TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

द्वाविंशः पटलः - विशुद्धचक्रमहापद्मविवेचनम्

षट्‍चक्रसारसंकेते योगशिक्षाविधिनिर्णयः


विशुद्धचक्रमहापद्मविवेचनम्
विशुद्धाख्यम्‍ महापुण्य धर्मार्थकाममोक्षदम् ।
धूम्रधूमाकरं विद्युत्पुञ्जं भजति योगिराट् ॥१०॥

आज्ञानामोत्पलं शुभ्रं हिमकुन्देन्दुमन्दिरम् ।
हंसस्थान बिन्दुपदं द्विदलं भ्रूकुटे भजेत् ॥११॥

लक्षवर्णाद्वयाढ्यं यद् बिन्दुयुक्तं मनोलयम् ।
तयोः स्त्रीपंप्रकृयुत्याख्यं कोटिचन्द्रोज्ज्वलं भजेत् ॥१२॥

कण्ठे षोडशपत्रे च षोडशस्वरवेष्टितम् ।
अकारादिविसर्गान्तं विभाव्य कुण्डलीं नयेत् ॥१३॥

आज्ञाचक्रे समानीय कोटिचन्द्रसमोदयाम् ।
कण्ठाधारां कुण्डलिनीं जीवन्मुक्तो भवेदिह ॥१४॥

यदि श्वासं न त्यजति बाह्यचन्द्रमसि प्रभो ।
भ्रूमध्ये चन्द्रनिकरे त्यक्त्या योगी भवेदिह ॥१५॥

सूक्ष्मवायूद्गमेनैव त्यजेद् वायुं मुहुर्मुहुः ।
सहस्त्रादागतं मूले मूलात्तत्रैवमानयेत् ॥१६॥

चन्द्रः सूर्ये लयं याति सूर्यश्चन्द्रमसि प्रभो ।
यो बाह्ये नानयेत् शब्दं तस्य बिन्दुचयो भवेत् ॥१७॥

यावद् बाह्ये चन्द्रमसि मनो याति रविप्लुते ।
अन्तर्गते चन्द्रसूर्ये न तस्य दुरितं तनौ ॥१८॥

केवलं सूक्ष्मवायुस्थं वायवीशक्तिलालितम् ।
मानसं यः करोतीति तस्य योगदिवर्द्धनम् ॥१९॥

प्राप्ते यज्ञोपवीते यः श्रीधरो ब्राह्मणोत्तमः ।
योगाभ्यासं सदा कुर्यात स भवेद्योगिवल्लभः ॥२०॥

यावत्कालं स्थितं बिन्दुं बाल्यभावे यथा यथा ।
तथा तथा योगमार्ग बिन्दुपातान्मरिष्यति ॥२१॥

तथापि यदि मासं वा पक्षं वा दशभिर्दिनम् ।
यदि तिष्ठति बिन्दूग्रः साक्षादभ्यासतो जयी ॥२२॥

कामानल महापीडाविशिष्टः पुरुषो यदा ।
तत्कामादिसंहरणे विना योगेन कः क्षमः ॥२३॥

समसंसर्गगूढेन कामो भवति निश्चितम् ।
तत्कामात् क्रोध उत्पन्नो महाशत्रूर्विनाशकृत् ॥२४॥

क्रोधाद् भवति सम्मोहः सम्मोहात् स्मृतिविभ्रमः ।
स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धनाशो बुद्धिनशाद् विनाशनम् ॥२५॥

अतः सम्बुद्धिमाधार्य मूलादिब्रह्ममण्डले ।
ध्यात्वा श्रीनाथपादाब्जं सिद्धो भवति साधकः ॥२६॥

ईश्वरस्य कृपाचिन्हमादौ शान्तिर्भवेद् ह्रदि ।
शान्तिभिर्जायते ज्ञानं ज्ञानन्मोक्शवाप्नुयात् ॥२७॥

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिरिति ताः स्मृताः ।
चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः ॥२८॥

इदं ज्ञानमिदं ज्ञेयमिति चिन्तासमाकुलाः ।
पठन्त्यहर्निशं शास्त्रं परतत्त्वपराड्‌मुखाः ॥२९॥

