TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

प्रथमः स्कन्धः - अथ एकोनविंशोऽध्यायः

’ श्रीमद्‍भागवतमहापुराणम्’ ग्रंथात ज्ञान, वैराग्य व भक्ति यांनी युक्त निवृत्तीमार्ग प्रतिपादन केलेला आहे, अशा या श्रीमद्‍भागवताचे भक्तिने श्रवण, पठन आणि निदिध्यासन करणारा मनुष्य खात्रीने वैकुंठलोकाला प्राप्त होतो.


परिक्षिताचे अनशनव्रत आणि शुकदेवांचे आगमन

सूत उवाच

महीपतिस्त्वथ तत्कर्म गर्ह्या विचिन्तयन्नात्मकृतं सुदुर्मनाः ।

अहो मया नीचमनार्यवत्कृतं निरागसि ब्रह्मणि गुढतेजसि ॥१॥

ध्रुवं ततो मे कृतदेवहेलनाद दुरत्ययं व्यसनं नातिदीर्घात ।

तदस्तू कामं त्वघनिष्कृताय मे यथा न कुर्यां पुनरेवमद्धा ॥२॥

अद्यैव राज्यं बलमृद्धकोशं प्रकोपितब्रह्माकुलानलो मे ।

दहत्वभद्रस्य पुननि मेऽभूत पापीयसी धीर्द्विजदेवागोभ्यः ॥३॥

स चिन्तयन्नित्थमथाश्रृणॊद यथा मुनेः सुतोक्तो निऋतिस्तक्षकाख्यः ।

स सधु मेने नचिरेण तक्षका नलं प्रसक्तस्य विरक्तिकारणम ॥४॥

अथो विहयेमममुं च लोकं विमर्शितो हेयतया पुरस्तात ।

कृष्णांड्‌घ्रिसेवामधिमन्यामन उपाविशत प्रायममर्त्यनद्याम ॥५॥

या वै लसच्छ्रीतूलसीविमिश्र कृष्णाड्‌घ्रिरेण्वभ्यधिकाम्भुनेत्री ।

पुनाति लोकानुभ्यत्र सेशान कास्तां न सेवेत मरिष्यमाणः ॥६॥

इति व्यवच्छिद्य स पाण्डवेयः प्रायोपवेशं प्रति विष्णूपद्याम ।

दध्यौ मुकुन्दाड्‌घ्रिमन्न्यभावो मुनिव्रतो मुक्तसमस्तसंगः ॥७॥

तत्रोपजग्मुर्भुवनम पुनानां महानुभावा मुनयः सशिष्याः ।

प्रायेणा तीर्थाभिगमापदेशैः स्वयं हि तीर्थानि पुनन्ति सन्तः ॥८॥

अत्रिर्वसिष्ठश्‍चवनः शरद्व नरिष्ठनेमिर्भुगुरंगिराश्च ।

पराशरो गाधिसुतोऽथराम उतथ्य इन्द्रप्रमदेध्यमवाहौ ॥९॥

मेधातिथिर्देवल आर्ष्टिपेणो भारद्वजो गौतमः पिप्पलदः ।

मैत्रेय और्वः कवषः कुम्भयोनि द्वैंपायनो भगवान्नारदश्च ॥१०॥

अन्ये च देवर्षिह्रह्मार्षिवार्या राजर्षिवर्या अरुणादयश्च ।

नानार्षेयप्रवरान समेता नभ्यर्च्य राजा शिरसा ववन्दे ॥११॥

सुखोपविष्टेष्वथ तेषु भूयः कृतप्रणामः स्वचिइकीर्षितं यत ।

विज्ञापयामास विविक्तचेता उपस्थितोऽग्रेऽभिगृहितपाणिः ॥१२॥

राजोवाच

अहो वयं धन्यतमा नृपाणाम महत्तमानुग्रहणीयशीलाः ।

राज्ञां कुलं ब्राह्मणपादशौचादु दुराद विसृष्टं बत गर्हाकर्म ॥१३॥

तस्यैव मेऽघसुय परावरेशो व्यासक्तचित्तस्य गृहेष्वभीक्ष्णम ।

निर्वेदमुलो दिवजशापरुपो यत्र प्ररक्तो भयमाशु धत्ते ॥१४॥

तं मोपयातं प्रतियन्तू विप्रा गंगा च देवी धृतचित्त मीशे ।

द्विजोपसृष्टः कुहकस्तक्षणो वा दशत्वलं गायत विष्णूगाथाः ॥१५॥

पुनश्च भुयाद्भगवत्यनन्ते रतिः प्रसंगंश्च तदश्रयेषु ।

महस्यु यां यामुपयामि सृष्टिं मैत्र्यस्तू सर्वत्र नमो द्विजेभ्यः ॥१६॥

इति स्म राजाध्यवसाययुक्तः प्राचीनमुलेषु कुशेषु धीरः ।

उदडमुखो दक्षिणकुल आस्ते । समुद्रपत्‍न्याः स्वसुतन्यस्तभारः ॥१७॥

एवं च त्स्मिन्नरदेवदेवे प्रयोपविष्टे दिवि देवसंघः ।

प्रशस्य भूमौ व्याकिरन प्रसुनै र्मुदा मुहुर्दुन्दुभयश्च नेदुः ॥१८॥

महर्षयो वै समुपागता ये पशस्य साद्वित्यनुम्प्दमानाः ।

ऊचुः प्रजानुग्रहशीलसारा यदुत्पमश्लोकगुणभिरुपम ॥१९॥

नवा इदं राजर्षिवयं चित्रं भवत्सु कॄष्णं समनुव्रतेषु ।

