TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|श्री नारदीयमहापुराणम् : पूर्वभागः|
चतुरशीतितमोऽध्यायः

श्री नारदीयमहापुराणम् - चतुरशीतितमोऽध्यायः

`नारदपुराण’ में शिक्षा, कल्प, व्याकरण, ज्योतिष, और छन्द-शास्त्रोंका विशद वर्णन तथा भगवानकी उपासनाका विस्तृत वर्णन है।


चतुरशीतितमोऽध्यायः
सनत्कुमर उवाच ॥
कलिकल्पांतरे ब्रह्मन् ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः ॥ लोकपद्मे तपस्थस्य सृष्ट्यर्थं संबभूवतुः ॥१॥
विष्णुकर्णमलोद्धूतावसुरौ मधुकैटभौ ॥ तौ जातमात्रौ पयसि लोकप्रललक्षणे ॥२॥
जानुमात्रे स्थितौ दृष्ट्रा ब्रह्माणं कमलस्थितम् ॥ प्रवृत्तावत्तुमालक्ष्य तुष्टाव जगदं बिकाम् ॥३॥
ततो देवी जगत्कर्त्री शैवी शक्तिरनुत्तमा ॥ नारायणक्षिसं स्थाना निद्रा प्रीता बहूव ह ॥४॥
तस्या मंत्रादिकं सर्वं कथयिष्यामि तच्छृणु ॥ सारुणाम क्रोधनी शांलिश्चंद्रालंकृतशेखरा ॥५॥
एकाक्षरीबीज मन्त्रऋषीः शक्तिरुदाह्रता ॥ गायत्री च भवेच्छन्दो देवता भुवनेश्वरी ॥६॥
पड्‍दीर्घयुक्तबीजेन कुर्यादंगानि षटू क्रमात् ॥ संहारसृष्टिमार्गेण मातृका न्यस्तविग्रहः ॥७॥
मन्त्रन्यासं ततः कुर्याद्देवताभावसिद्धये ॥ ह्रल्लेखां मूर्ध्नि वदने गगनां ह्रदयांबुजे ॥८॥
रक्तां करालिकां गुह्ये महोच्छुष्मां पदद्वये ॥ ऊर्द्धप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्र्च्मेशूत्तरेऽपि च ॥९॥
सद्यादिह्रस्वबीजाद्यान्वस्तव्या भूतसप्रभाः ॥ अंगानि विन्यसेत्पश्वाज्जातियुक्तानि षट्‌ क्रमात् ॥१०॥
ब्रह्माणं विन्यसेद्धाले गायत्र्या सह संयुतम् ॥ सावित्र्या सहितं विष्णूं कपोले दक्षिणे न्यसेत् ॥११॥
वागीश्वर्या समायुक्तं वामगंडे महेश्वरम् ॥ श्रिया धनपतिं न्यस्य वामकर्णाग्रकेः पुनः ॥१२॥
रत्या स्मरं मुखे न्यस्य पुण्यागणपतिं न्यसेत् ॥ सव्यकर्णोपरि निधाकर्णगंडांतरा लयोः ॥१३॥
न्यस्तव्यं वदने मूलं भूपश्वैत्रांस्ततो न्यसेत् ॥ कण्ठमूले स्तनंद्वंद्वे वामांसे ह्रदयांबुजे ॥१४॥
सव्यांसे पार्श्वयुगले नाभिदेशे च देशिकः ॥ भालांश्व पार्श्वजठरे पार्श्वांसापरके त्दृदि ॥१५॥