शिरो वहति पुष्पाणि गन्धं जानाति नासिका ।
पठन्ति मम तन्त्राणि दुर्लभा भावबोधकाः ॥३०॥

यज्ञोपवीतकाले तु पशुभावाश्रयो भवेत् ।
यावद्योगं स सम्प्राप्तं तावद् वीराचरं न च ॥३१॥

आचारो विनयो विद्या प्रतिष्ठा योगसाधनम् ।
तस्यैव जायते सिद्धिरेष्टपादाम्बुजे मतिः ॥३२॥

देवे गुरौ महाभक्तिर्यस्य नित्यं विवर्धते ।
संवत्सरात्तस्य सिद्धिर्भवत्येव न संशयः ॥३३॥

वेदागमपुराणानां सारमालोक्य यत्नतः ।
मनः संस्थापयेदिष्टपादाम्भोरुहमण्डले ॥३४॥

चेतसि क्षेत्रकमले षट्चक्रे योगनिर्मले ।
मनो निधाय मौनी यः स भवेद् योगवल्लभः ॥३५॥

मनः करोति कर्माणि मनो लिप्यति पातके ।
मनःसंयमनी भूत्वा पापपुण्ययैर्न लिप्यते ॥३६॥

श्री भैरव उवाच
वद कान्ते रहस्यं मे येन सिद्धो भवेन्नरः ।
तत्प्रकारं विशेषेण योगिनामप्यगोचरम् ॥३७॥

यत्रैव गोपयेद्यद्यदानन्देन निरीक्षयेत् ।
पूजयेद् भावयेच्चैव वर्जयेन्न जुगुप्सयेत् ॥३८॥

क्रमेण वद तत्त्वञ्च यदि स्नेहोऽस्ति मां प्रति ।
न ज्ञात्वापि भूतत्त्वं योगी मोहाश्रितो भवेत् ॥३९॥

आनन्दभैरवी उवाच
त्रैलोक्ये योगयोग्योऽसि षट्चक्रभेदने रतः ।
त्वमेव परमानन्द महाधिष्ठाननिर्मल ॥४०॥

सङ्कातयेन्महावीर एतान्दोषान् महाभयान् ।
कामक्रोधलोभमोहमदमात्सर्यसञ्ज्ञकान् ॥४१॥

सङ्कातयेन्महावीरो विकारं चेन्दियोद‌भवम् ।
निद्रा-लज्जा-दौर्मन्स्यं दशकालानलान् प्रभो ॥४२॥

सङोपयेन्महावीरो महामन्त्रं दुलक्रियाम् ।
मुद्राक्षसूत्रतन्त्रार्थं गोपिनां वीरसङुमम् ॥४३॥

अत्याचारं भैरवाणां योगिनीनां च साधनम् ।
नाडीग्रथनमानञ्च गोपयेन्मातृजारवत् ॥४४॥

न निन्देत् प्राणनिधने देवतां गुरुमीश्वरम् ।
सुरां विद्यां महाक्षेत्रं पीठ योगाधिकारिणम् ॥४५॥

योगिनी जडमुन्त्त्तं जन्मकर्मकुलक्रियाम् ।
प्रयोगे धर्मकर्तारं न निद्नेत् प्राणसंस्थितौ ॥४६॥

पत्नीं भ्रातृवधूञ्चैव बौद्धाचारञ्च योगिनीम् ।
कर्म शुभाशुभञ्चैव महावीरो न निन्दयेत् ॥४७॥

निरिक्षयेन्न कदापि कन्यायोनिं दिने रतिम् ।
पशुक्रिडां दिग्वसनां कामिनी प्रकटस्तनीम् ॥४८॥

विग्रहं द्यूतपाशार्थं क्लींब विष्ठादिकं शुचौ ।
अभिचारभारञ्च क्रियाप्रमत्तस्य नेक्षयेत् ॥४९॥

पूजयेत्परया भक्त्या देवताम गुरुमीश्वरम् ।
शक्तिं साधुमात्मरुपं स्थूलसूक्ष्मं प्रयत्नतः ॥५०॥

