TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|श्रीमद्‍भागवतमहापुराणम्|प्रथमः खण्डः : तृतीयः स्कन्धः|
अथ पंचमोऽध्यायः

तृतीयः स्कन्धः - अथ पंचमोऽध्यायः

’ श्रीमद्‍भागवतमहापुराणम्’ ग्रंथात ज्ञान, वैराग्य व भक्ति यांनी युक्त निवृत्तीमार्ग प्रतिपादन केलेला आहे, अशा या श्रीमद्‍भागवताचे भक्तिने श्रवण, पठन आणि निदिध्यासन करणारा मनुष्य खात्रीने वैकुंठलोकाला प्राप्त होतो.


विदुराचा प्रश्न आणि मैत्रियांचे सृष्टिक्रमवर्णन

श्रीशुक उवाच

द्वरी द्युनद्या ऋषभः कुरुणं मैत्रेयमासीनमगाधबोधम ।

क्षत्तोपसृत्याच्युतभावशुद्ध पप्रच्छ सौशील्यगुणाभितृप्तः ॥१॥

विदुर उवाच

सुखाय कर्मणि करोति लोको न तईः सुखं वान्यदुपरमं वा ।

विन्देत भुयस्तत एव दुःखं यदत्र युक्तं भगवान वदेन्नः ॥२॥

जनस्य कृष्णद्विमुखस्य दैवा दधर्मशीलस्य सदुः खितस्य ।

अनुर्गहायेह चरन्ति नुनं भुतानि भव्यानि जनार्दनस्य ॥३॥

तत्साधुवर्यादिश वर्त्म शं नः संराधितो भगवान येन पुंसाम ।

हृदि स्थितो यच्छति भक्तिपुते ज्ञानं सतत्वाधिगमं पुराणम ॥४॥

करोति कर्माणि कृतावतारो यान्यात्मतन्त्रो भगवांस्त्र्यधीशः ।

यथा ससर्जाग्र इदं निरीहः संस्थाप्य वृत्ती जगतो विधते ॥५॥

यथा पुनः स्वे ख इदं निवेश्य शेते गुहायां स निवृत्तवृत्तिः ।

योगेश्वराधीश्वर एक एत दनु प्रविष्टो बहुधा यथाऽऽसीत ॥६॥

क्रीडन विधत्ते द्विजगोसुराणां क्षेमाय कर्माण्यवतारभेदैः ।

मनो ते तृप्यत्यत्पि श्रृण्वतांनः शुश्लोकर्मालैस्चरितामृतानि ॥७॥

यैस्तत्त्वभेदैरधोलोकनाथो लोकानलोकान सह लोकपालान ।

अचीक्लृपद्यन्न हि सर्वसत्त्व निकायभेदोऽधिकृतः प्रतीतः ।८॥

येन प्रजानामुत आत्मकर्म रुपाभिधानां न भिदां व्यधत्त ।

नारायणो विश्वसुदात्मयोनि रेतच्च नो वर्णय विप्रवर्य ॥९॥

परवरेषां भगवत व्रतानि श्रुतानि मे व्यासमुखादभीक्ष्णम ।

अतृन्पुम क्षुल्लसुकहवहांना तेषामृते कृष्णकथामृतौघात ॥१०॥

कस्तृप्नुयात्तीर्थपदोऽभिधानात सत्रेषु वः सुरिभिरीड्यमानात ।

यः कर्णनाडीं पुरुषस्य यातो भवप्रदं गेहरतिं छिनत्ति ॥११॥

मुनिर्विवक्षुर्भ वदगुणांना सखापि ते भारतमाह कृष्णः ।

यस्मिन्नुणां ग्रामयसुखानुवादै र्मतिर्गृहिता नु हरेः कथायाम ॥१२॥

सा श्रद्धधानस्य विवर्धमाना विरक्तिमन्यत्र करोति पुंसः ।

हरेः पदनुस्मतिनिर्वृतस्य समस्तदुः खात्ययमाशु धत्ते ॥१३॥

तान शोच्यशोच्यानविदोऽनुशोचे हरेः कथायां विमुखानघेन ।

क्षिणोति देवोऽनिमिषस्तु येषा मायुर्वृथवादगतिस्मृतीनाम ॥१४॥