ब्रह्माण्यद्यास्तनौ न्यस्य विधिना प्रोक्तलक्षणाः ॥ मूलेन व्यापकं देह न्यस्य देवीं विचिम्तयेत् ॥१६॥  
उद्यद्दिवाकरनिभां तुंगोरोजां त्रिलोचनाम् ॥ स्मेरास्यामिंदुमुकुटां वरपाशांकुशाभयाम् ॥१७॥
रदलक्षं जपेन्मंत्रं त्रिमध्वक्तैर्हुनेत्ततः ॥ अष्टद्रव्यैर्दशांशेन ब्रह्मवृक्षसमिद्वरैः ॥१८॥
द्राक्षाखर्जूरवातादशर्करानालिकेरकम् ॥ तन्दुलाज्यतिलं विप्र द्रव्याष्टकमुदात्दृतम् ॥१९॥  
दद्यादर्घ्यं दिनेशाय तत्र संचिन्त्य पार्वतीम्‍ ॥ पद्ममष्टदल बाह्ये षोडशभिर्द्दलैः ॥२०॥
विलिखेत्कणिंकामध्ये षक्टोणमतिसुन्दरम्‍ ॥ ततः संपूजयोत्पीठं नवशक्तिसमन्वितम्‍ ॥२१॥
जयाख्या विजया पश्वादजिताह्रापराजिता ॥ नित्या विलासिनी दोग्ध्री त्यघोरा मंगला नव ॥२२॥
बीजाढयमासनं दत्त्वा तनैव कल्पयेत्‍ ॥ तस्यां संपूजयेद्देवीमावाह्यावरणैः क्रमात्‍ ॥२३॥
मध्यप्राग्याम्यसीम्येषु पूजयेदंगदेवताः ॥ षक्टोणेषु यजेन्मंत्री पश्वान्मिथुनदेवताः ॥२४॥
इन्द्रकोण लसद्दंडकुंडिकाक्षगुणाभयाम्‍ ॥ गायत्रीं पूजयेन्मंत्री ब्रह्माण मपि तादृशम्‍ ॥२५॥
रक्षःकोणे शंखचक्रगदापंकजधारिणीम्‍ ॥ सावित्रीं पीतवसनां यजेद्विणुं च तादृशम्‍ ॥२६॥
वायुकोणे परश्वक्षमाला भयवरान्विताम्‍ ॥ यजेत्सरस्वतीमच्छा रुद्रं तादृशलक्षणम्‍ ॥२७॥
वह्रिकोणे यजेद्रत्नकुंभं मणिकरंडकम्‍ ॥ कराभ्यां बिभ्रतीं पीतां तुंडिल धनदा यकम्‍ ॥२८॥
आलिंग्य जपारक्तं पूजयेद्रक्तभूषणम्‍ ॥३०॥
सव्येन पतिमाश्लिष्य वामेनोत्पलधारिणीम्‍ ॥ पाणिना रमणांकस्थां रतिं सम्यक्सम र्चयेत्‍ ॥३१॥
ऐशान्ये पूजयेत्सम्यक्‍ विघ्नराजं प्रियान्वितम्‍ ॥ कांतं वरांगासृक्कलांगुलिम्‍ ॥३२॥
माध्वीपूर्णकपालाढ्यं विघ्न राजं दिगंबरम्‍ ॥ पुष्करे विगलद्रत्नस्फुरच्चषकधारिणम्‍ ॥३३॥
सिंदूरसदृशाकारामुद्दाममदविभ्रमाम्‍ ॥ धृतक्तोत्पलामन्यपाणिना तु ध्वजस्पृशाम्‍ ॥३४॥
आश्लिष्टकांतामरुणीं पुष्टिमर्चेद्दिगंबराम्‍ ॥ कर्णिकायां निधी पूज्यौ षक्टोणस्याथ पार्श्वयोः ॥३५॥
अंगानि केसरेष्वेताः पश्वात्परेषु पूजयेत्‍ ॥ अनंगकुसुमा पश्वाद्दितीयानंगमेखला ॥३६॥
अनंगगमना तद्वदनंगमदनातुरा ॥ भुवनपाला गगनवेगा षष्ठी चैव ततः परम्‍ ॥३७॥