अतिथिं मातरं सिद्धं पितरं योगिनं तथा ।
पूजयेत् परया भक्त्या सिद्धमन्त्रं सुसिद्धये ॥५१॥

भावयेदेकचित्तेन साधूक्तं योगसाधनम् ।
गुरोर्वाक्योपदेशं च स्वधर्मं तीर्थदेवताम् ॥५२॥

कुलाचारं वीरमन्त्रमात्मानं परमेष्ठिनम् ।
भावयेद्विधिविद्यां च तन्त्रसिद्धार्थनिर्णयम् ॥५३॥

वर्जयेत् साधकश्रेष्ठोऽगम्यागमनादिकम् ।
धूर्तसङ वञ्चकञ्च प्रलापमनृताशुभम् ॥५४॥

वर्जयेत् पापगोष्ठीयमालास्यं बहुजल्पनम् ।
अवेदकर्मसञ्चारं गोसवं ब्राह्मणस्य च ॥५५॥

जुगुप्सयेन्न कदापि विण्मूत्रं क्लेदशोणितम् ।
हीनाङी पिशितं नाथ कपालाहरणादिकाम् ॥५६॥

सुरां गोपालनञ्चैव निजपापं रिपोर्भयम् ।
जुगुप्सयेन्न सुधर्म्मं यदि सिद्धिमिहेच्छति ॥५७॥

समयाचारमेवेदं योगिनां वीरभाविनाम् ।
गुर्वाज्ञया यः करोति जीवन्मुक्तो भवेद् भुवि ॥५८॥

वृथा धर्म वृथा चर्यं वृथा दीक्षा तपः ।
वृथा सुकृतमाख्येति गुर्वाज्ञालङ्कनं नृणाम् ॥५९॥

ब्राह्मणक्षत्रिदीनामादौ योगादिसाधनम् ।
पश्चात् कुलक्रिया नाथ योगविद्याप्रसिद्धये ॥६०॥

विना भावेन वीरेण पूर्णयोग कुतो भवेत् ।
आदौ कुर्तात् पशोर्भावं पश्चात कुलविचारणम् ॥६१॥

मम तन्त्रे महादेव केवलं सारनिर्णयम् ।
अकस्माद् भक्तिसिद्ध्यर्थ कुलाचारं च योगिनाम् ॥६२॥

ब्राह्मणानां कुलाचारं केवलं ज्ञानसिद्धये ।
ज्ञानेन जायते योगी योगादमरविग्रहः ॥६३॥

भूत्वा योगी कुलीनश्च योगाभ्यासमहर्निशम् ।
षट्चक्रं भूतनिलयं भावयेद् भावसिद्धये ॥६४॥

मूलपद्मस्योद्र्ध्वदेशे लिङुमूले महाशुचिः ।
स्वाधिष्ठाने महापद्मं पद्दले वायुना यजेत् ॥६५॥

एतत् षड्‌दलवर्णानां भावनां यः करोति हि ।
तस्य साक्षाद् भवेद्विष्णुः राकिणीसहितः प्रभो ॥६६॥

स्वाधिष्ठानषड्‌दलस्य कर्णिकामध्यमण्डले ।
दलाष्टकं भावयित्वा नागयुक्तं स ईश्वरः ॥६७॥

अष्टौ नागा अष्टदले प्रतिभान्ति यथारुणाः ।
जलस्योपरि पद्मे च ध्यायेत्तन्नावल्लभाम् ॥६८॥

अनन्तं वासुकिं पद्मं महापद्मं च तक्षकम‍ ।
कुलीरं कर्कटं शङ्क दक्षिणादौ दले भजेत् ॥६९॥

अष्टदलोपरि ध्यायेत् कर्णिकावृत्तयुग्मकम् ।
तदूर्ध्व षड्‌दलं वादिलान्तयुक्तं सबिन्दुकम् ॥७०॥

पूर्वदिक्रमयोगेन दक्षिणावर्त्तवायुना ।
पुनः पुनः कुम्भयित्वा ध्यायेत् षड्‌वर्णवायवीम् ॥७१॥

केशर युगलं ध्यायेत् कुलोर्ध्वे साकृतिं मुदा ।
अष्टदले षड्‌दले च विभाव्य योगिराड्‌ भवेत् ॥७२॥

