TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|श्री नारदीयमहापुराणम् : पूर्वभागः|
एकत्रिंशोऽध्यायः

श्री नारदीयमहापुराणम् - एकत्रिंशोऽध्यायः

नारदपुराणात शिक्षण, कल्प, व्याकरण, छन्द शास्त्राचे आणि परमेश्वराच्या उपासनेचे विस्तृत वर्णन  आहे.


एकत्रिंशोऽध्यायः

नारद उवाच ॥

कथितो भवता सम्यग्वर्णाश्रमविधिर्मुने ॥ इदानीं श्रोतुमिच्छामि यममार्गं सुदुर्गमम् ॥१॥

सनक उवाच ॥

श़ृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यममार्ग सुदुर्गमम् ॥ सुखदं पुण्यशीलानां पापिनां भयदायकम् ॥२॥

षडशीतिसहस्राणि योजनामिनि मुनीश्वर ॥ यममार्गस्य विस्तारः कथितः पूर्वसूरिभिः ॥३॥

ये नरा दानशीलास्तु ते यांति सुखिनो द्विज ॥ धर्मशून्या नरा यांति दुःखेन भृशमर्दिताः ॥४॥

अतिभीता विवस्त्राश्च शुष्ककंठौष्ठतालुकाः ॥ क्रदंतो विस्वरं दीनाः पापिनो यांति तत्पथि ॥५॥

हन्यमाना यमभटैः प्रतोदाद्यैस्तथायुधैः ॥६॥

इतस्ततः प्रधावंतो यांति दुःखेन तत्पथि ॥ क्वचित्पकः क्वचिद्वह्निः क्वचितसैतप्तसेकतम् ॥ क्वचिद्वै दावरूपेणः तीक्ष्णधाराः शिलाः क्वचित् ॥७॥

क्वचित्कंटकवृक्षाश्च दुःखारोहशिला नगाः॥ गाढांधकारश्च गुहाः कंटकावरणं महत् ॥८॥

वप्राग्रारोहणं चैव कन्दरस्य प्रवेशनम् ॥ शर्कराश्च तथा लोष्टाः सूचीतुल्याश्च कण्टकाः ॥९॥

शैवालं च क्वचिन्मार्गे क्वचित्कीचकपंक्तयः ॥ क्वचिव्द्याघ्राश्च गर्जंते वर्धंते च क्वचिज्ज्वराः॥१०॥

एवं बहुविधक्लेशाः पापिनो यांति नारद ॥ क्रोशंतश्च रुदन्तश्च म्लायंतश्चैव पापिनः ॥११॥

पाशेन यत्रिताः केचित्कृष्यमाणास्तथांकुशैः ॥ शास्त्राम्नैस्ताड्यमानाश्चपृष्ठतो यांति पापिनः ॥१२॥

नासाग्रपाशकृष्टाश्च केचिदंत्रैश्च बधिताः ॥ वहंतश्च बधिताः ॥ वहंतश्चायसां भारं शिश्र्नागे्रण प्रयांति वै ॥१३॥

अयोभारद्वयं केचिन्नासाग्रेण तथापरे ॥ कर्णाभ्यां च तथा केचिद्वहंतो यांति पापिनः ॥१४॥

केचिच्च स्खलिता यांति ताड्यमानास्तथापरे ॥ अत्यर्थोच्छ्वसिताः केचित्केचिदाच्छन्नलोचनाः ॥१५॥

छायाजलविहीने त पथि यांत्यतिदुःखिताः ॥ शोचन्तः स्वानि कर्माणि ज्ञानाज्ञानकृतानि च ॥१६॥

ये तु नारद धर्मिष्ठा दानशीला सुबुद्धयः ॥ अतीव सुखसंपन्नास्ते यांति धर्ममंदिरम् ॥१७॥

अन्नदास्तु मुनिश्रेष्ठ भुंजतः स्वादु यांति वै ॥ नीरदायांति सुखिनः पिबंतः क्षीरमुत्तमम् ॥ तक्रदा दधिदाश्चैव तत्तद्भोगं लभंति वै ॥

घृतदा मधुदाश्चैव क्षीरदाश्च द्विजोत्तम ॥१८॥

सुधापानं प्रकुर्वतो यांति वै धर्ममंदिरम् ॥ शाकदाः पायसं भुंजंन्दीपदो ज्वलयन्दिशः ॥१९॥

वस्रदो मुनिशार्दूल याति दिव्याम्बरावृतः ॥ पुराकरप्रो याति स्तूयमानोऽमरैः पथि ॥२०॥

गोदानेन नरो याति सर्वसौख्यसमन्वितः ॥ भूमिदो गृहदश्चैव विमाने सर्वसंपदि ॥२१॥

अप्सरोगणसंकीर्णे क्रीडन्याति वृषालयम् ॥ हयदो यानदश्चापि गजदश्च द्विजोत्तम ॥२२॥

धर्मालयं विमानेन याति भोगान्वितेन वै ॥ अनडुद्दो मुनिश्रेष्ठ यानारूढः प्रयाति वै ॥२३॥