शशिलेखा गगनलेखा चेत्यष्टौ यत्र शक्तयः ॥ खङुखेटकधारिण्यः श्यामाः पूज्याश्व मातरः ॥३८॥
पद्माद्वहिः समभ्यर्च्याः शक्तयः परिचारिकाः ॥ प्रथमानंगद्वयास्यानंगमदना ततः ॥३९॥
मदनातुरा भवनवेगा ततो भुवनपालिका ॥ स्यात्सर्वशिशिरानंगवेदना नंगमेखला ॥४०॥
चषकं तालवृंतं च तांबूल छत्रमुज्ज्वलम्‍ ॥ चामरे चांशुकं पुष्पं बिभ्राणाः करपंकजैः ॥४१॥
सर्वाभरणसंदीप्तान्‍ लोकपाला न्बहिर्यजेत्‍ ॥ वज्रादीन्यपि तद्वाह्ये देवीमित्थ प्रपूजयेत्‍ ॥४२॥
मंत्री त्रिमधुरोपेर्तर्हुत्वाश्वत्थसमिद्वरैः ॥ ब्राह्यणान्वशयेच्छीघ्नं पार्थिवान्पद्महो मतः ॥४३॥
पलाशपुष्पैस्तत्पत्नीं मंत्रिणः कुमुदैरपि ॥ पंचविंशतिधा जप्तैर्जलैः स्त्रान दिने दिने ॥४४॥
आत्मानमभिषिंचेद्यः सर्वसौभाग्य वान्भवेत्‍ ॥ पंचविंशतिधा जप्त जलं प्रातः पिबेन्नरः ॥४५॥
अवाप्य महतीं प्रज्ञां कवीनामग्रणीर्भवेत्‍ ॥ कर्पूरागरुसंयुक्तकुंकुमं साधु साधितम्‍ ॥४६॥
गृहीत्वा तिलकं कुर्याद्राजश्यनुत्तमम्‍ ॥ शालिपिष्टमयीं कृत्वा पुत्तलीं मधुरान्विताम्‍ ॥४७॥
जप्तां प्रतिष्ठिप्राणां भक्षयेद्रविवासरे ॥ वशं नयति राजानं नारीं वा नरमेव च ॥४८॥
कण्ठमात्रोदके स्थित्वा वीक्ष्य तोयोद्धंत रविम्‍ ॥ त्रिसहस्त्रं जपेन्मंत्रं कन्यामिष्टां लभेत्ततः ॥४९॥
अन्नं तन्मंत्रिंत मंत्रीं भुंजीत श्रीप्रसिद्धये ॥ लिखितां भस्मना मायां ससाध्यां फलकादिषु ॥५०॥
तत्कालं दर्शयेद्यंत्रं सुखं सूयेत गर्भिणी ॥ भुवनेशीयमाख्याता सहस्त्रजसंभवा ॥५१॥
भुक्तिमुक्तिप्रदा नृणां स्मर्तृणां द्विजसत्तम ॥ ततः कल्पांतरे विप्र कदाचिन्महिषासुरः ॥५२॥
बभूव लोकपालांस्तु जित्वा भुंक्ते जगत्रयम्‍ ॥ ततस्तत्पीडिता देवा वैकुंठ शरणं ययुः ॥५३॥
ततो देवी महालक्ष्मीश्वकाद्यंगोत्थतेजसा ॥ श्रीर्बभूव मुनिश्रेष्ठ मूर्ता व्याप्तजगत्रया ॥५४॥
स्वयं सा महिषादींस्तु निहत्य जगदीश्वरी ॥ अरविंदवेनं प्राप्ता भजतामिष्टदायिंनी ॥५५॥
तस्याः समर्चनं वक्ष्ये संक्षपेण श्रृणु द्विज ॥ मृत्युक्रोधेन गुरुणा बिंदुभूषितमस्तका ॥५६॥
बीजमन्त्रः श्रियः प्रोक्तो भजतामिष्टदायकः ॥ ऋषिर्भृगुर्निवृच्छंदो देवता श्रीःसमीरिता ॥५७॥