अष्टदलस्योर्ध्वदेशे वृत्तयुग्मं मनोहरम् ।
तस्योपरि पुनर्ध्यायेत् षड्‌दले वादिलान्तकम् ॥७३॥

दलाष्टकाधो ध्यायेद्यो वृत्तयुग्मं मनोहरम् ।
वृत्ताधोमण्डलाकारं वं बीजं व्याप्य तिष्ठति ॥७४॥

वृत्तलग्नं समाव्याप्तं यं बीजं विद्युदाकरम् ।
कोटिसूर्यसमाभासं विभाव्य योगिनां पतिः ॥७५॥

यान्तबीजकलानां तु अधः ष‍ट्कोणमण्डलम् ।
षट्कोणे दक्षिणादौ च भावयेद् यादिलान्तकम् ॥७६॥

तत्षट्कोणमध्यदेशे षट्कोणं धूम्र मण्डलम् ।
तत्कोणे दक्षिणादौ च द्र्वयादिषट्कमाश्रयेत् ॥७७॥

द्रव्यं गुणास्तथा कर्म सामान्यं सविशेषकम् ।
समवायं क्रमेणैव षट्कोणेषु विभावयेत् ॥७८॥

पूर्वादिक्रमयोगेन दक्षिणावर्तवायुना ।
सर्वत्र भावयेन्मन्त्री मुम्भयित्वा पुनः पुनः ॥७९॥

द्रव्यषट्कोणमध्ये तु षट्कोणं चारुतेजसम् ।
कोणे कोणे च षड्‌वर्गान् भावयेत् स्थिरचञ्चलान् ॥८०॥

तन्मध्ये च त्रिकोणे च राकिणीसहितं हरिम् ।
कोटिचन्द्रमरीचिस्थं ध्यायेद्योगी विशालधीः ॥८१॥

षड्‌द्लान्तर्गतं पदं योगिनामपि साधनम् ।
यो नित्यं कुरुतेऽभ्यासं तस्य योगः प्रसिद्धयति ॥८२॥

एतच्चक्रप्रसादेन नीरोगी निरहङ्‌कृतः ।
सर्वज्ञो भवति क्षिप्रं श्रीनाथपदभावनात् ॥८३॥

ज्योतीरुपं योगमार्गं सूक्ष्मातिसूक्ष्मनिर्मलम् ।
त्रैलोक्यकामनासिद्धि षट्चक्रे भावयेद्धरिम् ॥८४॥

यो हरिः शेषशम्भुश्च यः शम्भुः सूक्ष्मरुपधृक्‍ ।
सूक्ष्मरुपस्थितो ब्रह्मा ब्रह्माधेनमिदं जगत् ॥८५॥

एकमूर्तिस्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुपितामहाः ।
मम विग्रहसंश्लिष्टाः सृजत्यवति हन्ति च ॥८६॥

प्राणायामोद्गता एते योगविघ्नकराः सदा ।
प्राणायामेन निष्पीड्य प्रसभं सिद्धिमाप्नुयात् ॥८७॥

अकारं ब्रह्मणो वर्णं शब्दरुपं महाप्रभम् ।
प्रणवान्तर्गतं नित्यं योगपूरकमाश्रयेत् ॥८८॥

उकारं वैष्णवं वर्णं शब्दभेदिनमीश्वरम् ।
प्रणवान्तर्गतं सत्त्वं योगकुम्भकमाश्रयेत् ॥८९॥

मकारं शाम्भवं रुपं बीजभूतं विधूद्गतम् ।
प्रणवान्तस्थितं कालं लयस्थानं समाश्रयेत् ॥९०॥

वर्णत्रय विभागेन प्रणवं परिकल्पितम् ।
प्रणवाज्जायते हंसो हंसः सोऽहं परो भवेत् ॥९१॥

सोऽहं ज्ञानं महाज्ञानं योगिनामपि दुर्लभम् ।
निरन्तरं भावयेद्यः स एव परमो भवेत् ॥९२॥