फलदः पुष्पदश्चापि याति संतोषसंयुतः ॥ तांबूलदो नरो याति प्रहृष्टो धर्ममंदिरम् ॥२४॥

मातापित्रोश्च शुश्रूषां कृतवान्यो नरोत्तमः ॥ स याति परितुष्टात्मा पूज्यमानो दिविस्थितैः ॥२५॥

शुश्रूषां यस्तु यतीनां व्रतचारिणाम् ॥ द्विजाग्रयब्राह्मणानां च स यात्यतिसुखान्वितः ॥२६॥

सर्वभूतदयायुक्तः पूज्यमानोऽमरैर्द्विजः ।ं सर्वभोगान्वितेनासौ विमानेन प्रयाति च ॥२७॥

विद्यादानरतो याति पूज्यमानोऽब्जसूनुभिः ॥ पुराणपाठको याति स्तूयमानो मुनीश्वरैः ॥२८॥

एवं धर्मपरा यांति सुखं धर्मस्य मंदिरम् ॥ यमश्चतुर्मुखो भूत्वा शंखचक्रगदासिभृत् ॥२९॥

पुण्यकर्मरतं सम्यक्सनेहान्मित्रमिवार्चति ॥ भो भो बुद्धिमतां श्रष्ठानरकक्लेशभीरवः ॥३०॥

युष्माभिः साधिंत पुण्यमत्रामुत्रसुखावहम् ॥ मनुष्य जन्म यः प्राप्य सुकृतं न करोति च ॥३१॥

स एव पापिनां श्रेष्ठ आत्मघातं करोति च । अनित्यं प्राप्य मानुष्यं नित्यं यस्तु न साधयेत् ॥३२॥

स याति नरकं घोरं कोऽन्यस्तस्मादचेतनः ॥ शरीरं यातनारूपं मलाद्यैः परिदूषितम् ॥३३॥

तस्मिन्यो याति विश्वास त विद्यादात्मघातकम् ॥ सर्वेषु प्राणिनः श्रेष्ठास्तेषु वै बुद्धिजीविनः ॥३४॥

बुद्धिमत्सु नराः श्रेष्ठा नरेषु ब्राह्मणास्तथा ॥ ब्राह्मणेषु च विद्वांसो विद्वत्सु कृतबुद्धयः ॥३५॥

कृतबुद्धिषु कर्त्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः ॥ ब्रह्मवादिष्वपि तथा श्रेष्ठो निर्मम उच्यते ॥३६॥

एतेभ्योऽपि परो ज्ञेयो नित्यं ध्यानपरायणः॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्त्तव्यो धर्मसंग्रहः ॥३७॥

सर्वत्र पूज्यते जंतुर्धर्मवान्नात्र संशयः ॥ गच्छ स्वपुण्यैर्मत्स्थानं सर्वभोगसमन्वितम् ॥३८॥

अस्ति चेद्दुष्कृतं किंचित्पश्चादत्रैव भोक्ष्यसे ॥ एवं यमस्तमभ्यर्च्य प्रापयित्वा च सद्रतिम् ॥३९॥

आहुय पापिनश्चैव कालदंडेन तर्जयेत् ॥ प्रलयांबुदनिर्घोषो ह्यंजनाद्रिसमप्रभः ॥४०॥

विद्युत्प्रभायुधैर्भीमो द्वात्रिंशद्भुजसंयुतः ॥ योजनत्रयविस्तारो रक्ताक्षो दीर्घनासिकः ॥४१॥

दंष्ट्राकरालवदनो वापीतुल्योग्रलोचनः ॥ मृत्युज्वरादार्युक्तश्चित्रगुप्तोऽपि भीषणः ॥४२॥

सर्वे दूताश्च गर्जति यमतुल्यविभीषणाः ॥ ततो ब्रवीति तान्सवान्कंपमानांश्च पापिनः ॥४३॥

शोचन्तः स्वानि कर्माणि चित्रगुप्तो यमाज्ञया ॥ भो भो पापा दुराचारा अहंकारप्रदूषिताः ॥४४॥

किमर्थमर्जितं पापं युष्माभिरविवेकिभिः ॥ कामक्रोधादिदृष्टेन सगर्वेण तु चेतसा ॥४५॥

यद्यत्पापतरं तत्तत्किमर्थं चरितं जनाः ॥ कृतवंतः पुरा यूयं पापान्यतयंतहर्षिताः ॥४६॥

तथैव यातना भोज्याः किं वृथा ह्यतिदुखिताः ॥ भृत्यमित्रकलत्रार्थं दुष्कृतं चरितं यथा ॥४७॥

तथा कर्मवशात्प्राप्ता यूयमत्रातिदूःखिताः ॥ युष्माभिः पोषिता ये तु पुत्राद्या अन्यतोगताः ॥४८॥

