TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

द्वितीयः स्कन्धः - अथ नवमोऽध्यायः

’ श्रीमद्‍भागवतमहापुराणम्’ ग्रंथात ज्ञान, वैराग्य व भक्ति यांनी युक्त निवृत्तीमार्ग प्रतिपादन केलेला आहे, अशा या श्रीमद्‍भागवताचे भक्तिने श्रवण, पठन आणि निदिध्यासन करणारा मनुष्य खात्रीने वैकुंठलोकाला प्राप्त होतो.


ब्रह्मादेवाचे भगवदधामदर्शन आणि त्यांना भगवंतांच्या द्वारा चतुःश्लोकी भागवताचा उपदेश

श्रीशुक उवाच

आत्ममायामृते राजन परस्यानुभवत्मनः ।

न घटेतार्थसम्बन्धः स्वप्रद्रष्टुरिवात्र्जसा ॥१॥

बहुरुअ इवाभाति मायाया बहुरुपया ।

रममाणो गुणेष्वस्या ममाहमिती मन्यते ॥२॥

यर्हि वाव महिर्मि स्वे परस्मिन कालमायायोः ।

रमेत गतसम्मोहस्त्यक्त्वोदास्ते तदोभयम ॥३॥

आत्मतत्त्वविशुद्धयर्थ यदाह भगवानृतम ।

ब्रह्माणे दर्शयन रुपमव्यलीकव्रतादृतः ॥४॥

स आदिदेवो जगतां परो गुरुः स्वधिष्णयमास्थाय सिसृक्षयैक्षत ।

तां नाध्यगच्छद दृशमत्र सम्मतां प्रपंचनिर्माणविधिर्यया भवेत ॥५॥

सचिन्तयन द्वयक्षरमेकदाम्भस्युपाश्रुणोदद्विर्गोदित वचो विभूः ।

स्पर्शेषु यत्षोडशमेकविंशं निष्किंचनानां नृप यद धनं विदुः ॥६॥

निशम्य तद्वक्तॄदीदृक्षया दिशो विलोक्य तरान्यदपश्यमानः ।

स्वधिष्णमास्थाय विमृश्य तद्धितं तपस्यु पादिष्ट इवादधे मनः ॥७॥

दिव्यं सहस्त्राब्दममोघर्दशनो जितानिलत्मा विजितोभयेन्द्रियः ।

अतप्यत स्माखिललोकतपनं तपस्तपीयांस्तपतां समाहितः ॥८॥

तस्मै स्वलोकं भगवान सभाजितः सन्दर्शयामास परं न यत्परम ।

व्यपेतसंक्लेशाविमोहसाध्वसं स्वदृष्टवद्भिर्विबुधैरभिष्टुतम तम ॥९॥

प्रवर्तते यत्र रजस्तमस्तयोः सत्त्वं च मिश्रं न च कालविक्रमः ।

न यत्र माया किमुतापरे हरे रनुव्रत यत्र सूरासूरार्चिताः ॥१०॥

श्यामावदाताः शतपत्रलोचनाः पिशंगःवस्त्रा सूरुचः सूपेशसः ।

सर्वे चतुर्बाहव उन्मिषन्माणि प्रवेकनिष्काभरणाः सूवर्चसः ।

प्रवालवैदूर्यमृणालवर्चसः परिस्फुरत्कुण्डलमौलिमालिनः ॥११॥

भ्राजिष्णुभिर्यः परितो विराजते लसद्विमानावलिभिर्महात्मनाम ।

विद्योतमानः प्रमदोत्तमद्युभिः सविद्युदभ्रावलिभिर्यथा नभः ॥१२॥

श्रीर्यत्र रुपिण्युरुगायपादयोः करोति मानं बहुधा विभुतिभिः ।

प्रेखं श्रिता या कुसूमाकरानुगै र्विगीयमाना प्रियकर्म गायती ॥१३॥

ददर्श तत्राखिलसात्वतां पतिं श्रियः पतिंक यज्ञपतिं जगत्पतिम ।

सूनन्दनन्दप्रबलर्हणादिभिः स्वपार्षदमुख्यैः परिसेवितं विभुम ॥१४॥

भृत्यप्रसादाभिमुख दृगासवं प्रसन्नहासारुणलो चनाननम ।

कीरीटिनं कुण्डलिनं चतुर्भुज पीताम्बरं वक्षासि लक्षितं श्रिया ॥१५॥

अध्यर्हणीयासनमास्थितं परं वृतं चतुः षोडशपंचशक्तिभिः ।

युक्तं भगैः स्वैरितरत्र चाधुवैः स्व एव धामन रममाणमीश्वरम ॥१६॥

तद्दर्शनाह्लादपरिप्लुतान्तरो हृष्यत्तनुः प्रेमभराश्रुलोचनः ।

ननाम पाअम्बुजस्मस्य विश्वसृग यत पारमहंस्येन पथाधिगम्यते ॥१७॥

तं प्रीयमाणं समुपस्थिंत तदा प्रजाविसर्गे निजशासनर्हणम ।

बभाष ईषात्स्मितशोचिषा गिरा प्रियः प्रिय प्रीतमनाः करे स्पृशन ॥१८॥

श्रीभगवानुवाच

त्वयाहं तोषितः सम्यग वेदगर्भ सिसृक्षया ।

चिरं भुतेन तपसा दुस्तोषः कूटयोगिनाम ॥१९॥

वरं वरयः भद्रं ते वरेशं माभिवाच्छितम ।

ब्रह्मात्र्छ्रेयः परिश्रामः पुंसो मद्दर्शनावधिः ॥२०॥