हं पुमान् श्वासरुपेण चन्द्रेण प्रकृतिस्तु सः ।
एतद्धंस विजानीयात् सूर्यमण्डलभेदकम् ॥९३॥

विपरीक्रमेणैव सोऽहं ज्ञानं यदा भवेत् ।
तदैव सूर्यगः सिद्धः स्वधास्वरप्रपूजितः ॥९४॥

हकारार्णं सकारार्णं लोपयित्वा ततः परम् ।
सन्धिं कुर्यात्ततः पश्चात् प्रणवोऽसौ महामनुः ॥९५॥

एतद् हंसं महामन्त्रं स्वाधिष्ठाने मनोगृहे ।
मनोरुपं भजेद्यस्तु स भवेत् सूर्यमध्यगः ॥९६॥

हंसं सूर्य विजानीयात सोऽहं चन्द्रों न संशयः ।
विपरीतो यदा भूयात्तदैव मोक्षभाग्‍ भवेत् ॥९७॥

यदि हंससमनोरुप स्वाधिष्ठाने हरेः पदे ।
विभाव्य श्रीगुरोः पादे नीयते नात्र संशयः ॥९८॥

सोऽहं यदा शक्तिकूटं अकाराकारसम्पुटम् ।
कृत्वा जपति यो ज्ञानी स भवेत् कल्पपादपः ॥९९॥

जपहोमादिकं सर्वं हंसेन यः करोति हि ।
तदैव चन्द्रसूर्य स्यात् हंसमन्त्रप्रसादतः ॥१००॥

एतज्जपं महादेव देहमध्ये करोम्यहम् ।
एकविंशसहस्त्राणि षट्शतानि च हंमनुः ॥१०१॥

पुंरुपेण हकारञ्च स्त्रीरुपेण सकारकम् ।
जप्त्वा रक्षां करोतीह चन्द्रबिन्दुशतेन च ॥१०२॥

प्रणवान्तं महामन्त्रं नित्यं जपति यो नरः ।
वायुसिद्धिर्भवेत्तस्य वायवी सुकृपा भवेत् ॥१०३॥

बृहद हंसं प्रवक्ष्यामि येन सिद्धो भवेन्नरः ।
कामरुपी क्षणादेव वाक्‍सिद्धिरिति निश्चितम् ॥१०४॥

आदौ प्रणवमुच्चार्य ततो हंसपदं लिखेत् ।
तत्पश्चात् प्रणवं ज्ञेय ततः परपदं स्मरेत् ॥१०५॥

तर्पयामि पदस्यान्ते प्रणवं फडिति स्मरेत् ।
एतद्धि हंसमन्त्रस्तु वीराणामुदयाय च ॥१०६॥

बृहद् हंसप्रसादेन षट्चक्रभेदको भवेत् ।
ष‌ट्चक्रे च प्रशंसन्ति सर्वे देवाश्चराचराः ॥१०७॥

योगसिद्धिं विघाताय भ्रमन्ति योगिनस्तनौ ।
यदि हंस बृहद्धंस जपन्ति वायुसिद्धये ॥१०८॥

तदा सर्वे पलायन्ते राक्षसान्मानुषा यथा ॥१०९॥

॥ इति श्रीरुद्रयामले उत्तरतन्त्रे महातन्त्रोद्दीपने भावनिर्णये पाशवकल्पे षट्चक्रसारसङ्केते योगशिक्षाविधिनिर्णये सिद्धमन्त्रप्रकरणे भैरवीभैरवसंवादे द्वाविंशः पटलः ॥२२॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2011-04-16T04:28:41.5230000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

घरचा घरधनीटरका घोरे आणि शेजारी उजागरानें मरे

  • ज्‍या मनुष्‍यावर संकट आलेले असते तो त्‍याबद्दल अगदी बिनघोर व बेफिकीर असतो 
  • पण त्‍याच्या शेजार्‍यालाच त्‍याबद्दल अतिशय चिंता लागून तो जाग्रण करीत असतो. ज्‍याची त्‍याला फिकीर नसून भलत्‍यालाच काळजी. 
RANDOM WORD

Did you know?

नजर लागते किंवा दृष्ट लागते म्हणजे काय? त्यावर उपाय काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.