युष्माकमेव तत्पापं किं दुःखकारणम् ॥ यथा कृतानि पापानि युष्माभिः सुबहूनि वै ॥४९॥

तथा प्राप्तानि दुःखानि किमर्थमिह दुःखिताः॥ विचारयध्वं यूयं तु युष्माभिश्चारितं पुरा ॥५०॥

यमः करिष्यते दंडमिति किं न विचारतिम् ॥ दरिद्रेऽपि च मूर्खे च पंडिते वाश्रियान्विते ॥५१॥

कांदिशीके च वीरे च समवर्तीः यमः स्मृतः ॥ चित्रगुप्तेरितं वाक्यं श्रुत्वा ते पापिनस्तदा ॥५२॥

शौचंतः स्वानि कर्माणि तूष्णीं तिष्ठंति भीषिताः यमाज्ञाकारिणः क्रूराश्चंडा दूता भयानकाः ॥५३॥

चंडालाद्याः प्रसह्यैतान्नरकेषु क्षिपंति च ॥ स्वदुष्कर्मफलं ते तु भुक्त्वांते पाप शेषतः ॥५४॥

महीतरल च संप्राप्य भवंति स्थावरादयः ॥ नारद उवाच । भगवन्संशयो जातो मच्चेतसि दयानिधे ॥५५॥

त्वं समर्थोऽसि तच्छेतुं यतो नो ह्यग्रजो भवान् ॥ धर्माश्च विविधाः प्रोक्ताः पापान्यपि बहूनि च ॥५६॥

चिरभोज्यं फलं तेषामुक्तं बहुविदा त्वया ॥

दिनांते ब्रह्मणः प्रोक्तो नाशो लोकत्रयस्य वै ॥५७॥

परार्द्धद्वितयांते तु ब्रह्माण्डस्यापि संक्षयः ॥ ग्रामदानादिपुण्यानां त्वयैव विधिनंदन ॥५८॥

कल्पकोटिसहस्रेषु महान्भोग उदाहृतः॥ सर्वेषामेव लोकानां विनाशः प्राकृते लये ॥५९॥

एकः शिष्यत एवेति त्वया प्रोक्तं जनार्दनः ॥ एष मे संशयो जातस्तं भवाञ्छेत्तुमर्हति ॥६०॥

पुण्यपापोपभोगानां समाप्तिर्नास्य संप्लवे ॥ सनक उवाच ॥ साधु साधु महाप्राज्ञ गुह्याद्गुह्यतमं त्विदम् ॥६१॥

पृष्टं तत्तेऽभिधास्यामि श़ृणुष्व सुसमाहितः ॥ नारायणोऽक्षरोऽनंतः परं ज्योतिः सनातनः ॥६२॥

विशुद्धो निर्गुणो नित्यो मायामोहविवर्जितः ॥ निर्गुणोऽपि परानन्दो गुणवानिव भाति यः ॥६३॥

ब्रह्मविष्णुशिवाद्यैस्तु भेदवानिव लक्ष्यते ॥ गुणोपाधिकभेदेषु त्रिष्वेतेषु सनातन ॥६४॥

संयोज्य मायामखिलं जगत्कार्यं करोति च ॥ ब्रह्मरूपेण सृजति विष्णुरूपेण पाति च ॥६५॥

अंते च रुद्ररूपेण सर्वमत्तीति निश्चितम् ॥ प्रलयांते समुत्थाय ब्रह्मरूपी जनार्दनः ॥६६॥

चरारात्मकं विश्वं यथापूर्वमकल्पयत् ॥ स्थावराद्याश्च विप्रेंद्र यत्र यत्र व्यवस्थिताः ॥६७॥

ब्रह्मा तत्तज्जगतसर्वं यथापूर्वं करोति वै ॥ तस्मात्कृतानां पापानां पुण्यानां चैव सत्तम ॥६८॥

अवश्यमेव भोक्तव्यं कर्मणा ह्यक्षयं फलम् ॥ नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि ॥६९॥

अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम् ॥ यो देवः सर्वलोकानामंतरात्मा जगन्मयः ॥ सर्वकर्मफलं भुक्ते परिपूर्णः सनातनः ॥७०॥

योऽसौ विश्वंभरो देवो गुणभेदव्यवस्थियतः ॥ सृजत्यवति चात्त्येतत्सर्व सर्वभुगव्ययः ॥७१॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे यमदूतकृत्यनिरूपणं नामैकत्रिंशोऽध्यायः ॥३१॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2011-06-05T05:45:41.9770000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

KHARA II(खर)

  • Another giant who helped Rāvaṇa in the battle between Rāma and Rāvaṇa. in [Mahābhārata, Vana Parva, Chapter 285, Stanza 2], it is said that “Parvaṇa, Patana, Jambha, Khara, Krodhavaśa, Hari, Praruja, Aruja, Praghasa and others fought with Rāma. 
RANDOM WORD

Did you know?

Is there any reference in Vedas or puranas for eating non-veg food?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site