TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|श्रीमुद्‍गल पुराण|खंड १|

खंड १ - अध्याय ११

मुद्गल पुराणात श्री गणेशाच्या आठ अवतारांचे वर्णन आहे.


नानाब्रह्मांडवर्णनम
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ पार्वती म्हणे देवदेवेशा । माझ्या हृदयाच्या ईशा । सांगावें हो परेशा । कृपा करुनी मजलागी ॥१॥
वैराटानें स्थावरजंगम । कैसे रचिलें विश्व अनुपम । ध्यानमार्ग पुरातन अभिराम । जेणें गणेशकृपा लाभे ॥२॥
गणेश साक्षात्कार होत । जेणे निःसंशय या जगांत । त्या घ्यानमार्गाचें विस्तृत । वर्णन सांगा मजप्रती ॥३॥
मुद्‌गल कथाभाग सांगती । महादेवीचा प्रश्न ऐकती महादेव संतुष्ट होती । सांगती परमपुण्य कथा ॥४॥
दक्ष म्हणे गणेशकथा । ऐकून हरली माझी व्यथा । अन्तःकरणीं हर्ष सर्वथा । उत्पन्न झाला या वेळीं ॥५॥
तरी मुद्‌गला सांगावा मजला । शिवानें पार्वतीस सांगितला । तो कथाभाग पाहिजे श्रवण केला । तळमळ ऐसी मनाला ॥६॥
मुद्‌गल म्हणती धन्य अससी । गणेश कथामृतपान इच्छसी । आदरभावें प्रश्न करिसी । धन्य तूं एक संसारी ॥७॥
गिरिजेस प्रसन्न पाहून । शिवही तिजसी म्हणती वचन । धन्य तू महाभागे महान । मुळापासून ऐक तरी ॥८॥
गणेशाचें मनी ध्यान । करुन सृष्टिनिर्माण कार्य महान । प्रारंभिलें तेव्हां उत्पन्न । ब्रह्मा नाभींतून झाला ॥९॥
लोका पितामह निर्मिती । तदनंतर जगचालक विष्णूची उत्पत्ती । त्याच्या मुखांतून प्रीती । नेत्रांतून जन्मलों मी शंकर ॥१०॥
सृष्टीची उत्पत्ति स्थिति तैसा लय । आमुच्या त्रिरुपगुणें होय । त्या वैराटाच्या वामांगातून सावयव । पार्वती तू जन्मलीस ॥११॥
हे शक्ति मोहिनी उदित । सूर्य त्याच्या दक्षिणांगी त्वरित । साक्षात्कर्माधार जो होत । तैसेचि पंच देवही जन्मले ॥१२॥
ते भिन्न भिन्न स्वभावें नेणत । स्वतःसी तैसे वैराटा किंचित । अंधकारीं ते भटकत । बहुकाल प्रयासें ते खिन्न ॥१३॥
ते झाले परम दुःखित । कोठें जावे काय करावें अज्ञात । अज्ञानानें ते बहु आवृत । कोणापासून जन्मलों म्हणती ॥१४॥
त्या महाप्रभूस न जाणत । तेव्हां मानसी विचार येत । तप करावे सुनिश्चित । कोण मूलतत्त्व त्या नमन ॥१५॥
जे सर्वांचे मूलभूत । जैसे असेल ते असो पुनीत । त्यानें आत्मस्थित चिंतित । तप सुदारुण आचरिलें ॥१६॥
तेव्हां गणनाथ तुष्ट होत । तपानें त्यांच्या प्रकटात । पवित्र होऊन दृष्टी येत । हृदयीं स्फुरलें बीजरुप ॥१७॥
तें अद्‌भुत त्यांनी पाहिलें । एकाक्षर महामंत्रा लाधले । तेणें परम हर्ष पावले । त्या मंत्राचा जप करिती ॥१८॥
हे जगन्मये पार्वती । जेव्हां ते जो मंत्र जपती । त्या मंत्राच्या प्रभावें लाभती । सुनिर्मळ ऐसें ज्ञान ॥१९॥
दिव्य वर्षसहस्त्रें ऐसीं लोटत । तेव्हा भक्तिभावें संतुष्ट होत । गणेश त्यांच्या पुढे प्रकटात । तेजःपुंजरुपधारी ॥२०॥
अनंत कोटी सूर्यांचे ओजयुक्त । शुंडा दंड विराजित । चार बाहूधर विभूषित । लंबोदर स्वयं तो ॥२१॥
भूषण आयुधांनी युक्त । सिद्धि बुद्धि समन्वित । भक्तानंदकर महाद्युती दिसत । श्रीमान्‍ मूषकवाहन ॥२२॥
त्यासी पाहोन भयभीत । शंभुप्रमुख देव होत । काय हें प्रलयाग्नी सम अवचित । महातेज अवतरलें? ॥२३॥
हा कोण देव नकळे मात । आम्हांसी जाळील कीं त्वरित । हे विघ्नेशा करुणानिधे भक्त । आम्ही सारे तुझे जगीं ॥२४॥
