल पुराण|खंड १|

खंड १ - अध्याय ४२

मुद्गल पुराणात श्री गणेशाच्या आठ अवतारांचे वर्णन आहे.


दंभासुरविजयः
श्रीगणेशाय नमः । मुद्‌गल सांगती दक्षास । दंभाच्या नगरीं महित्सवास । जन करिती सोल्हास । काही काळ महाभागा ॥१॥
एके दिनीं सुहुंड तैसा हुंड । महाबल रुक्मकेतु तो प्रचंद । दंभासुराचे राजधानींत उदंड । जमले दैत्यप सर्वही ॥२॥
मद्यप सकोप क्रोधा सुर । कामासुर बलाढय रासभासु । इत्यादि बहुत आले असुर । दंभासमीप त्या वेळीं ॥३॥
ते सर्वंही प्रणाम करुन । महात्मे म्हणती दंभासुरा पुजून । उत्सव करण्या देवनाशन । महाराज स्वस्थ काय बसलात? ॥४॥
आम्ही सर्वही तुम्हांप्रत । विज्ञप्ती करण्या आलों समस्त । आपुल्या बळें त्रिभुवनांत । असुरराज्य पसरवूंया ॥५॥
तुझ्या आज्ञेंत राहत । दैत्य दानव राक्षस प्रणत । ब्रह्मांडी तुझ्यासम नसत । बलवंत दंभराजा कोणी ॥६॥
यश तेज तुझ्यासम । कोणाचेंही नसें कर्म । आज्ञा देता अनुपम । शौर्यं जिंकूं सारें जग ॥७॥
दैत्येशांचे वचन ऐकून । दंभदैत्य मनीं हर्षून । भावयुक्त मनें अनुमोदन । देई त्यांच्या सूचनेला ॥८॥
माझ्या मनांतलें बोललात । जें इष्ट तैसें हित असत । तुमच्या साहाय्यें अल्पावधींत । जिंकीन चराचर जग सारें ॥९॥
ऐसें देऊन आश्वासन । शुक्रगुरुंना तेथ आणून । त्यांचें मत विचारुन । नगरांतून निघाला तें ॥१०॥
अपार सेना चतुरंगयुक्त । दंभासुराची नृपांसि जिंकित । पृथ्वीतळीं जे प्रतापयुक्त । नंतर जाती पाताळीं ॥११॥
तेथ नागांसी जिंकिती । नंतर स्वर्गावर स्वारी करती । तेव्हां देव सारे त्यासवें लढती । इंद्र नेतुत्व त्यांचें करी ॥१२॥
त्या वेळीं दैत्यगण बहुत । वज्रपातें दग्ध चूर्णित । चित्तीं झाले भयभीत । रणभूमी सोडून पळाले ते ॥१३॥
परी दंभासुर लढत । आपुल्या अमित वीर्ये गर्वित । चक्रघातें देवेंद्रा मूर्च्छित । केलें त्यानें त्वेषानें ॥१४॥
देवांवरी बाणवृष्टी करी । घायाळ विद्ध त्यांसी करी । संज्ञा मिळता गर्वित । इंद्र पळाला माघारीं ॥१५॥
जीविताशा त्याच्या चित्तीं । देवगण त्यासी अनुसरती । दैत्य बसला ऐरावतीं । विराजला देवेंद्रासनीं तो ॥१६॥
दंभ अमरपुरींत जात । आपुल्या स्वजनां हर्षवी बहुत । इंद्र देवगणासहित । शरण गेला ब्रह्मदेवासी ॥१७॥
ब्रह्मा जात विष्णूपत । विष्णु शिवाचा आश्रय घेत । शिव होऊनी क्रोधयुक्त । त्वरित आला रणांत ॥१८॥
त्या दैत्यराजा आव्हान देत । येई म्हणे तू लढण्या त्वरित । तेव्हां दंभदैत्य दैत्येशांसहित । सज्ज होऊन पातला ॥१९॥
देवदैत्यांचे रोमहर्षण । युद्ध झालें परम दारुण । परस्पर विनाशन । चाळीस दिवस अविरत तें ॥२०॥
भीतिसंयुत युद्ध झालें । रक्ताचे रद वाहले । प्रेतें पडुनी ते रंगले । उभयपक्षींच्या वीरांची ॥२१॥
तेव्हां दंभ क्रुद्ध होत । देवांसि तीक्ष्ण बाणांनी ताडित । देवराज पडती मूर्च्छित । रणभूमीवर त्या समयीं ॥२२॥
