TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

प्रथमः स्कन्धः - अथ सप्तमोऽध्यायः

’ श्रीमद्‍भागवतमहापुराणम्’ ग्रंथात ज्ञान, वैराग्य व भक्ति यांनी युक्त निवृत्तीमार्ग प्रतिपादन केलेला आहे, अशा या श्रीमद्‍भागवताचे भक्तिने श्रवण, पठन आणि निदिध्यासन करणारा मनुष्य खात्रीने वैकुंठलोकाला प्राप्त होतो.


अश्वत्थाम्याचे द्रौपदीच्या पुत्रांना मारणे आणि अर्जुनाकडुन अश्वत्थाम्याची मानहानी

शौनक उवाच

निर्गते नारदे सुत भगवान बादरायणः ।

श्रुतवांस्तदभिप्रेतं ततः किमकरोद्विभुः ॥१॥

सुत उवाच

ब्रह्मानद्यां सरस्वत्यामश्रमः पश्चिम तटे ।

शम्याप्रास इति प्रोक्त ऋषीणां सत्रवर्धनः ॥२॥

तस्मिन स्व आश्रमे व्यासो बदरीषण्डमण्डिते ।

असोनोऽप उपस्पृश्य प्रणिदध्यौ मनः स्वयम ॥३॥

भक्तियोगेन मनसि सम्यक प्रणिहितेऽमले ।

अपश्यत्पुरुषं पूर्व मायां च तदपाश्रयाम ॥४॥

यया सम्मोहितो जीव आत्मानं त्रिगुनात्मकम ।

परोऽपि मुनतेऽनर्थं तत्कृतं चाभिपद्यते ॥५॥

अनर्थोपशमं साक्षाद्भक्तियोगमधोक्षजे ।

लोकस्याजानतो विद्वांश्वक्रे सात्वतसंहिताम ॥६॥

यस्यां वै श्रूयमाणायां कृष्णे परमपुरुषे ।

भक्तिरुप्तद्यते पुंसः शोकमोहभयापहा ॥७॥

स संहितां भागवतीं कृत्वानुक्रम्य चात्मजम ।

शुकमध्यापयमास निवृत्तिनिरतं मुनिः ॥८॥

शौनक उवाच

स वै निवत्तिनिरतः सर्वत्रोपेक्षको मुनिः ।

कस्य वा बृहतीमेतामात्मरामः समभ्यसत ॥९॥

सूत उवाच

आत्मारामाश्च मुनयो निर्ग्रन्था अप्युरुक्रमे ।

कुर्वन्त्यहैतुकी भक्तिमिथ्थाम्भुतगुणो हरिः ॥१०॥

हरेर्गुणाक्षित्पमरिर्भगवान बादरायणिः ।

अध्यगान्महदाख्यानं नित्यं विष्णुजनाप्रियः ॥११॥

परीक्षितोऽथ राजर्षेर्जन्मकर्मविलापनम ।

संस्थां च पाण्डुपुत्रांणा वक्ष्ये कृष्णकथोदयम ॥१२॥

यदा मृधे कौरवसृज्त्रयांना वीरेष्वथो वीरगतिं गतेषु ।

वृको दराविद्धगदाभिमर्श भग्नोरुदण्डे धृतराष्ट्रपुत्र ॥१३॥

भर्तुः प्रिय द्रौणिरिति स्म पश्यन कृष्णासुतांना स्वपतां शिरांसि ।

उपाहृरद विप्रियमेव तस्य तद जुगुउप्सित कर्म विगर्हयन्ति ॥१४॥

माता शिशुंना निधनं सुतांना निशम्य घोरं परितप्यमाना ।

तदऽरुदद्वाष्पकलाकुलांक्षी तां सान्त्वयन्नाह कीरीटमाली ॥१५॥

तदा शुचस्ते प्रमृजामि भद्रे यदब्रह्माबन्धोः शिरो आततायिनः ।

गाण्डिवमुक्तैर्विशिखैरौपाहरे त्वाऽऽक्रम्य यत्स्नास्यसि दग्धपुत्रा ॥१६॥

इति प्रियां वल्गुविचित्रजल्पैः स सान्त्वयित्वाच्युतामित्रसुतः ।

अन्वाद्रवद्दंशित उग्रध्रन्वा कपिध्वजो गुरुपुत्र रथेन ॥१७॥