षड्‍दीर्घयुक्तबीजेनं कुर्यादंगानि षटू क्रमात्‍ ॥ ततो ध्यायेज्जगद्वेद्यां श्रियं संपत्तिदायिनीम्‍ ॥५८॥
कांचनाभां गजैः श्वेतैश्वतुर्भिः स्वकरोद्धृतैः ॥ हिरण्ययामृतघटैः सिच्यमानां सरोजगाम्‍ ॥५९॥
वराभयाब्जस्त्रग्घस्तां क्षौमवस्त्राम किरीटिनीम्‍ ॥ सिद्धलक्षं जपे न्मम्त्रं तत्सहस्त्रं हुनेत्तथा ॥६०॥
सुगंधकुसुमैरिष्ट्रा कमलैर्मधुरप्लुतैः ॥ महालक्ष्म्युदिते पीठे मूर्ति मूलेन कल्पयेत्‍ ॥६१॥
यजेत्पूर्ववदं गानि दिग्दलेष्वर्चत्ततः ॥ वासुदेवं संकर्षणं प्रद्युम्नमनिरुद्धकम्‍ ॥६२॥
हिमपीततमालेंद्रनीलाभान्पीतवाससः ॥ शंखचक्रगदापद्मधारिण स्तांश्वतुर्भुजान्‍ ॥६३॥
विदिगंतेषु पत्रेषु दमकादीन्यजेद्धजान्‍ ॥ दमकं पुण्डरीकं च गुग्गुलं च कुरंटकम्‍ ॥६४॥
यजेच्छंखनिधिं देव्या दक्षिणे प्रमदान्वितम्‍ ॥ मुक्तामाणिक्यसंकाशौ किंचित्स्मितमुखांबुजौ ॥६५॥
अन्योन्यालिंगनपरौ  शंखपंकजधारिणौ ॥ विगलद्रत्नवर्षाभ्या शंखभ्यां मूर्ध्निं लांछितौ ॥६६॥
तुंदिलं कंबुकनिधिं वसुधारां घनस्तनीम्‍ ॥ वामतः पंकजनिधिं प्रियया सहितं यजेत्‍ ॥६७॥
सिंदूराभौ भुजश्लिष्टौ रक्तपद्मोत्पलान्वितौ ॥ निःसरद्रत्नवर्षाभ्यां पद्माभ्यां मूर्ध्निं लांछितो ॥६८॥
तुदिलं पंकजनिधिं तत्त्वां वसुमतीमपि ॥ दलाग्रेषु यजेदेता बलाक्याद्याः समंततः ॥६९॥
बलाकी विमला चैव कमला वनमालिका ॥ विभीषिका मालिका च शांकरी वसुमालिका ॥७०॥
पंकजद्वयधारिण्यो मुक्ताहारसमसमप्रभाः ॥ लोकेशान्पूजयेदंते वज्रास्त्राणि तद्वहिः ॥७१॥
इत्थं यो भजते विधिना साधकोत्तमः ॥ धनधान्यसमृद्धः स्याच्छ्रि यमाप्नोत्यनिंदिताम्‍ ॥७२॥
वक्षःप्रमाणसलिले स्थित्वा मन्त्रमिमं जपेत्‍ ॥ त्रिलक्षमर्कगं ध्यायन्स भवेत्कमलालयः ॥७३॥
विष्णुगेहस्थ बिल्वस्य मूले लक्षत्रयं जपेत्‍ ॥ साधको यः स लभते वाछितं धनसंचयम्‍ ॥७४॥
अशोकवह्रावाज्याक्तैस्तंडुलैर्वशयेज्जगत्‍ ॥ होमेन खादिरे वह्रौं तंडुलैर्मधुरोक्षितैः ॥७५॥
राजा वश्यो भवेच्छाघ्रं महालक्ष्मीश्व वर्द्धते ॥ बिल्वच्छायामधिवसन्बिमिश्रविष्यभुक्‍ ॥७६॥
संवत्सरत्रय हुत्वा तत्फलैरथवांबुजैः ॥ साधकेद्रो महालक्ष्मी चक्षुषा पश्यति ध्रुवम्‍ ॥७७॥