शंभू त्रिशूलानें ताडित । त्या महाबळासी क्षणांत । दैत्य भूमीवरी पडत । परी उत्साहें उठे पुन्हां ॥२३॥
आपलें बलवंत चक्र सोडित । शंकरावरी तो अकस्मात । त्या चक्रानें मूर्च्छित होत । अर्धा प्रहर शिवशंकर ॥२४॥
दैत्यराजाचें अति अद्‌भुत । महावीर्य पाहून खूण बांधित । माघारा पळाला वनांत । देवांसहित भय विहवल ॥२५॥
देवेंद्रा ऐसी माघार घेती । दैत्यनायक त्यांना हसती । अमरावातींत प्रवेश करिती । आनंदाने परिपूर्ण ते ॥२६॥
नंतर दंभासुर नेमित । दैत्यनायकां सत्य लोकांत । वकुंठांत कैलासांत । अमरावतीत अधिकारपदीं ॥२७॥
अनेक देवसदनांत । दानवांसी तो निवास देत । ऐसे करुन कर्म अद्‌भुत । परतला स्वनगरींत शोभन ॥२८॥
ऐसा तो उन्मत्त करित । त्रैलोक्याचें राज्य मजेंत । धर्मकार्ये नष्ट करा म्हणत । आज्ञा देई त्यासाठीं ॥२९॥
तत्काळ दैत्य जातो । ब्राह्मणां बांधून मारिती । यज्ञशाळ ते ध्वंसिती । यज्ञवृक्ष बहु तोडिले ॥३०॥
तीर्थांचा लोप केला । देवमंदिरें नेलीं रसातळाला । नानाविध प्रकारें केला । कर्माचा लोप त्यांनी ॥३१॥
त्यांच्या भयें कोणी भ्रष्ट होत । कोणी विप्र झाले मृत । काही वनीं पलायन करित । सिंह व्याघ्रादि संकुल जें ॥३२॥
तेथ संध्यादि कर्मविहीन । न स्वाहा न स्वधा पावन । वषट्‌कार लोपला विघ्न । वर्णाश्रम धर्मीं आलें असें ॥३३॥
दंभाच्या राज्यांत होत । वर्णसंकररुपा प्रजा जगांत । देवगण तेणें भयभीत । यज्ञाहुती नष्ट झाल्या ॥३४॥
मृतप्राय अथवा मृत । ब्राह्मण झाले अधर्मंरत । तेव्हा ब्रह्मदेवासी देव विनवित । तुझ्याविण कोण रक्षील आता? ॥३५॥
हे कमलासना तूच त्राता । तूच आमुचा प्राणधर्ता । सर्वांचा तू भाग्यविधता । तुजवीण गती न देवांसी ॥३६॥
तूच ब्रह्मभावित । आमुचें रक्षण करी संकटांत । दंभासुराचें भय अविरत । भिववी आम्हां सर्व देवांसी ॥३७॥
यज्ञकर्म नष्ट झालें । त्यानें आमुचें भोजन संपलें । म्हणोनि प्रपितामहा झाले । देव सर्वही मनीं उदास ॥३८॥
तूच अभय आम्हां दिलेस । तूंच आम्हां पाळिलेस । भुकेनें झालों कासाविस । तुझ्या पुढ्यांत प्राण सोडूं ॥३९॥
ओमिति श्रीमदान्त्ये पुराणोपनिषदि श्रीमन्मौद्‌गले महापुराणे प्रथम खंडे वक्रतुंडचरिते दंभासुरविजयो नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः । श्रीगजाननार्पणमस्तु ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:49:51.4430000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

होकारणें

  • v t  Call by crying aloud to. 
RANDOM WORD

Did you know?

ADHYAY 43 OF GURUCHARITRA IS WRONGLY PRINTED AND ADHYAY 47 AND 48 ARE SAME KINDLY CHANGE or make correction for it
Category : About us!
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site