मनीषितानुभावोऽयं मम लोकावलोकनम ।

यदुपश्रुत्य रहसि चकर्थ परमं तपः ॥२१॥

प्रत्यादिष्टं मया तत्र त्वयि कर्मविमोहिते ।

तपो मे हृदय साक्षादात्माहं तपसोऽनघ ॥२२॥

सूजामि तपसैवेद ग्रसामि तपसा पुनः ।

बिभर्मि तपसा विश्वं वीर्य मे दुश्चरं तपः ॥२३॥

ब्रह्मोवाच

भगवान सर्वभुतानामध्यक्षोऽवस्थितो गुहाम ।

वेद ह्याप्रतिरुद्धेन प्रज्ञानेन चिकीर्षितम ॥२४॥

तथापि नाथमानस्य नाथ नाथय नाथितम ।

परावरे यथा रुपे जानीयां ते त्वरुपिणः ॥२५॥

यथाऽऽत्ममायायोगेन नानाशक्त्युपबृंहितम ।

विलुम्पन विसृजन गृह्णन बिभ्रदात्मानमात्मना ॥२६॥

क्रीडस्यमोघसंकल्प ऊणनाभिर्यथोर्णुते ।

तथा तद्विषयां धेहि मनीषां मयि माधव ॥२७॥

भगवच्छिक्षितमहं करवाणि ह्यातन्द्रितः ।

नेहमानः प्रजसर्ग बध्येन यदनुग्रहात ॥२८॥

यावत सखा सख्युरिवेश कृतः ।

प्रजाविसर्गे विभजामि भो जनम ।

अविक्लवस्ते परिकर्मणि स्थितो मा मे समुन्नद्धमदोऽजमानिनः ॥२९॥

श्रीभगवानुवाच

ज्ञानं परमगुह्नं मे यद विज्ञानसमन्वितम ।

सरहस्यं तदंग च गृहाण गदितं मया ॥३०॥

यावानहं यथाभावो यद्रूपगुणकर्मकः ।

तथैव तत्त्वविज्ञानमस्तु ते मदनुग्रहात ॥३१॥

अहमेवासमेवाग्रे नान्यद यत सदसत परम ।

पश्चादहं यदेतच्च योऽवाशिष्येत सोऽसम्यहम ॥३२॥

ऋतेऽर्थं यत प्रतीयेत न प्रतीयेत चात्मनि ।

ताद्विद्यादात्मनो मायां यथाऽऽभासो यथा तमः ॥३३॥

यथा महान्ति भुतानि भुतेषुच्चावचेष्वनु ।

प्रविष्टान्यप्रविष्टानि तथा तेषु न तेष्वहम ॥३४॥

एतावदेव जिज्ञांस्यं तत्त्वजिज्ञसूनाऽऽत्मनः ।

अन्वयव्यतिरेकाभ्यां यत स्यात सर्वत्र सर्वदा ॥३५॥

एतन्मतं समातिष्ठ परमेण समाधिना ।

भवान कल्पाविकल्पेषु न विमुह्यति कर्हिचित ॥३६॥

श्रीशुक उवाच

सम्प्रदिश्यैवमजनो जनानां परमेष्ठिनम ।

पश्यतस्तस्य तद रुपमात्मानो न्यरुणद्धरी ॥३७॥

अन्तर्हितेन्द्रियार्थाय हरये विहितात्र्जालिः ।

सर्वभुतमयो विश्वं ससर्जेदं स पुर्ववत ॥३८॥

प्रजापतिधर्मपातिरेकदा नियमान यमान ।

भद्रं प्रजानामन्विच्छन्नातिष्ठत स्वार्थकाम्यया ॥३९॥

तं नारदः प्रियतमो रिक्थादानामनुव्रतः ।

शुश्रुषमाणः शीलेन प्रश्रयेण दमेन च ॥४०॥

मायां विविदिषन विष्णोर्मायेशस्य महामुनिः ।

महाभागवतो राजन पितरं पर्यतोषयत ॥४१॥

तृष्ठं निशात्म पितरं लोकांना प्रतितामहम ।

देवर्षिः परिपप्रच्छ भवान यन्मानुपृच्छति ॥४२॥

तस्मा इदं भागवतं पुराणं दशलक्षनम ।

प्रोक्तं भगवता प्राह प्रीतः पुत्राय भूतकृत ॥४३॥

नारदः प्राह मुनये सरस्वत्यास्तटे नृप ।

ध्यायते ब्रह्मा परमं व्यासायामिततेजसे ॥४४॥

यदुताहं त्वया पॄष्टो वैराजात पुरुषदिदम ।

यथाऽऽसीत्तदुपाख्यास्ये प्रश्नानन्यांश्च कृत्स्नशः ॥४५॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां द्वितीयस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥९॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:34.5830000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

Ī(ई)

  • (ई). This letter means ‘Rati’ and Lakṣmī. Agni Purāṇa, Chapter 348). 
RANDOM WORD

Did you know?

गणेश गीता कोणी वाचावी ?
Category : Puranic Literature
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.