अथ कल्पांतरे ब्रह्मन्देवराज्यविलुंपकौ ॥ जातौ  शुभनिशुभौ द्वावसुरौ लोककंटकौ ॥७८॥
ततो भ्रष्टादिकारैस्तु शक्राद्यैः संस्तुता मुने ॥ महासरस्वती देवी तदा चावततार ह ॥७९॥
हिमालये महापुण्य शैलोद्देशेऽतिशोभने ॥ ततः शुम्भादिकान्हत्वा दैवतैः परिपूजिता ॥८०॥
वरं दत्त्वाविशद्देवी मानसं नाम वै सरः ॥ तस्या मंत्रं प्रवक्ष्यामि श्रृणुष्वावहिता मुने ॥८१॥
ज्ञानामृता शशधरा क्रांतभालोपशोभिता ॥ वाग्बीजं तेन चांगानि कल्पयेत्साधकोत्तमः ॥८२॥
ऋषिः सदाशिवश्वास्य छंदोऽनुष्टुबुत्दृतम्‍ ॥ देवता वाक्यसमाख्याता भजतामिष्टदायिनी ॥८३॥
श्वेताबंरां विसश्वेता वीणापुस्तकधारिणीम्‍ ॥ दिव्यैराभरणैर्युक्ता ध्यायद्देवीं  निरंतराम्‍ ॥८४॥
महासरस्वतपीठे मूर्तिं मूलेन कल्पयेत्‍ ॥ देवीं संपूजयेत्तस्यामंगाद्यावरणैः सह ॥८५॥
आदावंगावृतिः पश्वादंबिकाद्यास्स मीरिताः ॥ द्वितीया मातृभिः प्रोक्ता तृतीयाद्यष्टशक्तिभिः ॥८६॥
चतुर्थी पंचमी प्रोक्ता द्वात्रिंशच्छक्तिभिः पुनः ॥ चातुःषष्टया स्मृता षष्ठी शक्ति भिर्लोकनायकैः ॥८७॥
सप्तमी पुनरेतेषामस्त्रैः स्यादष्टमावृतिः ॥ एवं पूज्यां जगद्धात्री श्रीमती वाग्भवाभिधा ॥८८॥
स्थानेषु पूर्वमुक्तेषु यजे दंगानि साधकः ॥ अम्बिका वाग्भवा दुर्गा श्रीशक्तिश्वोक्तलक्षणा ॥८९॥
ब्रह्माद्याश्व ततः पूज्याः कराली विकराल्युमा ॥ सरस्वती श्रीर्दुर्गा च लक्ष्मीश्वैव धृतिः स्मृतिः ॥९०॥
श्रद्धा मेधा रतिः कांतिरार्या षोडश शुक्तयः ॥ खङुखेटकधारिण्यः श्यामाः पूज्याः स्वलंकृताः ॥९१॥
विषघ्नी पुष्टयः प्रज्ञा सिनीवाली कुहूः पुनः ॥ रुद्रवीर्या प्रभा नंदा पोषणा वृद्धिदा शुभा ॥९२॥
कालरात्रिर्महारात्रिर्भद्रकाली कपर्दिनी ॥ विकृततिर्दंडिमुंडिन्यौ सेंदुखंडा शिखण्डिनी ॥९३॥
निशुम्भशुम्भमथनी चण्डमुण्डविनाशिनी ॥ इन्द्राणी चैव रुद्राणी चक्रहस्ताः पिशाचास्याः ॥९४॥
नारी नारायणी चैव त्रिशूलिन्यापि पालिनी ॥ अम्बिका ह्रदिनी चैव द्वात्रिंशच्चक्तयः सिताः ॥९५॥
चक्रहस्ताः पिशाचास्याः संपूज्याश्वारुभूषणाः ॥ पिंगलाक्षी विशालाक्षी समृद्धिर्बुद्धिरेव च ॥९६॥
श्रद्धा स्वाहा भिक्षा माया संज्ञा वसुं धरा ॥ त्रिलोकधात्री गायत्री सावित्री त्रिदशेश्वरी ॥९७॥