तमापतन्तं स विलक्ष्य दुरात कुमारहोद्विग्नमना रथेन ।

पराद्रवत्प्राणपरीत्सुरुर्व्या यावद्गमं रुरभयाद्यथार्कः ॥१८॥

यदाशरणमात्मानमैक्षत श्रान्तवाजिनम ।

अस्त्रं ब्रह्माशिरो मेने आत्मत्राण द्विजात्मजः ॥१९॥

अथोपस्पृश्य सलिलं संदधे तत्समाहितः ।

अजानन्नुपसंहारं प्राणकृच्छ्र उपस्थिते ॥२०॥

ततः प्रादुष्कृतं तेजः प्रचण्डं सर्वतोदिशम ।

प्राणापदमभिप्रेक्ष्य विष्णुं जिष्णुरुवाच ह ॥२१॥

अर्जुन उवाच

कृष्ण कृष्ण महाबाहो भक्तनामभयंकर ।

त्वमेको दह्यामानानामपवर्गोऽसि संसृतेः ॥२२॥

त्वमाद्यः पुरुषः साक्षादीश्वरः प्रकृतेः परः ।

मायांव्युदस्य चिच्छक्त्या कैवल्ये स्थित आत्मनि ॥२३॥

स एव जीवलोकस्य मायामोहितचेतसः ।

विधत्से स्वेन वीर्येण श्रेयो धर्मादिलक्षनम ॥२४॥

तथायं चावतारस्ते भुवो भारजिहीर्षया ।

स्वानां चानन्यभावानामनुध्यायान चासकृत ॥२५॥

किमिदं स्वित्कृतो वेति देवदेव न वेदम्यहम ।

सर्वतोमुखमायाति तेजः परमदारूणम ॥२६॥

श्रीभगवानुवाच

वेत्थेदं द्रोणपुत्रस्य ब्राह्ममस्त्रं प्रदर्शितम ।

नैवासौ वेद संहांर प्राणबाध उपस्थिते ॥२७॥

न ह्रास्यान्यतमं कित्र्चिदस्त्रं प्रत्यवकर्शनम ।

जह्यास्त्रतेज उन्नद्धमस्त्रज्ञो ह्रास्त्र तेजसा ॥२८॥

सुत उवाच

श्रुत्वा भगवता प्रोक्तं फाल्गुनः परवीरहा ।

स्पष्टा पस्तं परिक्रम्य ब्रह्मां ब्राह्मय संदधे ॥२९॥

संहत्यान्योन्यमुभयोस्तेजसी शरसंवृते ।

आवृत्य रोदसी खंच ववृधातेऽर्कवह्निवत ॥३०॥

दृष्टास्त्रतेजस्तु तयोस्त्रींल्लोकान प्रदहन्महत ।

दह्यामानाः प्रजाः सर्वाः सांवर्तकममंसत ॥३१॥

प्रजोपप्लवमालक्ष्य लोकव्यतिकरं च तम ।

मतं च वादुदेवस्य संजहारार्जुनो द्वयम ॥३२॥

तत आसाद्य तरसा दारुणं गौतमीसुतम ।

बबन्धामर्षताम्राक्षः पशुः रशनया यथा ॥३३॥

शिबिराय निनीषन्तं दाम्ना बदध्वा रिपुं बलात ।

प्राहार्जुनं प्रकुपितो भगवानाम्बुजेक्षणः ॥३४॥

मैनं पार्थार्हसि त्रातुं ब्रह्माबन्धुमिमं जहि ।

योऽसावनागसः सुप्तानवधीन्निशि बालकान ॥३५॥

मत्तं प्रमत्तमुन्मतं सुप्तं बालं स्त्रियं जडम ।

प्रपन्नं विरथं भीतं न रिपुं हन्ति धर्मवित ॥३६॥

स्वप्राणानयं परप्राणैः प्रपुष्णात्यघृणः खलः ।

तद्वधस्तस्य ही श्रेयो यद्दोषाद्यात्यधः पुमान ॥३७॥

प्रतिश्रुतं च भवता पाचाल्यै श्रृण्वतो मम ।

आहरिष्ये शिरस्तस्य यस्ते मानिनि पुत्रहा ॥३८॥

तदसौ वध्यतां पाप आतताय्यात्मबन्धुहा ।

भर्तुश्च विप्रियं वीर कृतवान कुलपांसनः ॥३९॥

एवं परिक्षता धर्म पार्थः कृष्णेन चोदितः ।

नैच्छद्धन्तु गुरुसुतं यद्यप्यात्महनं महान ॥४०॥