तरी स्वामी विघ्न कां आलें । ऐसें त्यांनीं विनविलें । त्यांची प्रार्थना ऐकून घेतलें । सौम्यरुप गणेशानें ॥२५॥
तें सौम्य रुप पाहून हर्षित । सर्वही प्रणाम त्यासी करित । भावपूर्वक तेव्हां लाभत । गणेशदर्शनामुळें स्फूर्ती ॥२६॥
त्या महा अद्‌भुत शक्तीने ज्ञात । यथातथ्य तत्त्व मनांत । पंच देव ते आनंदित । स्तुति करिती गणेशाची ॥२७॥
भक्तिनमर मान लववून । काया रोमांचित होऊन । नयनीं आनंदाश्रू ओघळून । स्तुतिस्तोत्र तेव्हां तें गाती ॥२८॥
नमन विघ्नराजा तुला । विघ्नहर्त्या अभक्तां विघ्नकर्त्याला । गणेशाला हेरंबाला । ढुंढिराजा तुला सदा ॥२९॥
विनायका तुला नमन । ब्रह्मानायका देवा वंदन । लंबोदरा सिद्धेशा मनापासून । गजाननधरा प्रणाम ॥३०॥
शूर्पकर्णा गूढा चतुर्हस्ता । लंबौष्ठा सर्वेशा एकदंता । गणधिपा धरणीधरा आता । अनंत महिमाधरा नमन ॥३१॥
नमन मायामया तुला । तैसेचि मायाहीनाला । मोददात्या मोहहंत्याला । नमोनमः । पुनरपि ॥३२॥
अन्नासी अन्न पतीला नमन । अन्नान्नासी वंदन । प्राणासी प्राणनाथा नमन । वंदन प्राणरुपासी ॥३३॥
चित्तास चित्तहीनास । चित्तदात्यास विज्ञानास । विज्ञानपतीस द्वंद्वधारकास । नमन आमुचें पुनःपुन्हा ॥३४॥
विज्ञानासी स्वविज्ञान । देई त्यासी आमुचें नमन । आनंदा तुज वंदन । आनंदपते आनंददात्या ॥३५॥
कारणासी चैतन्यासी । तैसेची चेतनाधार कासी । चैतन्या स्वचैतन्यदात्यासी । नादरुपा नमस्कार ॥३६॥
बिंदुमात्रा बिंदुपतीस । प्राकृतासी भेदाभेदमयास । ज्योतीरुपास सोऽहंमात्रास । शून्यासी वंदन मनोभावें ॥३७॥
शून्यरुपा पुरुषास । ज्ञानास बोधनाथास । बोधासी बोध करणारास । मनोवाणीविहीनाला ॥३८॥
सर्वात्मकासी विदेहासी । विदेहधारका तुजसी । विदेहांच्या विदेहासी । नमोनमः भक्तिभावें ॥३९॥
सांख्यरुपा तुला नमन । नाना भेदधरा वंदन । अनेकादि मूर्तीस मनोमन । प्रणाम आमुचा करीतसों ॥४०॥
असत्तत्त्वानंदरुपास । शक्तिरुपा अमृतास । सदा अखंड भेदाभेदवर्जितास । सूर्यरुपधरा नमन ॥४१॥
नमन सदात्मरुपासी । सत्यासत्यविहीनासी । समस्वानंदमूर्तीसी । आनंदानंदकंदा नमन ॥४२॥
विष्णूस अव्यक्ता परेशास । नेतिनेतिमयास । शिवा शाश्वता मोहहीनास । स्वानंदा मौनभाव प्रदायीला ॥४३॥
संयोगें सर्वत्र समाधीस । रुपधारीस आयोगास । निरालंबस्वरुपा मायाहीनास । देवा असमाधी तुला नमन ॥४४॥
वंदन शांतिदात्यासी । पूर्ण शांतिप्रदात्यासी । योगपतीसी योगरुपासी । गणेशाला वंदन ॥४५॥
परेशाला अपारगुणकीर्तीला । योगशांतिप्रदात्याला । महायोगा वेदकारकाला । गुणांत ज्याचा अगम्य ॥४६॥
वेदांनींही केलें नमन । त्याचे कैसें करावें स्तवन । यथामति केलें गायन । महात्म्याचें गणेशाच्या ॥४७॥
ह्या स्तोत्रें चिंतामणि प्रसन्न । भगवान देव गजानन । होऊन त्राता आमुचा महान । परम गती आम्हां देवो ॥४८॥
ऐसें स्तोत्र हें गाऊन होत । तें पंच देवेश शान्त । हे पार्वती, गणेशही सुप्रीत । हृष्ट प्रसन्न त्यासी म्हणे ॥४९॥
पंचदेवांनो मी प्रसन्न । महाभागांनो तपें करुन । तुमच्या भक्तिभावें महान । वांछित वर मागावा ॥५०॥
आपण रचिलेलें हें स्तोत्र । परम आल्हादवर्धक पवित्र । माझ्या प्रीतीस सदा पात्र । भक्तीनें फलप्रद हें होय ॥५१॥
जो भावपूर्ण मनें हें वाचील । धर्मकामअर्थमोक्ष लाभेल । पुत्रपौत्रयुत तो नांदेल । अन्तीं स्वानंद तया प्राप्त ॥५२॥