सरुपा बहुरुपा च स्कंदमाता श्रुतपिया ॥ विमला कमला पश्वादरुणी पुनरारुणी ॥९८॥
प्रकृतिर्विकृतिः सृष्टिः स्थितिः संह्रतिरेव च ॥ सन्ध्यां माता सती हंसी मर्दिका वज्रिका परा ॥९९॥
देवमाता भगवती देवकी कमलासन ॥ त्रिमुखी सप्तवदना सुरासुरविमर्द्दिनी ॥१००॥
लंबोष्ठी चोर्द्धकेशी च बहुशिश्रा वृकोदरी ॥ रथरेखाह्रया पश्वाच्छशिरेखा तथापरा ॥१०१॥
अनंगानंगवदना तथैवानंगमेखला ॥ अनंग कुसुमा विश्वरुपा सुरभयंकरी ॥१०२॥
अक्षोभ्या सप्तवाहिन्या वज्ररुपा शुचिव्रता ॥ वरदाख्याथ वागीशी चतुःषुष्टिस्समीरिताः ॥१०४॥
चापबाण धराः सर्वा ज्वालाजिह्रा  महाप्रभाः ॥ दंष्ट्रिण्यश्वोकेश्यस्ता युद्धोपक्रांतमानसाः ॥१०५॥
सर्वाभरणसंदीप्ता पूजनीयाः प्रयत्नतः ॥ लोकेशाः पूर्वत्पूज्यास्तद्वद्वज्रादिकान्यपि ॥१०६॥
जपेत्षोडशलक्षं च तद्दशांशं हुनेत्सुधीः ॥ आज्येन खादिरे वह्रौ ततः सिद्धो भवेन्मनुः ॥१०७॥
कमलैरयुतं हुत्वा राजानं वशमानयेत्‍ ॥ उत्पलैर्जुह्रतो नूनं महालक्ष्मीः प्रजायते ॥१०८॥
पलाशकुसुमैर्हुत्वा वत्सरेण कविर्भवेत्‍ ॥ राजीलवण होमेन वनितां वशयानयेत्‍ ॥१०९॥
भूमौ भोगांस्तु भुक्तांते विष्णुलोकमवाप्नुयात्‍ ॥ वाणीबीजपाशक्तो नात्र कार्या विचारणा ॥११०॥
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे देवीमंत्रनिरुपणं नाम चतुरशीतितमोऽध्यायः ॥८४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2011-06-06T04:38:57.9030000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

आधी दिवाळी मग शिमगा

  • वर्षातील सध्यांच्या महिन्यांच्या अनुक्रमाप्रमाणें प्रथम दिवाळी येते व नंतर वर्षअखेर शिमगा येतो. मनुष्य दिवाळीत चैन भोगतो. पण अखेर शिमग्याच्या वेळी सर्व खडखडाट होतो. यावरून जेव्हां सुबत्ता असेल तेव्हां जर उधळमाधळ केली तर मागून अखेरीस हलाखी आल्याशिवाय राहणार नाही. याकरितां दिवाळीच्या वेळी हात आखडला तर शिमगाहि सुखाचा जाईल. त्वंपुरा करण्याची पाळी येणार नाही. 
RANDOM WORD

Did you know?

निर्जीव गाड्यांची पूजा करतात, यामागील शास्त्र काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.