अथोपेत्य स्वशिबिरं गोविन्दप्रियसारथिः ।

न्यवेदयत्तं प्रियायै शोचन्त्या आत्मजान हतान ॥४१॥

तथाऽऽहृतं पशुवत पाशबद्ध मावडमुखं कर्मजुगुप्सितेन ।

निरीक्ष्य कृष्णापकृत गुरो सुतं वामस्वभावा कॄपाया ननाम च ॥४२॥

उवाच चासहन्त्यस्य बन्धननयनं सती ।

मुच्यतां मुच्यतामेष ब्राह्मणो नितरां गुरुः ॥४३॥

सरहस्यो धनुर्वेदः सविसर्गोपसंयमः ।

अस्त्रग्रामक्ष्च भवता शिक्षितो यदनुग्रहान ॥४४॥

स एष भगवान द्रोणः प्रजारुपेण वर्तते ।

तस्यात्मनोऽर्ध पत्‍न्यास्ते नान्वगाद्वीरसुः कृपी ॥४५॥

तद धर्मज्ञ महाभाग भवद्भिगौरवं कुलम ।

वृजिनं नार्हति प्राप्तुं पूज्यं वन्द्यमभीक्ष्णशः ॥४६॥

मा रोदीदस्य जननी गौतमी पतिदेवता ।

यथाहं मृतवत्साऽऽर्ता रोदिम्यश्रुमुखी मुहुः ॥४७॥

यैः कोपितं ब्रह्माकुलं राजन्यैरजितात्मभिः ।

तत कुलं प्रदहत्याशु सनुबन्धुं शुचार्पिताम ॥४८॥

सूत उवाच

धर्म्य न्याय्यं सकरुणं निर्व्यलीकं समं महत ।

राजा धर्मसुतो राज्ञयाः प्रत्‍यनन्दद्वचो द्विजाः ॥४९॥

नकुलः सहदेवश्च युयुधानो धनंजयः ।

भगवान देवकीपुत्रो ये चान्ये याश्च योषितः ॥५०॥

तत्राहामर्षितो भीमास्तस्य श्रेयान वधः स्मृतः ।

न भर्तृर्नात्मनश्चार्थ योऽहन सुप्तान शिशुन वृथा ॥५१॥

निशम्य भीमगदित्त द्रौपद्याश्च चतुर्भुजः ।

आलोक्य वदनं सख्युरिदमाह हसन्निवः ॥५२॥

श्रीकृष्ण उवाच

ब्रह्माबन्धुर्न हन्तव्य आततायी वधार्हणः ।

मयैवोभ्यमान्मतं परिपाह्यानुशासनम ॥५३॥

कुरु प्रतिश्रुतं सत्यं यत्तत्सान्त्वयता प्रियाम ।

प्रियं च भीमसेनस्य पांचाल्या महामेव च ॥५४॥

सूत उवाच

अर्जुनः सहसा‍ऽऽज्ञाय हरेर्हार्दमथासिना ।

मर्णिं जहर मूर्धन्यं द्विजस्य सहमुर्धजम ॥५५॥

विमुच्च रशनबद्धं बालहत्याहतप्रभम ।

तेजसा मणिना हीनं शिबिरान्निरयापयत ॥५६॥

वपनं द्रविणादानं स्थानान्निर्यपणं तथा ।

एष ही ब्रह्माबन्धुनं वधो नान्योऽस्ति दैहिकः ॥५७॥

पुत्रशोकातुराः सर्वे पाण्डवः सह कृष्णया ।

स्वानां मृतांना यत्कृत्यं चक्रुर्निर्हनादिकम ॥५८॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमंहंस्यां संहितायां प्रथमस्कन्धे द्रौणिनिग्रहो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥७॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:33.3970000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

हविर्धान (आंगि)

RANDOM WORD

Did you know?

जर सर्व प्राण्य़ांचा आत्मा एकच असेल तर प्राणी पक्ष्यांची भुते होतात काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site