येऽध्यासनं राजकिरीटजुष्ठं सद्यो जहुर्भगवत्पार्श्वकामाः ॥२०॥

सर्वे वयं तावदिहास्महेऽद्य कलेवरं यावदसौ विहाय ।

लोकं परं विरजस्कं विशोकं यास्यत्ययं भागातप्रधानः ॥२१॥

आश्रुत्य तदृषिगणवचः परेक्षित सम मधुच्युद गुरु चाव्यलीकम ।

आभाषतैनानभिनन्द्य युक्तान शुश्रुषमणश्चरितानि विष्णोः ॥२२॥

समागताः सर्वत एव सर्वे वेदा यथा मूर्तिधरास्त्रिपृष्ठे ।

नेहाथवामुत्र च कश्चनार्थ ऋते परनुग्रहमात्मशीलम ॥२३॥

ततश्चः वः पृच्छमिमं विपृच्छे विश्रभ्य विप्रा इतिकृत्यतायाम ।

सर्वात्माना म्रियमानैश्च कृत्यं शुद्धं च तत्रामृशताभियुक्ताः ॥२४॥

तत्राभवद्भगवान व्यासपुत्रो यदृच्छया गामटमनोऽनपेक्षः ।

अलक्ष्यलिंगौनिजलाभतूष्टो वृतश्च बालैरवधुतवेषः ॥२५॥

तं द्वयष्टवर्ष सुकुमारपाद करोरुबाह्नंसकपोलगात्रम ।

चार्वायताक्षोन्नसतूल्यकर्ण सुभ्रवाननं कम्बुसुताजकण्ठम ॥२६॥

निगुढजंत्रुं पृथूतूंगवक्षम मावर्तनाभिं वलिवल्गुदरं च ।

दिगंम्बरं वक्तविकीर्णकेशं प्रलम्बबाहुं स्वमरोत्तमाभम ॥२७॥

श्यामं सदापीच्यवयोऽगंलक्ष्म्या स्त्रीणां मनोज्ञं रुचिरस्मितेन ।

प्रत्युत्थितास्ते मुनयः स्वासनेभ्यस्तल्लक्षणज्ञा अपि गुढवर्चवसम ॥२८॥

स विष्णूरातोऽतिथय आगताय तस्मेअई सपर्या शिरसाऽऽजहार ।

ततो निवृत्ता ह्राबुधाः स्त्रियोऽर्भका महासने सोपविवेश पुजितः ॥२९॥

स संवृस्तत्र महान महीयसां व्यरोचतालं भगवान यथेन्दु र्ग्रहर्क्षतारनिकरैः परीतः ॥३०॥

प्रशान्तमासीनमकुण्ठमेधसं मुनिं नृपो भागवतोऽभ्युपेत्य ।

प्रणम्य मूर्धावहितः कृतात्र्जलि र्नत्वा गिरा सूनृतयन्वपृच्छत ॥३१॥

परिक्षिदुवाच

अहो अद्य वयं ब्रह्मण सत्सेव्याः क्षत्रबन्धवः ।

कृपयातिथिरुपेण भवद्भिस्तिर्थकाः कृताः ॥३२॥

येषं संस्मारणात पुंसां सद्यः शुद्धयन्ति वै गृहाः ।

किं पुनर्दर्शनस्पर्शपादशौचासनादिभिः ॥३३॥

सानिध्यात्ते महायोगिन्पातकानि महान्त्यापि ।

सद्यो नश्यन्ति वै पुंसां विष्णोरिव सुरेतराः ॥३४॥

अपि मे भगवान प्रीतः कृष्णः पाण्डूसुतप्रियः ।

पैतूष्वसेयप्रीत्यर्थं तद्रौत्रस्यात्तबान्धवः ॥३५॥

अन्यथा तेऽव्यक्तगतेदर्शनं नः कथं नृणाम ।

नितरां म्रियमाणानां संसिद्धस्य वनीयसः ॥३६॥

अतः पृच्छमि संसिद्धिं योगिनां परमं गुरुम ।

पुरुशस्येह यत्कार्य म्रियमाणस्य सर्वथा ॥३७॥

यच्छ्रोतव्यमथो जप्यं यत्कर्तव्यं नृभिः प्रभो ।

स्मर्तव्यं भजनीयं वा बुहि यद्वा विपर्ययम ॥३८॥

नुनं भगवतो ब्रह्मान गृहेषु गृहमेधिनाम ।

न लक्ष्यते ह्यावस्थानमपि गोदोहनं क्वचित ॥३९॥

सुत उवाच

एवमाभाषितः पृष्टः स राज्ञा श्‍लक्ष्णया गिरा ।

प्रत्यभाषत धर्मज्ञो भगवान बादरायणिः ॥४०॥

इति श्रीमद्भागवते महपुराणे वैयासिक्यामष्टादशासाहस्रहयां पारमहंस्यां संहिताय़ां प्रथमस्कन्धे सुकागमनं नाम एकोनविंशोऽध्यायः ॥१९॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:34.0370000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

चतुरानन

  • वि. चार तोंडांचा ( ब्रह्मदेव ) जियेतें स्त्रजूं न शके चतुरानन । एरुस्व ६ . १०१ . [ सं . चतुर + आनन , आस्य = तोंड ] 
RANDOM WORD

Did you know?

मृत माणसाच्या दहाव्याच्या पिंडाला कावळा न शिवल्यास धर्मशास्त्राप्रमाणे अन्य उपाय कोणता?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.