तदस्य कौषारव शर्मदातु र्हरेः कथामेव कथासु सारम ।

उदधृय पुष्पेभ्य इवार्तबन्धो शिवाय नः कीर्तय तीर्थकीर्तेः ॥१५॥

स विश्वजन्मस्थितिसंयमार्थे कृतावतारः प्रगृहितशक्तिः ।

चकार कर्माण्यतिपुरुषाणि यानीश्वर कीर्तय तानि महाम ।१६॥

श्रीशुक उवाच

स एवं भगवान पृष्टः क्षत्त्रा कौषरविर्मुनिः ।

पुंसा निःश्रेयसर्थेन तमह बहु मानयन ॥१७॥

मैत्रेय उवाच

साधु पॄष्ट्र त्वया साधो लोकान साध्वनुगह्णता ।

कीर्तिं वितन्वता लोके आत्मनोऽधोक्षजात्मनः ॥१८॥

नैतच्चितं त्वयि क्षत्तर्बादरायणवीर्यजे ।

गृहीतोऽनन्यभावेन यत्त्वया हरीरीश्वरः ॥१९॥

मान्डव्यशापद्भवान प्रजासंयमनो यमः ।

भ्रातुःक्षेत्रे भुजिष्यायां जातः सत्यवतीसुतात ॥२०॥

भवान भगवतो नित्यं सम्मतः सानुगस्य च ।

यस्य ज्ञानोपदेशाय माऽऽदिशद्भगवान व्रजन ॥२१॥

अथ ते भगवल्लीला योगमायोपबृंहितः ।

विश्वस्थित्युद्भवान्तार्था वर्नयाम्यनुपूर्वशः ॥२२॥

भगवानेका आसेदमग्न आत्मऽऽत्मनां विभुः ।

आत्मेच्छानुगतावात्मा नानामत्युपलक्षणः ॥२३॥

स वा एष द्रष्टा नापश्यद दृश्यमेकाराट ।

मेनेऽसन्तमिवात्मानं सुप्तशक्तिरसुप्तदृक ॥२४॥

सा व एतस्य संद्रष्टुः शक्ति सदसदात्म्का ।

माया नाम महाभाग ययेदं निर्ममे विभुः ॥२५॥

कालवृत्या तु माययां गुणमय्यामधोक्षजः ।

पुरुषेणात्मभुतेन वीर्यमाधत्त वीर्यवान ॥२६॥

ततोऽभवन महत्तत्वमव्यक्तात्कालचोदितात ।

विज्ञानात्माऽऽत्मदेह्स्थं विश्वं व्यत्र्जंस्तमोदुन्दः ॥२७॥

सोऽप्यं शगुणकालात्मा भवददुष्टिगोचरः ।

आत्मानं व्यकारोदात्मा विश्वस्यास्य सिसृक्षया ॥२८॥

महत्तत्वाद्व९कुर्वानादहंतत्वं व्यजायत ।

कर्यकारणकर्त्रात्मा भुतेन्दिर्यमनोमयः ॥२९॥

वैकारिकस्तैजसश्च तामसश्चेत्यहं त्रिधा ।

अहंतत्त्वादिकृर्वाणान्मनो वैकारिकादभुत ।

वैकारिकाश्च ये देवा अर्थाभिव्यत्र्जनं यतः ॥३०॥

तैजसानीन्दियाण्येव ज्ञानकर्ममयानि च ।

तामसो भुतसुक्ष्मादिर्यतः खं लिंगमात्मनः ॥३१॥

कालमायंशयोगेन भग्वद्वीक्षितं नभः ।

नभसोऽनुसॄतं स्पर्श विकृर्वन्निर्ममेऽनिलम ॥३२॥

अनिलोऽपि विकुर्वाणो नभसोरुबलान्वितः ।

ससर्ज रुपतन्मात्रं ज्योतिर्लोकस्य लोचनम ॥३३॥

अनिलेनान्वितं ज्योतिर्विकृर्वत्परवीक्षितम ।

आधात्ताम्भो रसमयं कालमायांशयोगतः ॥३४॥

ज्योतिषाम्भोऽनुसंसृष्टं विकृर्वदब्रह्मवीक्षितम ।

महीं गन्धगुणामाधात्कालमायांशयोगतः ॥३५॥

भुतांना नभाअदिनां यद्यद्भव्यावरावरम ।

तेषां परनुसंसर्गाद्यथासंख्य गुणान विदुः ॥३६॥