एकवीस दिवस सातवेळ वाचितां । कारागृहांतून मुक्तता । प्रतिदिनीं एक दिन वा त्रिकाळ वाचितां । देवादिकां वंद्य होय ॥५३॥
एकवीस वेळां करितां पठन । दूर होय मारण उच्चाटन । एकवीस दिवस करितां वाचन । भयमुक्त जगीं होय ॥५४॥
धनध्यानदिक पशुसंपत्ती । सर्व आरोग्याची प्राप्ती । जो जें चिंतील स्वचितीं । तें तें लाभेल निश्चित ॥५५॥
शिव म्हणे पार्वतीला । ऐकून ऐशा गणेशवचनाला । विष्णूआदी देवसंघ जाहला । हृष्ट आपुल्या मानसीं ॥५६॥
प्रणाम करुन गणाधीशास । हात जोडून विनविती तयास । आज सनाथ जाहलों खास । प्रभू तुमच्या आगमनानें ॥५७॥
गणाधीशा वर देई । तुझी भवती दृढ होई । माया न बाधे भीती जाई । देव मानवा सर्वांची ॥५८॥
त्यासाठी काय करावें । तें प्रभो आज्ञापावें । सामर्थ्य विविध आम्हां द्यावें । भजकांसी कामपूरक ॥५९॥
सदानंद नाम दे स्थान । नाथा तुजला आमुचें नमन । तेव्हां गणेश बोले वचन । कर्तव्य सांगे देवांसी ॥६०॥
चतुर्मुखा महाबाहो रजोगुणउत्पन्ना । सृष्टिकर्ता हो तूं महामना । महाद्युते ब्रह्मा नामभिधाना । सत्यलोकीं निवास करी ॥६१॥
हंसवाहन तूं होशील । वेदादिज्ञान जाणशील । सर्वांचा पितामह ख्यात अमल । आदरणीय सर्व देवां ॥६२॥
देवा तू सत्त्वसमुद्भव । विष्णू नांवे आविर्भाव । चतुर्भुज तूं पालक भाव । जगताचा धारण करी ॥६३॥
तुझी वसती वैकुंठांत । गरुड वाहन तुझें ख्यात । नाना अवतारधारी बलयुक्त । ऐसें तुझें रुप होय ॥६४॥
हे पंचवक्त्रा तमोगुणसमुद्भवा । संहार तूं जगतीं करावा । हरनामें तेजोद्भवा । कैलास लोकीं वास तुझा ॥६५॥
वाहन वृषभ तुझें ख्यात होईल । तृतीय नेत्रें भस्म करशील । म्हणोनी जगीं तुज म्हणतील । महादेव सर्व लोक ॥६६॥
सहस्त्रकिरणां तूं सूर्य नावें ख्यात । षड्‌ ऋतुधर्मांचा चालक पुनीत । त्रिगुणांच्या अहंभावांतून संजात । कर्मचालक प्रकाशक ॥६७॥
रथ अश्वालंकृत वाहन । सौरलोकीं निवास करुन । ग्रहराज तूं प्रतापवान महान । वृष्टिकारक तेजोराशी ॥६८॥
चतुर्भुजे महाशक्ति तू संजात । त्रिदेहापासून प्रख्यात । नाना विषय भोगार्थ युक्त । संदेह मोहकारिणी ॥६९॥
शक्तिनामा महामाया होशील । भुक्तिमुक्तिभरम निर्मिशील । द्विधा मोहदात्री पावशील । सिंहवाहन शक्तिलोक ॥७०॥
शक्तिलोकीं राहून । नाना भोगाविमोहें करुन । जगासी तू मोहवून । कार्य आपुले करशील ॥७१॥
महाकार्य उत्पन्न होत । तेव्हां प्रत्यक्ष मीं प्रकटात । माझ्यासम केलें निश्चित । पंच देवांनो तुम्हांसी ॥७२॥
ऐसें सांगून पंचदेवांस देत । आयुधें भूषणें अद्‌भुत । श्रेष्ठ जी नाना सामर्थ्ययुक्त । संकल्प सिद्धता तैसीच ॥७३॥
शिव म्हणती पार्वती । ऐसे वरदान गणेश देती । नंतर अंतर्धान ते पावती । पंचदेव कृतकृत्य ॥७४॥
मानसीं आनंदित झाले । स्वतःसी धन्य मानिलें । भक्तिभावें भजता केले । परमेश्वर आम्हां गणेशानें ॥७५॥
त्या गणपाच्या प्रसादें प्राप्त । शक्ति सामर्थ चित्तांत । आमुचे मनोरथ पूर्ण होत । अधिकारपदही लाभलें ॥७६॥
ओमिति श्रीमदान्त्ये पुराणोपनिषदि श्रीमन्मौद्‌गले महापुराणे प्रथमे खण्डे वक्रतुण्डचरिते पंचदेववरप्रदानं नाम एकादशोऽध्यायः समाप्तः ॥ श्रीगजाननार्पणमस्तु ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:49:49.1930000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

SUDARŚANA XIV(सुदर्शन)

  • (The Discus Sudarśana-weapon).
    1) General information.
    The weapon of Mahāviṣṇu. Two stories are seen about the origin of this weapon.
    (i) The sun married Saṁjñā the daughter of Viśvakarmā. Saṁjñā complained to her father that she could not bear the radiance of the Sun. Viśvakarmā put the Sun in a turning machine and turned him and decreased his radiance. Out of the dust of the sun produced by this process, Viśvakarmā made the discus-weapon, the aerial chariot Puṣpaka, the Trident of Śiva, and the Śakti (lance) of Subrahmaṇya. Of these weapons the discus-weapon Sudarśana was given to Mahāviṣṇu. This is one story. [Viṣṇu Purāṇa, Aṁśa 3, Chapter 2].
    (ii) During the burning of the forest Khāṇḍava, Indra showered rain, against the fire. According to the second story, the God Fire gave the discus weapon Sudarśana to Śrī Kṛṣṇa and the Gāṇḍīva to Arjuna to fight against Indra. (See the word Khāṇḍavadāha). Besides these two stories, several statements occur in various Purāṇas, about this weapon Sudarśana. As Sudarśana was in existence even before the incarnation of Śrī Kṛṣṇa, the story that Viśvakarmā made it, ought to be given prominence. Very often Mahāviṣṇu used to destroy enemies by this Sudarśana. Though Mahāviṣṇu had taken several incarnations, only Śrī Kṛṣṇa is mentioned in the Purāṇas as having used this weapon Sudarśana very often.
    2) The power of Sudarśana.
    Sudarśana flies up to the ranks of the enemies, burning like fire. Once Mahāviṣṇu sent the weapon Sudarśana towards the asuras. Then the havoc and destruction caused by this weapon, is described as follows: The moment he thought of Sudarśana, to destroy the power of the enemy, it made its appearance like the Sun in the Solar region. It was a fearful sight. Emanating light and radiance from the blazing fire, the Sudarśana rested on the hand of Viṣṇu; turning round with a tremendous speed. Viṣṇu threw it at the enemies with his powerful hand like that of the trunk of an elephant, with a view to cleave the city of the enemies into pieces. That weapon which was burning in great flames like a great fire spreading radiance, flew into the midst of the enemy's army and instantly every one near it fell dead. Thus it flew about among the asuras and burnt them to ashes. Then turning round and round in the air it drank the blood shed on the earth. [M.B. Ādi Parva, Chapter 19].
     
RANDOM WORD

Did you know?

If the rituals after the death are not performed what are the consequences?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.