एते देवाः कला विष्णोः कालमायांशलिंगिनः ।

नानात्वात्स्वक्रियानीशाः प्रोचुः प्रात्र्जलयो विभुम ॥३७॥

देवा ऊचुः

नमाम ते देव पदरविन्दं प्रपन्नतापोपशमातपत्रम ।

यन्मुलकेता यतयोऽत्र्जसोरु संसारदुःखं बहिरुत्क्षिपन्ति ॥३८॥

धातर्यदस्मिन भव ईश जीवा स्तापत्रयेणोपहत नशर्म ।

आत्मँल्लभन्ते भगवंस्तवाडघ्रि च्छायां सविद्यामत आश्रयेम ॥३९॥

मार्गन्ति यत्ते मुखपद्मनीडै श्‍छन्दः सुपर्णैऋषयो विविक्ते ।

यस्याघमर्षोदसरिद्वरायाः पदं पदं तीर्थपदः प्रपन्नाः ॥४०॥

यच्छ्रद्धया श्रुतवत्या च भक्त्या संमुज्यमाने हृदये ऽवधाय ।

ज्ञानेन वैराग्यबलेन धीरा व्रजेम तत्तेऽडघ्रिसरोजपीठम ॥४१॥

विश्वस्य जन्मस्थितिसंयमार्थे कृतावतारस्य पदाम्भुजं ते ।

व्रजेम सर्वे शरण यदीशम स्मृतं प्रयच्छत्यभयं स्वपुंसाम ॥४२॥

यत्सानबन्धेऽसति देहगेहे ममाहमित्युढदुराग्रहाणाम ।

पुंसां सुदुरं वसतोऽपि पुर्यों भजेत तत्ते भगवान पदाब्जम ॥४३॥

तान वै ह्यासदवृत्तिभिरक्षिभिर्य पराहृतात्नर्मनसः परेश ।

अथो न पश्यन्त्युरुगाय नुनं ये ते पदनासविलासलक्ष्याः ॥४४॥

पानेन ते देव कथासुधायाः प्रवृद्धभक्त्या विशदाशया ये ।

वैराग्यसारं प्रतिलभ्य बोधं यथात्र्जसान्वीयुर्कुण्ठधिष्णम ॥४५॥

तथापरे चात्मसमाधियोग बलेन जित्वा प्रकृति बलिष्ठम ।

त्वामेव धीराः पुरुषं विशन्ति तेषाः श्रम स्यान्न तु सेवया ते ॥४६॥

तत्ते वयं लोकसिसृक्षयाऽऽद्य त्वयानुसष्टास्त्रिभिरात्मभिः स्म ।

सर्वे वियुक्ताः स्वविहारतन्त्रं न शक्नुमस्तत्प्रतिहर्तव्य ते ॥४७॥

यावदुबलिं तेऽज हराम काले यथा वय चान्नमदाम यत्र ।

यथोभयेषां त इमे हि लोका बलिं हरन्तोऽन्नमदन्त्यनुहाः ॥४८॥

त्वं नः सुराणमसि सान्वयानां कुटस्थ आद्यः पुरुषः पुराणः ।

त्वं देव शक्त्या गुणकर्मयोनी रेतस्त्वजाय़ां कविमादधेऽजः ॥४९॥

ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे बभुविमात्मन करवाम किं ते ।

त्वं नः स्वचक्षुः परिदोहि शक्त्या देव क्रियार्थ यदनुग्रहाणाम ॥५०॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमंहंस्या सहितायां तृतीयास्कन्धे पंचमोऽध्यायः ॥५॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:34.9600000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

beneficiate

  • संस्करण करणे 
RANDOM WORD

Did you know?

पुष्पे पत्रे, किती काळाने शिळी ( निर्माल्य ) होतात ? पूजेत वापरू नयेत?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.